Luận án Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế về tài chính ngân hàng

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Ngành:

Quản trị kinh doanh

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu sự phát triển của dịch vụ ngân hàng bán lẻ (NHBL) tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank) trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng về tài chính ngân hàng, đặc biệt là dưới tác động của các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới và Cách mạng công nghiệp 4.0. Đề tài xuất phát từ thực trạng khái niệm và phạm vi dịch vụ NHBL còn đa dạng, chưa có sự thống nhất, cùng với sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng và công ty công nghệ (fintech). Mặc dù Vietinbank là một trong những ngân hàng hàng đầu và đi đầu trong việc cung cấp dịch vụ NHBL, ngân hàng này vẫn đang nỗ lực không ngừng và đối mặt không ít khó khăn trong việc tìm hướng đi đúng cho mảng dịch vụ này.

Mục tiêu chính của luận án là phân tích, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ NHBL của Vietinbank trong giai đoạn 2015-2020 và từ đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của dịch vụ này trong khoảng thời gian đến năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu sinh đã hệ thống hóa và làm rõ lý luận về dịch vụ NHBL của ngân hàng thương mại, nghiên cứu và phân tích thực trạng dịch vụ NHBL, ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của các hạn chế trong việc cung cấp dịch vụ NHBL tại Vietinbank. Đồng thời, luận án cũng phân tích các cơ hội và thách thức mới phát sinh từ quá trình hội nhập quốc tế về tài chính ngân hàng trên nền tảng FTA thế hệ mới và ảnh hưởng bởi CMCN 4.0.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm lý luận dịch vụ NHBL và thực tiễn phát triển dịch vụ này tại Vietinbank, tập trung vào các sản phẩm như huy động vốn bán lẻ, tín dụng bán lẻ, kinh doanh thẻ, dịch vụ ngân hàng điện tử, chuyển tiền kiều hối và Bancassurance. Dữ liệu được thu thập từ hội sở, một số chi nhánh Vietinbank và các hiệp hội liên quan. Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, cùng với các phương pháp nghiên cứu thực tiễn để đánh giá toàn diện hoạt động NHBL của Vietinbank, so sánh với các ngân hàng thương mại khác có trình độ phát triển tương đồng. Kết quả nghiên cứu đề xuất các giải pháp mới, nổi bật là nhóm giải pháp “Đa dạng hóa dịch vụ NHBL” và “Hợp tác quốc tế và mở rộng thị phần”. Luận án được kết cấu gồm 3 chương, đi sâu vào tổng quan lý luận, thực trạng phát triển dịch vụ NHBL tại Vietinbank và các giải pháp đề xuất.

Mục lục chi tiết:

Chương 1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại và phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ trong điều kiện hội nhập quốc tế về tài chính ngân hàng.

