NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM VÀ CÁC CÔNG TY LIÊN KẾT
Kế toán (Mã số: 9.34.03.01)
Luận án tập trung nghiên cứu vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường (ECMA) tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ xu thế phát triển bền vững toàn cầu, yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất phải tích hợp bảo vệ môi trường vào mục tiêu kinh doanh, đồng thời đối mặt với các quy định môi trường ngày càng nghiêm ngặt và sự gia tăng đáng kể các chi phí môi trường (CPMT). Tại Việt Nam, cam kết về mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại COP26 càng khẳng định tầm quan trọng của vấn đề này. Ngành công nghiệp sản xuất giấy, điển hình là Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết, được xác định là một trong những ngành phát sinh nhiều nguy cơ ô nhiễm môi trường, đặc biệt là nguồn nước, khí thải và chất thải rắn, đòi hỏi các khoản đầu tư lớn cho xử lý môi trường. Mặc dù các doanh nghiệp này đề cao bảo vệ môi trường như một điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững, việc thực hiện ECMA còn rất hạn chế. ECMA được nhìn nhận là một công cụ hữu hiệu để quản lý CPMT, hỗ trợ ra quyết định kinh doanh và kết nối thông tin môi trường với hoạt động sản xuất kinh doanh.
Mục tiêu chung của luận án là nghiên cứu ECMA tại các đơn vị này. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: khái quát cơ sở lý luận về ECMA trong doanh nghiệp sản xuất dựa trên ba quan điểm tiếp cận và xác lập các yếu tố ảnh hưởng; đánh giá thực trạng ECMA và phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết; đề xuất các giải pháp và kiến nghị vận dụng ECMA phù hợp. Luận án sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính (nghiên cứu tình huống điển hình tại ba doanh nghiệp và phỏng vấn sâu) và định lượng (khảo sát 15 doanh nghiệp sản xuất giấy với 151 phiếu hợp lệ). Mô hình nghiên cứu chính thức tập trung vào các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng ECMA như áp lực cưỡng chế, áp lực quy chuẩn, áp lực mô phỏng và nhận thức của nhà quản trị về tính không chắc chắn của môi trường.
Kết quả đạt được của luận án là đã góp phần cụ thể hóa, bổ sung lý luận về ECMA, đề xuất mô hình lý thuyết nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng, đánh giá thực trạng và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến vận dụng ECMA tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết. Từ đó, luận án đề xuất các kiến nghị và giải pháp vận dụng ECMA một cách khoa học, đồng bộ và khả thi nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển bền vững. Luận án có kết cấu gồm bốn chương, bao gồm mở đầu, kết luận, danh mục và phụ lục.