PHÂN BỔ VÀ CẤP PHÁT SỬ DỤNG VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LAI CHÂU
Tài chính Ngân hàng
Luận án "Phân bổ và cấp phát sử dụng vốn ngân sách nhà nước cho các dự án đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Lai Châu" tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) đóng vai trò then chốt nhưng lại phức tạp và dễ gây thất thoát, lãng phí, đặc biệt là đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước (NSNN). Tỉnh Lai Châu, một địa phương miền núi còn nhiều khó khăn, phụ thuộc lớn vào ngân sách trung ương, đã và đang đối mặt với nhiều bất cập trong công tác phân bổ và cấp phát sử dụng (PB&CPSD) vốn NSNN cho các dự án XDCB, dẫn đến tình trạng dàn trải, kém hiệu quả.
Mục đích nghiên cứu của luận án là xác lập khung lý luận và căn cứ thực tiễn để đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác PB&CPSD vốn NSNN cho các dự án XDCB trên địa bàn tỉnh Lai Châu. Để đạt được mục tiêu này, luận án hệ thống hóa lý luận về PB&CPSD vốn NSNN, phân tích thực trạng hoạt động này tại Lai Châu giai đoạn 2011-2018, đánh giá kết quả, hạn chế cùng nguyên nhân, và đề xuất các giải pháp, kiến nghị cụ thể.
Luận án có những đóng góp mới đáng kể về lý luận và học thuật, bao gồm việc bổ sung, làm rõ nội hàm lý luận về quy trình PB&CPSD vốn NSNN, xác lập nội dung, tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng ở cấp tỉnh. Đồng thời, luận án phát triển mô hình nghiên cứu của Balassi bằng cách bổ sung hai yếu tố quan trọng là "năng lực của bộ máy quản lý nhà nước cấp tỉnh" và "mức độ tuân thủ quy định chính sách pháp luật của cơ quan quản lý nhà nước và các đối tượng tham gia dự án".
Về đánh giá thực tiễn, luận án phân tích thực trạng PB&CPSD vốn NSNN tại Lai Châu, chỉ ra ba kết quả đạt được và bốn hạn chế, trong đó hạn chế cơ bản là "chưa xác định được thứ tự ưu tiên trong hệ thống mục tiêu kế hoạch". Nghiên cứu định lượng cũng xác định sáu yếu tố tác động đến hoạt động này, sắp xếp theo mức độ ảnh hưởng từ cao đến thấp: hệ thống pháp luật, môi trường bên ngoài, nguồn vốn thực hiện dự án, tính tuân thủ quy định pháp luật, năng lực bộ máy quản lý nhà nước và năng lực các bên tham gia dự án. Từ đó, luận án đề xuất năm nhóm giải pháp cho tỉnh Lai Châu và bốn kiến nghị cho Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành liên quan, tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao khả năng tự cân đối ngân sách địa phương và năng lực của các cơ quan quản lý nhà nước địa phương.