TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN RỦI RO HỆ THỐNG CỦA CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI VIỆT NAM
Tài chính - ngân hàng
Luận án "Tác động của chính sách tiền tệ đến rủi ro hệ thống của các tổ chức tài chính: Nghiên cứu trường hợp tại Việt Nam" của Nguyễn Thị Thanh Hoài, thuộc chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, tập trung vào chủ đề quan trọng về rủi ro hệ thống (RRHT) và vai trò của chính sách tiền tệ (CSTT) trong lĩnh vực tài chính và kinh tế hiện nay. Luận án nghiên cứu tác động của CSTT đến RRHT của các tổ chức tài chính (TCTC) tại Việt Nam, phân tích theo hai giai đoạn: 2010-2012 (giai đoạn chịu ảnh hưởng bởi khủng hoảng kinh tế) và 2013-2020 (giai đoạn ổn định và phát triển của nền kinh tế).
Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là phân tích tác động của CSTT đến RRHT của các TCTC Việt Nam trong các giai đoạn của nền kinh tế, từ đó đề xuất gợi ý CSTT nhằm kiểm soát RRHT. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đo lường RRHT của các TCTC tại Việt Nam, nghiên cứu tác động của các yếu tố đến RRHT của các TCTC tại Việt Nam, và phân tích chiều hướng cũng như sự thay đổi của tác động CSTT đến RRHT qua các giai đoạn. Đối tượng nghiên cứu là RRHT của TCTC Việt Nam, các yếu tố tác động đến RRHT của TCTC Việt Nam và tác động của CSTT đối với RRHT của các TCTC Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 29 TCTC (ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm và tổ chức khác) có cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2010-2020.
Về phương pháp nghiên cứu, luận án sử dụng phương pháp SES (Systemic expected shortfall) và MES (Marginal expected shortfall) để đo lường RRHT. Phương pháp hồi quy dữ liệu bảng được áp dụng để nghiên cứu các yếu tố tác động đến RRHT, trong khi mô hình Vector tự động hồi quy (VAR) được dùng để phân tích tác động của CSTT đến RRHT của các TCTC.
Luận án mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc. Về khoa học, nghiên cứu bổ sung bằng chứng thực nghiệm về việc vận dụng phương pháp SES và MES để đo lường RRHT của các TCTC tại Việt Nam, cung cấp kết quả học thuật về tác động của các yếu tố kinh tế và CSTT đến RRHT, đặc biệt khi xem xét các giai đoạn kinh tế khác nhau sau khủng hoảng. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu giúp các cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách nhận diện công cụ quan trọng tác động đến RRHT, đồng thời hỗ trợ các TCTC chủ động giám sát và điều chỉnh theo các giai đoạn của nền kinh tế. Nghiên cứu cũng khẳng định vai trò quan trọng của CSTT trong việc đảm bảo ổn định hệ thống tài chính, đồng thời chỉ ra rằng các yếu tố tác động đến RRHT của các TCTC và tác động của CSTT đến RRHT chung của hệ thống tài chính là khác nhau theo từng giai đoạn của nền kinh tế.
Cơ sở lý thuyết của luận án bao gồm các quan điểm về CSTT (tổng quan, các lý thuyết như giảm phát – nợ của Fisher, trọng thanh khoản của Keynes, trọng tiền của Friedman, và các kênh truyền dẫn) và RRHT (các quan điểm, khái niệm, các lý thuyết liên quan như sự bất ổn tài chính của Minsky, thông tin bất cân xứng của Mishkin, “Too big to fail”, quy định an toàn vĩ mô, và các phương pháp đo lường). Luận án cũng phân tích tác động của CSTT đến RRHT dựa trên mô hình Keynes Mới và CCAPM, chỉ ra rằng CSTT mở rộng có thể giảm RRHT trong ngắn hạn nhưng tiềm ẩn rủi ro gia tăng trong dài hạn, trong khi CSTT thắt chặt có thể làm gia tăng sự không ổn định trong thị trường tài chính.