Luận án Pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế ở Việt Nam

Tên luận án:

Pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế ở Việt Nam

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế ở Việt Nam" (Mã số: 62.380.107), được thực hiện tại Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh dưới sự hướng dẫn của TS. Phạm Trí Hùng và TS. Nguyễn Thị Bích Ngọc, đã cung cấp một phân tích sâu sắc về khái niệm, bản chất, và cơ chế kiểm soát tập trung kinh tế tại Việt Nam, đồng thời đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật.

Trước hết, luận án làm rõ khái niệm tập trung kinh tế là hành vi doanh nghiệp tập trung quyền lực thị trường nhằm củng cố vị trí kinh tế đã tồn tại hoặc được tổ chức lại, dẫn đến khả năng gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các chủ thể khác hoặc thị trường liên quan. Luận án khẳng định bản chất của tập trung kinh tế là một hiện tượng bình thường, tất yếu và chính đáng của doanh nghiệp mong muốn mở rộng thị trường, và tự thân nó là hoàn toàn hợp pháp theo pháp luật về doanh nghiệp, đầu tư, chứng khoán. Tuy nhiên, tập trung kinh tế là hành vi tập trung quyền lực thị trường nhưng không phải là hành vi hạn chế cạnh tranh, mà mới chỉ là nguy cơ tiềm năng có thể gây ra hành vi hạn chế cạnh tranh. Do đó, việc xem xét bản chất của hành vi này nhất thiết cần xác định được sức mạnh thị trường sẽ được tạo ra và tác động của nó. Về đặc điểm, tập trung kinh tế được thực hiện bởi các doanh nghiệp thông qua các hình thức tích tụ và gia tăng tư bản theo quy định pháp luật, làm thay đổi cấu trúc thị trường và tương quan cạnh tranh.

Tiếp theo, luận án khẳng định kiểm soát tập trung kinh tế là kiểm soát các hành vi nhằm tạo ra quyền lực thị trường và có khả năng gây hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể, chứ không phải đối với tất cả mọi hành vi tập trung kinh tế. Nền tảng lý luận của pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế được làm rõ, xuất phát từ bản chất kinh tế pháp lý của hoạt động này, vai trò bảo vệ cạnh tranh của pháp luật, và vai trò quản lý, điều tiết vĩ mô của Nhà nước nhằm ngăn chặn tác động tiêu cực và phát huy hiệu ứng tích cực đến cạnh tranh.

Luận án cũng đã phân tích và đánh giá toàn diện cơ chế kiểm soát tập trung kinh tế hiện hành ở Việt Nam, bao gồm các quy định pháp luật và thực thi. Đặc biệt, luận án phân tích chuyên sâu những hạn chế, bất cập về mặt lý luận cũng như thực tiễn, đáng chú ý là việc sử dụng tiêu chí thị phần, đối tượng và phạm vi áp dụng, ngưỡng thị phần, hạn chế về thẩm quyền của cơ quan cạnh tranh và những tiêu chí đánh giá tác động về kinh tế của vụ tập trung kinh tế đối với cạnh tranh. Về cấu trúc, luận án được thiết kế theo hướng hiện đại, giải quyết một cách cụ thể, trực diện từng vấn đề nghiên cứu.

Cuối cùng, luận án đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế ở Việt Nam. Các kiến nghị này dựa trên cơ sở cần phải đánh giá tác động kinh tế của vụ tập trung kinh tế dựa trên sự kết hợp tư duy kinh tế và pháp lý. Luận án đề xuất xây dựng cơ chế kiểm soát không còn xoay quanh tiêu chí thị phần, mà sử dụng một hệ thống các tiêu chí khác để xem xét ngưỡng thông báo và đánh giá tác động đến thị trường của cạnh tranh. Đồng thời, luận án khẳng định vai trò trung tâm của một cơ quan cạnh tranh độc lập là cốt lõi và yếu tố quyết định đến hiệu quả của kiểm soát tập trung kinh tế, nhằm hạn chế những tác động tiêu cực và tạo điều kiện phát huy những tác động tích cực đến cạnh tranh.