Luận án Phân tích tác động của chương trình sở hữu cổ phiếu của người lao động (ESOP) đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Tên luận án:

PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CHƯƠNG TRÌNH SỞ HỮU CỔ PHIẾU CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG (ESOP) ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM

Ngành:

Quản trị kinh doanh

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung vào việc phân tích tác động của Chương trình sở hữu cổ phiếu của người lao động (ESOP) đến hiệu quả hoạt động kinh doanh (HQHĐKD) của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao HQHĐKD. Chương trình ESOP, khởi nguồn từ Mỹ năm 1956, đã trở thành một công cụ nhân sự phổ biến, với các mục tiêu như ghi nhận đóng góp của người lao động, tạo sự gắn kết lợi ích, thúc đẩy năng suất, thu hút và giữ chân nhân tài, cũng như hỗ trợ chiến lược kinh doanh dài hạn. Tuy nhiên, việc triển khai ESOP cũng tiềm ẩn rủi ro như xung đột lợi ích và quản trị, và các nghiên cứu đánh giá hiệu quả tại Việt Nam còn hạn chế, thường dựa vào dữ liệu chéo và mô hình hồi quy tuyến tính.

Để khắc phục những hạn chế này, luận án đã nghiên cứu tình hình thực hiện ESOP của 583 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX trong giai đoạn 2010-2021, sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng. Luận án đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về ESOP, khuôn khổ pháp lý tại Việt Nam, và các lý thuyết nền tảng về tác động của ESOP lên HQHĐKD.

Kết quả nghiên cứu định lượng cho thấy ESOP có tác động tích cực đến HQHĐKD của doanh nghiệp thông qua các chỉ tiêu hiệu quả kế toán (ROA) và thị trường (Tobin’s Q). Đặc biệt, hạn chế tài chính đóng vai trò điều tiết trong mối quan hệ này, ảnh hưởng khác nhau đến các chỉ tiêu HQHĐKD về mặt sổ sách kế toán và thị trường. Cụ thể, tỷ lệ phát hành cổ phiếu ưu đãi cho người lao động có tác động tích cực tới HQHĐKD ở cả hai chỉ số ROA và Tobin's Q. Hạn chế tài chính làm suy yếu tác động tích cực của ESOP lên ROA nhưng không ảnh hưởng đáng kể đến Tobin's Q.

Luận án đưa ra các đề xuất giá trị cho các nhà quản lý, doanh nghiệp, nhà đầu tư và người lao động. Đối với doanh nghiệp, cần tối ưu hóa tỷ lệ và giá phát hành ESOP, tăng cường đánh giá tác động, xây dựng ưu đãi lâu dài, chọn lọc đối tượng tham gia và truyền thông hiệu quả. Đối với cơ quan quản lý, cần có quy định cụ thể hơn về khối lượng, tần suất, giá phát hành, tiêu chí lựa chọn và thời gian hạn chế chuyển đổi ESOP. Nhà đầu tư và người lao động cũng được khuyến nghị nâng cao kiến thức tài chính, hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm để tận dụng tối đa lợi ích từ chương trình ESOP.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
• Chương 2: Cơ sở lý luận
• Chương 3: Mô hình và phương pháp nghiên cứu
• Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• Chương 5: Kết luận và một số khuyến nghị