Tên luận án:
PHẢN BIỆN XÃ HỘI CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN CÁC TỈNH ĐÔNG NAM BỘ
Ngành:
Luật hiến pháp và luật hành chính
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từ thực tiễn các tỉnh Đông Nam Bộ" của Vũ Văn Phong, thuộc ngành Luật hiến pháp và luật hành chính, tập trung nghiên cứu vai trò thiết yếu của phản biện xã hội (PBXH) do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ Việt Nam) thực hiện. PBXH được xem là công cụ không thể thiếu để xây dựng xã hội dân chủ, duy trì ổn định và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Hiến pháp năm 2013 đã ghi nhận vị trí đặc biệt của MTTQ Việt Nam trong hoạt động PBXH, coi đây là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân và đại diện cho quyền lợi chính đáng của nhân dân.
Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt động PBXH của MTTQ Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh Đông Nam Bộ (ĐNB), vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập. Các vấn đề nổi bật bao gồm phạm vi phản biện chưa cụ thể, hoạt động mang tính hình thức, hiệu quả pháp lý và thực tiễn còn thấp, sự lúng túng trong triển khai, và việc tiếp nhận phản biện từ các cơ quan nhà nước còn mang tính hình thức. Chất lượng ý kiến phản biện chưa thật sự khoa học, năng lực của chủ thể phản biện còn hạn chế, và kinh phí, cơ sở vật chất chưa được đảm bảo đầy đủ.
Mục đích của luận án là làm rõ các vấn đề lý luận về PBXH của MTTQ Việt Nam, đánh giá thực trạng PBXH tại các tỉnh ĐNB trong giai đoạn 2014-2021, từ đó đề xuất các phương hướng và giải pháp phù hợp để tăng cường PBXH. Luận án góp phần làm sâu sắc hơn lý luận về PBXH của MTTQ Việt Nam, cung cấp cơ sở thực tiễn và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm phát huy hiệu quả hơn nữa vai trò PBXH của MTTQ Việt Nam trong bối cảnh hiện nay, góp phần xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Mục lục chi tiết:
- Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu.
- 1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến phản biện xã hội và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
- 1.2.1. Khái quát về kết quả nghiên cứu liên quan đến luận án
- 1.2.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong đề tài luận án
- 1.3. Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
- Chương 2. Những vấn đề lý luận về phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
- 2.1. Khái niệm, đặc điểm phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.1.1. Khái niệm phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.1.1.1. Khái niệm phản biện xã hội
- 2.1.1.2. Phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.1.2. Đặc điểm phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.2. Địa vị chính trị - pháp lý của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và vai trò phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.2.1. Địa vị chính trị - pháp lý của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.2.2. Mối quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức trong hệ thống chính trị
- 2.2.2.1. Mối quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với Đảng Cộng sản Việt Nam
- 2.2.2.2. Quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
- 2.2.2.3. Quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các tổ chức thành viên cùng cấp
- 2.2.3. Vai trò phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.3. Cấu thành phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.3.1. Chủ thể phản biện xã hội
- 2.3.2. Đối tượng phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.3.3. Nội dung phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.3.4. Hình thức phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 2.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Chương 3. Thực trạng phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các tỉnh Đông Nam Bộ.
- 3.1. Đặc điểm dân cư, kinh tế - xã hội các tỉnh Đông Nam Bộ tác động đối với phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 3.2. Thực trạng pháp luật về phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 3.3. Những thành tựu và hạn chế trong PBXH của MTTQ các cấp tại các tỉnh Đông Nam Bộ
- 3.3.1. Về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các tỉnh Đông Nam Bộ
- 3.3.2. Kết quả phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp tại các tỉnh Đông Nam Bộ
- 3.3.2.1. Về chủ thể phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các tỉnh Đông Nam bộ
- 3.3.2.2. Về đối tượng, phạm vi phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các tỉnh Đông Nam bộ
- 3.3.2.3. Về nội dung phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các tỉnh Đông Nam bộ
- 3.3.2.4. Về hình thức phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các tỉnh Đông Nam bộ
- 3.3.2.5. Các yếu tố khác
- 3.3.3. Đánh giá chung về PBXH của MTTQ tại các tỉnh Đông Nam Bộ
- 3.3.3.1. Kết quả đạt được
- 3.3.3.2. Hạn chế và bất cập
- 3.3.4. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập
- Chương 4. Phương hướng, giải pháp tăng cường phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
- 4.1. Phương hướng tăng cường phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 4.1.1. Tăng cường PBXH của MTTQ Việt Nam gắn liền với việc đại diện, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, phản ánh lợi ích của nhân dân.
- 4.1.2. Tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận Tổ quốc, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phải góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước.
- 4.1.3. Tăng cường phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam gắn liền với việc xây dựng, phát huy vai trò của Mặt trận và các thành viên của Mặt trận.
- 4.1.4. Tăng cường phản biện xã hội của Mặt trận gắn với việc thường xuyên chú trọng nâng cao chất lượng các mặt hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, thực hiện đầy đủ và có hiệu quả chức năng là liên minh chính trị của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các tầng lớp, giai cấp, dân tộc, tôn giáo, đại diện lợi ích chung của các tầng lớp Nhân dân.
- 4.1.5. Tăng cường phản biện xã hội của Mặt trận phải giải quyết đồng bộ các yếu tố tác động, chi phối, phải có một hệ thống giải pháp toàn diện, được thực hiện đồng bộ, giải quyết các vấn đề của các yếu tố chủ quan và các yếu tố khách quan tác động đến chất lượng phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
- 4.2. Giải pháp tăng cường phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 4.2.1. Giải pháp tăng cường phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 4.2.1.1. Nâng cao nhận thức về phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 4.2.1.2. Xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 4.2.1.3. Nâng cao năng lực, hoàn thiện tổ chức, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 4.2.1.4. Tăng cường các điều kiện bảo đảm phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- 4.2.2. Giải pháp tăng cường phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các tỉnh Đông Nam Bộ