Phân tích trình tự ORF2 của PCV2 từ heo nuôi ở một số tỉnh phía Nam và nghiên cứu vắc-xin phòng bệnh liên quan PCV2 trên heo sau cai sữa
Khoa học Thú y
Đề tài nghiên cứu về bệnh do circovirus trên heo (Procine circovirus diseases - PCVDs), đặc biệt là hội chứng còi cọc trên heo sau cai sữa (postweaning multisystemic wasting syndrome - PMWS) gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng trong chăn nuôi. Các vắc-xin hiện có dựa trên genotype PCV2a không hiệu quả hoàn toàn đối với các genotype PCV2b, 2d và tái tổ hợp đang lưu hành phổ biến ở Việt Nam. Do đó, nghiên cứu này nhằm xác định genotype và đánh giá sự tương đồng di truyền của PCV2 tại các tỉnh phía Nam Việt Nam, đồng thời nghiên cứu chế tạo vắc-xin phòng bệnh liên quan PCV2 trên heo sau cai sữa.
Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2012 đến 2018 tại Trung Tâm Nghiên Cứu Thú Y, Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM và 44 trại heo ở 13 tỉnh thành Việt Nam. Các đóng góp khoa học bao gồm việc xác định sự đa dạng di truyền và lưu hành của các genotype PCV2 ở Việt Nam (2007-2016), phân lập thành công một số chủng PCV2 làm nguồn gen trong việc nghiên cứu chế tạo vắc-xin, và sản xuất thử nghiệm thành công vắc-xin PCV2 vô hoạt nhũ dầu từ chủng PCV2b phân lập ngoài thực địa.
Kết quả cho thấy PCV2 lưu hành ở 13 tỉnh phía Nam Việt Nam bao gồm các genotype PCV2b (50%), PCV2d (33,33%) và PCV2-Re (16,67%), trong đó PCV2b và PCV2d-2 là phổ biến nhất. Các chủng PCV2 cùng genotype có mức độ tương đồng nucleotide cao (98,7-100%), trong khi khoảng cách di truyền giữa các genotype khá cao. Nghiên cứu đã phân lập được 18 chủng PCV2 từ các mẫu bệnh phẩm, với hiệu giá vi-rút từ 1,67 đến 5,50 log10 TCID50/ml. Các chủng PCV2b, PCV2d và PCV2-Re (2h) phân lập có sự tương đồng kháng nguyên cao (R>70%).
Vắc-xin PCV2 vô hoạt nhũ dầu thử nghiệm từ chủng NAVET-DongNai2/2009 (PCV2b) đã được chứng minh là an toàn và có khả năng kích thích đáp ứng miễn dịch. Vô hoạt vi-rút bằng Binary ethylenimine (BEI) ở nồng độ 3 mM, 37°C trong 24 giờ cho thấy hiệu quả hoàn toàn. Heo được tiêm vắc-xin có sự chuyển đổi kháng thể chống PCV2 sau 14-21 ngày, giảm tỉ lệ heo bài thải vi-rút qua mũi và phân sau công cường độc, cũng như giảm các bệnh tích lâm sàng điển hình của PMWS. Đề tài đề xuất tiếp tục nghiên cứu đánh giá hiệu lực vắc-xin trong thực địa, nghiên cứu đáp ứng miễn dịch trung gian tế bào và chế tạo vắc-xin PCV2 đa giá chứa nhiều chủng/genotype khác nhau.
2.1 Thời gian và địa điểm
2.2 Vật liệu - Sinh phẩm - Bộ kit - Động vật thí nghiệm
2.3 Nội dung nghiên cứu
2.4. Phương pháp nghiên cứu
2.4.1. Phân tích di truyền của PCV2 tại một số tỉnh thành miền Nam Việt Nam
2.4.2. Khảo sát đặc tính sinh học của các chủng PCV2 phân lập
2.4.2.1. Phân lập PCV2 trên môi trường tế bào PK15A
2.4.2.2. Xác định liều lượng vi-rút gây nhiễm
2.4.2.3. Xác định thời gian thu hoạch tối ưu đối với các chủng phân lập
2.4.2.4. So sánh sự tương đồng kháng nguyên giữa các chủng PCV2 phân lập thuộc các genotype khác nhau
2.4.2.5. Thí nghiệm 1: Đánh giá khả năng gây bệnh và tính sinh miễn dịch của chủng NAVET-DongNai2/2009 (PCV2b)
2.4.3. Nghiên cứu chế tạo vắc-xin PCV2 vô hoạt nhũ dầu
2.4.3.1. Quy trình vô hoạt PCV2
2.4.3.2. Chế tạo vắc-xin PCV2 vô hoạt nhũ dầu
2.4.3.3. Tính an toàn và hiệu lực của vắc-xin PCV2 vô hoạt nhũ dầu thử nghiệm
3.1. Phân tích di truyền của các phân lập PCV2 tại một số tỉnh thành Việt Nam
3.1.1. Phân tích cây phát sinh chủng loại dựa trên ORF2 của PCV2
3.1.2. Phân tích đa dạng di truyền của PCV2 dựa vào ORF2
3.1.3. Đặc điểm ORF2 của các chủng PCV2 ở Việt Nam
3.1.4. Phân tích sự tái tổ hợp
3.2. Kết quả phân lập PCV2 và đặc tính nuôi cấy của một số phân lập PCV2
3.2.1. Kết quả phân lập PCV2 từ các mẫu thực địa
3.2.2. Xác định liều lượng gây nhiễm của chủng NAVET-DongNai2/2009 trên tế bào PK15A
3.2.3. Khả năng gây bệnh tích tế bào
3.2.4. Khả năng nhân lên của PCV2 trên môi trường tế bào PK15A
3.2.5. Tính ổn định
3.3. Sự tương đồng kháng nguyên giữa các phân lập PCV2 thuộc các genotype khác nhau
3.4. Thí nghiệm 1: Khả năng gây bệnh và tính sinh miễn dịch của chủng NAVET-DongNai2/2009 (PCV2b)
Biểu hiện lâm sàng và tăng trọng
Sự hiện diện của ADN-PCV2
Đáp ứng kháng thể
3.5. Kết quả vô hoạt PCV2
3.5.1. Vô hoạt PCV2 với các nồng độ chất vô hoạt khác nhau
3.5.2. Kết quả vô hoạt ba chủng PCV2 phân lập với nồng độ BEI 3 mM
3.6. Kết quả đánh giá an toàn và hiệu lực của vắc-xin PCV2 vô hoạt nhũ dầu thử nghiệm chủng NAVET-DongNai2/2009 (PCV2b)
3.6.1. Thí nghiệm 2
3.6.2. Thí nghiệm 3
Xác định genotype và phân tích tương đồng di truyền PCV2
Phân lập và khảo sát đặc tính sinh học một số chủng PCV2
Nghiên cứu thử nghiệm vắc-xin PCV2
Đề nghị