• Sự xuất hiện và phát triển của ngành Ngân hàng
• Khái niệm Ngân hàng thương mại
• Đặc điểm
  • Hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tài chính tiền tệ và cung cấp dịch vụ thanh toán;
  • Sản phẩm mang tính dịch vụ, gắn liền với phân phối và sử dụng vốn, tư vấn tài chính;
  • Hoạt động kinh doanh tiềm ẩn nhiều rủi ro;
  • Hoạt động kinh doanh mang tính hệ thống, chịu ảnh hưởng dây chuyền lẫn nhau
• * Chức năng:
  • Trung gian tín dụng, trung gian thanh toán, chức năng tạo tiền
• * Nghiệp vụ:
  • Nghiệp vụ tài sản nợ, nghiệp vụ tài sản có và nghiệp vụ trung gian
• Khái niệm Dịch vụ ngân hàng bán lẻ
• Đặc điểm của dịch vụ NHBL
  • Đối tượng khách hàng của ngân hàng bán lẻ lớn và đa dạng, số lượng giao dịch lớn nhưng giá trị từng khoản giao dịch không cao;
  • Sản phẩm của ngân hàng bán lẻ đa dạng, phong phú ;
  • Dịch vụ NHBL đơn giản, dễ thực hiện;
  • Địa bàn phục vụ của các hoạt động ngân hàng bán lẻ rộng và phân tán;
  • Sự phát triển ngân hàng bán lẻ phụ thuộc rất nhiều vào trình độ công nghệ
• Sự khác nhau về quan điểm: Có ngân hàng cho rằng dịch vụ NHBL chỉ là quan hệ dịch vụ với khách hàng cá nhân, nhưng cũng có ngân hàng cho rằng dịch vụ NHBL còn bao gồm cả dịch vụ với khách hàng là DNNVV.
• Sự khác nhau về phạm vi tính toán: Một số ngân hàng khoanh vùng phạm vi dịch vụ NHBL chỉ là khách hàng cá nhân, trong khi một số mở rộng hơn bao gồm cả hộ gia đình, và một số ngân hàng còn tính cả dịch vụ cung cấp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Ranh giới hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ ngày càng bị xóa nhòa. Việc cung cấp dịch vụ ngân hàng bán lẻ của riêng các ngân hàng sẽ không còn nữa, mà chỉ còn thị trường cung cấp dịch vụ ngân hàng bán lẻ nơi có sự tham gia của các công ty công nghệ.
• Sự khác nhau về cách thức tổ chức cung ứng dịch vụ
• 1.1.2.3. Phân biệt dịch vụ ngân hàng bán lẻ và bán buôn
  • Ngân hàng thương mại bán buôn: là ngân hàng thương mại tập trung nhắm đến đối tượng khách hàng là các tổng công ty, các tập đoàn kinh tế, các doanh nghiệp, các xí nghiệp lớn. Danh mục sản phẩm ngân hàng loại này cung cấp cho khách hàng thường không đa dạng tuy nhiên giá trị của từng giao dịch thường là rất lớn.
  • Ngân hàng thương mại bán lẻ: là ngân hàng tập trung khai thác nhóm đối tượng khách hàng là cá nhân hoặc các doanh nghiệp vừa và nhỏ
• Căn cứ vào nội dung nghiệp vụ của NHTM, dịch vụ NHBL lẻ bao gồm: Dịch vụ tín dụng bán lẻ, dịch vụ thanh toán, dịch vụ ngân hàng hiện đại và dịch vụ ngân hàng bán lẻ khác.
• Một số nhà kinh tế cho rằng “Phát triển dịch vụ NHBL là sự tăng trưởng về quy mô, gia tăng lợi nhuận mà vẫn đảm bảo an toàn, kiểm soát được rủi ro.”
• Một số khác cho rằng “Phát triển dịch vụ NHBL là sự gia tăng về số lượng các dịch vụ cung cấp, mạng lưới hoạt động và các tiện ích của sản phẩm, nâng cao chất lượng của từng loại hình dịch vụ nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của các các chủ thể trong xã hội”
• Quan điểm của nghiên cứu sinh cho rằng “Phát triển dịch vụ NHBL là sự gia tăng về số lượng và chất lượng dịch vụ NHBL, gia tăng trải nghiệm của khách hàng trên nền tảng công nghệ hiện đại”.
• 1.2.2. Nội dung phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ của NHTM
  • Xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ NHBL
  • Phát triển qui mô huy động vốn dân cư, hộ gia đình và DNNVV;
  • Phát triển qui mô tín dụng bán lẻ;
  • Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ khác;
  • Phát triển số lượng khách hàng cá nhân, hộ gia đình và DNNVV;
  • Phát triển mạng lưới và kênh phân phối;
  • Phát triển hệ thống sản phẩm dịch vụ mới
• Sự gia tăng về danh mục sản phẩm dịch vụ NHBL; Gia tăng thị phần cung ứng dịch vụ NHBL; Sự phát triển số lượng khách hàng; Qui mô dư nợ dịch vụ NHBL; Qui mô huy động vốn dịch vụ NHBL; Sự gia tăng hệ thống kênh phân phối dịch vụ NHBL của NHTM; Hiệu quả kinh doanh dịch vụ bán lẻ NHTM
