Luận án Phản biện xã hội trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam

Tên luận án:

PHẢN BIỆN XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN TẠI VIỆT NAM

Ngành:

Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu về Phản biện xã hội (PBXH) trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền (NNPQ) tại Việt Nam, nhấn mạnh PBXH là một hình thức tất yếu để thực hiện quyền dân chủ, quyền con người và kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần vào sự phát triển minh bạch và quản trị quốc gia theo nguyên tắc dân chủ. Tài liệu chỉ ra rằng tại Việt Nam, PBXH đã được ghi nhận trong các văn kiện của Đảng, Hiến pháp 2013 và các văn bản pháp luật liên quan, với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân đóng vai trò chủ thể quan trọng. Mục đích của luận án là làm rõ các vấn đề lý luận về PBXH, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện PBXH, từ đó đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động này trong bối cảnh xây dựng NNPQ XHCN và hội nhập quốc tế.

Nghiên cứu chỉ ra những bất cập và hạn chế trong hoạt động PBXH hiện nay, bao gồm thể chế pháp lý chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ và thống nhất; hoạt động còn hình thức, thiếu chủ động, kịp thời; chất lượng và năng lực của các chủ thể phản biện chưa cao; và việc tiếp thu, phản hồi ý kiến phản biện chưa thực chất. Các nguyên nhân được xác định là do nhận thức chưa đầy đủ, thiếu thể chế pháp lý đồng bộ, trình độ dân trí và pháp luật còn thấp, ảnh hưởng của văn hóa hành chính cũ và hạn chế trong quyền tiếp cận thông tin. Để khắc phục những tồn tại này, luận án đề xuất các giải pháp như tăng cường nhận thức về PBXH, hoàn thiện thể chế pháp lý bằng cách ghi nhận PBXH như một quyền công dân trong Hiến pháp và ban hành Luật PBXH riêng, tổ chức thực hiện hiệu quả các quy định về lấy ý kiến người dân, rèn luyện năng lực cho các chủ thể phản biện, xác định rõ trách nhiệm của báo chí, và tạo môi trường tự do ngôn luận, văn hóa tranh luận trong xã hội. Luận án khẳng định PBXH là một đòi hỏi khách quan, cần được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và phù hợp với đặc thù của Việt Nam, nhằm thúc đẩy NNPQ và quản trị dân chủ.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1

  LÝ LUẬN VỀ PHẢN BIỆN XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN TẠI VIỆT NAM

  • 1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của phản biện xã hội trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
  • 1.2. Chủ thể phản biện xã hội trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
  • 1.3. Đối tượng, nội dung phản biện xã hội trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
  • 1.4. Hình thức phản biện xã hội trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
  • 1.5. Các điều kiện đảm bảo thực hiện phản biện xã hội trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
  • 1.6. Các yếu tố tác động đến phản biện xã hội quá trình trong xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
  • 1.7. Thực hiện phản biện xã hội tại một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm đối với Việt Nam

• CHƯƠNG 2

  THỰC TRẠNG PHẢN BIỆN XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN TẠI VIỆT NAM

  • 2.1. Thực trạng pháp luật về phản biện xã hội
  • 2.2. Thực tiễn thực hiện phản biện xã hội tại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

• CHƯƠNG 3

  QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG PHẢN BIỆN XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN TẠI VIỆT NAM

  • 3.1. Nhu cầu tiếp tục thực hiện phản biện xã hội trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
  • 3.2. Các quan điểm thực hiện phản biện xã hội đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
  • 3.3. Các giải pháp bảo đảm thực hiện phản biện xã hội trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam