NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH MỘT SỐ THAM SỐ VỀ MƯA GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG THỨC TÍN
Không được cung cấp rõ ràng trong văn bản. Luận án được thực hiện tại "TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI".
Tài liệu nghiên cứu vấn đề xác định các tham số về mưa nhằm hoàn thiện công thức tính toán lưu lượng dòng chảy lũ, đặc biệt cho các công trình thoát nước nhỏ trên đường tại Việt Nam. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ sự mở rộng mạng lưới giao thông, khu đô thị, khu công nghiệp và tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH) làm gia tăng hư hỏng công trình thoát nước và ngập úng. Luận án chỉ ra sự cần thiết phải hiệu chỉnh hoặc thay thế cơ sở dữ liệu về mưa để phù hợp với diễn biến thời tiết bất thường.
Nghiên cứu đã xem xét cơ sở lý thuyết và các công thức hiện hành để xác định lưu lượng đỉnh lũ, bao gồm TCVN9845:2013. Vấn đề cốt lõi được nhấn mạnh là việc xác định các tham số về mưa như lượng mưa ngày tính toán (Hn,p), hệ số đặc trưng hình dạng cơn mưa (ΨT), phân vùng mưa, và cường độ mưa tính toán (aT,p), do các tham số hiện tại không còn phù hợp.
Luận án tập trung nghiên cứu đặc điểm biến đổi của mưa dưới tác động của BĐKH qua 7 chỉ tiêu, bao gồm mùa mưa, mùa khô, xu hướng và mức độ biến thiên của lượng mưa năm, số ngày mưa, lượng mưa ngày lớn nhất năm (Hngàymax) và cường độ mưa thời đoạn tính toán lớn nhất năm (aTmax). Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa Hngàymax và aTmax về xu hướng, chu kỳ, mức độ biến đổi và hệ số thống kê.
Luận án đề xuất các phương pháp và kết quả xác định Hn,p cho 12 trạm khí tượng từ năm 1960-2010, đảm bảo độ tin cậy cao. Đặc biệt, nghiên cứu phát triển các phương pháp gián tiếp để xác định aT,p dựa vào Hn,p và ΨT, hữu ích khi thiếu tài liệu đo mưa tự ghi. Các công thức thực nghiệm được xây dựng, bao gồm các mô hình hồi quy và công thức tính aT,p theo sức mưa (Sp) và hệ số hình dạng cơn mưa (m). Công trình cũng đánh giá sai số của các công thức này bằng chỉ tiêu độ hữu hiệu Rhh2 và tiêu chí của WMO. Các kiến nghị cụ thể về giá trị ΨT, Sp, m, A, B, aTo,p chuẩn và mô đuyn dòng chảy mưa qT,p cũng được đưa ra cho các khu vực nghiên cứu.