• 1.2.3.2. Tiêu chí định tính
  • Sự phát triển về chất lượng dịch vụ NHBL;
  • Sự gia tăng về tiện ích dịch vụ NHBL;
  • Mức độ hài lòng của khách hàng đối với sản phẩm dịch vụ NHBL
• 1.2.3.3. Tiêu chí khác
• 1.2.4. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ NHBL của NHTM
  • 1.2.4.1. Nhân tố khách quan
    • Nhân tố thuộc về chính sách, thể chế;
    • Nhân tố thuộc về yếu tố kinh tế;
    • Nhân tố thuộc về yếu tố xã hội ;
    • Đối thủ cạnh tranh
  • Năng lực tài chính, năng lực quản trị điều hành và chất lượng nguồn nhân lực;
  • Nhân tố công nghệ;
  • Chính sách khách hàng
• 1.3. HỘI NHẬP QUỐC VỀ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
  • 1.3.1. Khái quát hội nhập quốc tế về tài chính ngân hàng
    • 1.3.1.1. Khái niệm hội nhập quốc tế về tài chính ngân hàng
    • Phần này luận án trình bày nội dung hội nhập quốc tế về tài chính ngân hàng của Việt Nam với Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á, Hiệp định thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ , Tổ chức thương mại thế giới, và với các Hiệp định thương mại tự do (CPTPP và EVFTA)
  • Sự dịch chuyển mô hình kinh doanh;
  • Sự thay đổi của vai trò trung tâm từ ngân hàng sang khách hàng;
  • Dễ dàng tiếp cận với khách hàng ở vùng sâu vùng xa;
  • Sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt
  • Hội nhập quốc tế về dịch vụ NHBL là quá trình gắn kết hoạt động NHBL của mỗi nước với hoạt động NHBL của các ngân hàng trong khu vực và thế giới, thông qua những nỗ lực mở cửa và tự do hóa hoạt độngNHBL trong nước với điều kiện các hoạt động đó phải phù hợp với thông lệ, với luật pháp quốc tế.
  • Năng lực tài chính của NHTM;
  • Năng lực công nghệ ngân hàng;
  • Năng lực quản trị ngân hàng;
  • Năng lực marketing ngân hàng;
  • Năng lực đổi mới sản phẩm dịch vụ
  • 1.3.3. Cơ hội và thách thức đối với ngành Ngân hàng Việt Nam về phát triển dịch vụ NHBL trong điều kiện hội nhập quốc tế
    • Gia tăng việc tiếp cận thị trường quốc tế cho các ngân hàng trong nước;
    • Tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ hiện đại;
    • Nâng cấp sản phẩm dịch vụ ngân hàng theo hướng hiện đại hơn, hiệu quả hơn để gia tăng lợi nhuận
    • Khoảng trống chính sách đòi hỏi phải xây dựng quy định pháp lý mới đáp ứng nhu cầu cải cách công nghệ ngành ngân hàng;
    • Điều hành chính sách tiền tệ và kiểm soát dòng tiền gặp khó khăn trong bối cảnh tiền điện tử ngày càng được sử dụng và chấp nhận rộng rãi;
    • Mô hình kinh doanh và nguồn lực tài chính cần được điều chỉnh, nâng cấp để thích ứng với xu hướng ứng dụng công nghệ cao;...
  • Luận án đề cập kinh nghiệm phát triển dịch vụ NHBL của 5 ngân hàng thương mại, trong đó có 4 ngân hàng nước ngoài và 01 ngân hàng trong nước. Từ đó rút ra 7 bài học kinh nghiệm cho Vietinbank.
• TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Chương 2. Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam giai đoạn 2015-2020.

• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NH TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM

  Trong nội dung này, luận án trình bày về lịch sử hình thành và phát triển, cơ cấu bộ máy tổ chức toàn hệ thống Vietinbank và mô hình tổ chức khối bán lẻ; Vài nét về năng lực tài chính và năng lực công nghệ của Vietinbank; Về tình hình huy động vốn; Tình hình dư nợ và Kết quả hoạt động kinh doanh của Vietinbank giai đoạn 2015-2020.

• 2.2.1. Nhóm các sản phẩm bán lẻ thu lãi
  • 2.2.1.1. Huy động vốn bán lẻ
  • Dư nợ tín dụng giai đoạn 2015-2020 liên tục tăng cao, tốc độ tăng trung bình hàng năm đạt 13,9%.
  • Sau hơn 15 năm phát triển dịch vụ NHĐT, Vietinbank được đánh giá là một trong nh...

Chương 3. Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại Công thương Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế về tài chính ngân hàng.