PREVALENCE, CLINICAL FEATURES, CAUSATIVE AGENTS AND TREATMENT OUTCOMES OF TIΝΕΑ PEDIS AMONG SMALL TRADERS IN NGHE AN PROVINCE IN 2022
Bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới (Mã: 972 01 09)
Luận án này trình bày kết quả nghiên cứu về tình hình lưu hành, đặc điểm lâm sàng, các tác nhân gây bệnh và hiệu quả điều trị nấm kẽ chân (tinea pedis) ở các tiểu thương tại tỉnh Nghệ An vào năm 2022. Nhiễm nấm nông là một trong những bệnh phổ biến nhất ở người, ảnh hưởng đến khoảng 20-25% dân số thế giới. Nấm kẽ chân có tỷ lệ hiện mắc cao, đặc biệt ở các quốc gia có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới như Việt Nam, nơi điều kiện sống và làm việc của tiểu thương ở chợ không đảm bảo vệ sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển. Do có ít nghiên cứu về nấm kẽ chân tại Việt Nam, luận án này được thực hiện với các mục tiêu cụ thể.
Nghiên cứu được tiến hành trên 787 tiểu thương, cho thấy tỷ lệ hiện mắc nấm kẽ chân trong đối tượng nghiên cứu là 15,8%, và 53,7% trong số các trường hợp có tổn thương nghi ngờ. Các yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê với nấm kẽ chân bao gồm nhóm tuổi từ 50 trở lên và nghề kinh doanh hải sản. Tuổi trung bình của bệnh nhân là 53,87 tuổi.
Về đặc điểm lâm sàng, phần lớn bệnh nhân (94,35%) có tổn thương móng hoặc da đơn thuần. Tổn thương móng chiếm 83,87%, với 93,3% bệnh nhân có triệu chứng kéo dài hơn 6 tháng. Các triệu chứng vật lý phổ biến nhất là thay đổi màu sắc móng (95,2%), loạn dưỡng móng (30,8%), dày sừng dưới móng và tróc móng. Dạng lâm sàng phổ biến nhất là nấm móng dưới móng xa bên (DSLO) với tỷ lệ 84,6%. Điểm OSI trung bình là 10,26 ± 8,05, cho thấy mức độ bệnh vừa phải. Tổn thương da chủ yếu ở kẽ ngón chân (77,8%), với các triệu chứng ngứa và mụn mủ trắng. Vị trí phổ biến nhất là kẽ ngón 4-5 và 3-4.
Kết quả điều trị cho thấy có 6/124 bệnh nhân chấp nhận điều trị và theo dõi, tất cả đều được chữa khỏi bằng terbinafine theo phác đồ của Bộ Y tế. Đặc biệt, 100% (5/5) bệnh nhân nấm kẽ chân do Candida ở kẽ ngón chân được chữa khỏi bằng terbinafine tại chỗ.
Về thành phần loài nấm gây bệnh, từ 126 mẫu cấy dương tính, nghiên cứu đã xác định được 11 chi và 24 loài nấm. Nấm men chiếm tỷ lệ cao nhất (74,6%), nấm sợi chiếm 25,4%. Chi Candida là phổ biến nhất (57,2%), tiếp theo là Aspergillus (14,2%) và Trichosporon (13,5%). Candida albicans là loài phổ biến nhất (40,6%).
Luận án kết luận rằng nấm kẽ chân là một vấn đề sức khỏe cộng đồng và khuyến nghị cần tăng cường giáo dục sức khỏe, đặc biệt cho nhóm tiểu thương lớn tuổi và những người kinh doanh hải sản, đồng thời lưu ý các bác sĩ da liễu cần xem xét tổn thương nấm khi khám các bệnh nhân có loạn dưỡng móng, tróc móng hoặc tổn thương trắng, đóng vảy ở kẽ ngón chân.