Luận án Nghiên cứu vật liệu khởi đầu phục vụ chọn tạo giống đậu xanh kháng bệnh khảm vàng

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU VẬT LIỆU KHỞI ĐẦU PHỤC VỤ CHỌN TẠO GIỐNG ĐẬU XANH KHÁNG BỆNH KHẢM VÀNG

Ngành:

Di truyền và chọn giống cây trồng (Mã số: 62.62.01.11)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu vật liệu khởi đầu phục vụ chọn tạo giống đậu xanh kháng bệnh khảm vàng" giải quyết vấn đề cấp thiết về bệnh khảm vàng trên cây đậu xanh, một loại cây thực phẩm quan trọng tại Việt Nam và trên thế giới. Bệnh này, do virus Begomovirus gây ra và lây truyền bởi bọ phấn, đã được quan sát ở Việt Nam từ những năm 1980 và gây thiệt hại năng suất ước tính từ 20-70%. Tuy nhiên, các nghiên cứu xác định virus gây bệnh và gen kháng tại Việt Nam còn hạn chế.

Đề tài đặt mục tiêu tìm hiểu và xác định bản chất di truyền tính kháng bệnh khảm vàng ở mức phân tử, đồng thời giới thiệu nguồn vật liệu quý giá cho công tác chọn tạo giống đậu xanh kháng bệnh. Các mục tiêu cụ thể bao gồm xác định virus gây bệnh, di truyền tính kháng, các QTL kháng bệnh khảm vàng, và các nguồn gen đậu xanh triển vọng có khả năng kháng bệnh và năng suất cao.

Những đóng góp mới của luận án là lần đầu tiên tại Việt Nam xác định được chủng virus gây bệnh khảm vàng trên đậu xanh là MYMV. Luận án đã thành công trong việc thiết lập bản đồ di truyền gồm 11 nhóm liên kết, tương ứng với 11 nhiễm sắc thể trên bộ gen đậu xanh, sử dụng chỉ thị SNP bằng phương pháp GBS. Đồng thời, nghiên cứu đã xác định được vị trí của các QTL kháng bệnh khảm vàng trên cả bản đồ di truyền và bản đồ vật lý ở nguồn gen đậu xanh nhập nội NM94.

Kết quả nghiên cứu khẳng định chủng virus gây bệnh khảm vàng trên đậu xanh tại Nam Trung Bộ là MYMV, với độ tương đồng trình tự ADN-A cao (98,7-98,9%) so với các chủng từ Campuchia và Thái Lan. Ba nguồn gen đậu xanh nhập nội từ AVRDC (NM92, NM94, VC3960-88) và năm dòng địa phương (VR 2011-2-19, VR 2011-2-104, VR 2011-2-189, VR 2011-2-223, VR 2011-2-245) đã được xác định có khả năng kháng cao virus khảm vàng tại Phú Yên. Đặc biệt, NM92 và NM94 cũng như hai dòng triển vọng (148 và 178) từ tổ hợp lai NM94xKPS2 cho năng suất cao, là vật liệu tiềm năng cho chọn tạo giống. Luận án cũng đã lập được bản đồ di truyền và bản đồ vật lý của bộ gen đậu xanh, cùng với việc xác định 4 vùng QTL chính ảnh hưởng đến 80,46% kiểu hình tính kháng MYMV, và thêm 9 vùng QTL bằng phương pháp SMR cùng 3 vùng QTL bằng CIM.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu (4 trang)
• Chương 1: Tổng quan và cơ sở khoa học của Đề tài (39 trang)
• Chương 2: Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu (14 trang)
• Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận (62 trang)
• Kết luận và đề nghị (2 trang)
• Luận án được trình bày trong 121 trang (không kể phần Tài liệu tham khảo và Phụ lục)
• Tài liệu tham khảo được sử dụng 158, trong đó có 20 tài liệu tiếng Việt và 138 tài liệu tiếng Anh.
• Luận án có 31 bảng, 40 hình, 13 phụ lục, 4 công trình đã công bố.