Luận án Nghiên cứu tình trạng phì đại cơ tim và chức năng tim của thai nhi bằng siêu âm ở thai phụ bị đái tháo đường trong thai kỳ

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG PHÌ ĐẠI CƠ TIM VÀ CHỨC NĂNG TIM CỦA THAI NHI BẰNG SIÊU ÂM Ở THAI PHỤ BỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TRONG THAI KỲ

Ngành:

Nội -Tim mạch

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ y học này tập trung vào nghiên cứu tình trạng phì đại cơ tim (PĐCT) và rối loạn chức năng (RLCN) tim của thai nhi ở thai phụ bị đái tháo đường (ĐTĐ) trong thai kỳ. Đặt vấn đề từ thực trạng PĐCT và RLCN tim thai do mẹ ĐTĐ chiếm 15% bệnh cơ tim thai, góp phần tăng tỷ lệ tử vong chu sinh 3%, nhưng có khả năng hồi phục nếu phát hiện và điều trị sớm. Đề tài nhằm xác định tỷ lệ, đặc điểm PĐCT và chức năng tim thai bằng siêu âm, đồng thời khảo sát các yếu tố của mẹ và con liên quan đến tình trạng PĐCT.

Nghiên cứu mô tả theo dõi dọc có đối chứng trên 511 thai phụ (150 nhóm chứng, 361 nhóm bệnh ĐTĐ) tại Bệnh viện Bạch Mai từ 2017-2019. Sử dụng siêu âm tim thai (SATT) để đánh giá.

Các kết quả chính cho thấy tỷ lệ PĐCT chung ở thai nhi nhóm ĐTĐ là 43,2%. Tỷ lệ này cao hơn đáng kể ở các nhóm thai phụ ĐTĐ mang thai (66,1%), có HbA1C ≥ 6% (69,7%), mẹ bị béo phì trước mang thai (56,9%), mẹ tăng cân trên chuẩn trong thai kỳ (59%) và thai nhi có kích thước lớn (thai to) (55,6%). Mức độ PĐCT thường vừa phải, không gây tắc nghẽn đường tống máu, chủ yếu phì đại vách liên thất (80%) và phì đại cả 3 thành tim (51%).

Về chức năng tim thai, nhóm thai nhi chưa PĐCT có biểu hiện tăng chức năng tâm thu sớm (do tăng tiền gánh). Nhóm có PĐCT còn biểu hiện tăng vận tốc mô cơ tim và kéo dài thời gian co đồng thể tích. Chức năng tâm trương giảm sớm ở thất phải của nhóm ĐTĐ không PĐCT và giảm rõ rệt hơn ở nhóm có PĐCT (tăng thời gian giãn đồng thể tích). Chức năng tim toàn bộ giảm sớm ở nhóm có PĐCT. Phân số co rút sợi cơ thất trái (FS) vẫn trong giới hạn bình thường.

Các yếu tố nguy cơ của mẹ như béo phì, tăng cân trên chuẩn và HbA1C ≥ 6% làm tăng nguy cơ PĐCT thai nhi. Chỉ số HbA1C ≥ 6,1% có giá trị dự báo PĐCT thai nhi với độ nhạy 59%, độ đặc hiệu 97,5%. Điều trị tăng glucose máu hiệu quả giúp giảm tỷ lệ PĐCT và RLCN tim thai. Tình trạng thai to và PĐCT thai nhi cũng liên quan đến các biến cố bất lợi sau sinh như sinh thiếu tháng, sinh nhẹ cân và điểm Apgar phút thứ 1 thấp ≤ 7.

Luận án kiến nghị sử dụng siêu âm tim thai định kỳ để sàng lọc PĐCT và RLCN tim thai, đặc biệt ở các thai phụ có nguy cơ cao, nhằm phát hiện và can thiệp kịp thời, cải thiện tiên lượng cho trẻ.

Mục lục chi tiết:

• Đặt vấn đề

• Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Tổng quan về phì đại cơ tim và rối loạn chức năng tim của thai nhi do mẹ bị đái tháo đường trong thai kỳ.
  • 1.2. Đặc điểm cấu trúc, chức năng tim thai bình thường và vai trò của siêu âm tim trong đánh giá bề dày, chức năng tim thai.
  • 1.3. Tình hình nghiên cứu về phì đại cơ tim và rối loạn chức năng tim của thai nhi do mẹ bị đái tháo đường trong thai kỳ.

• Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ của nhóm nghiên cứu
    • 2.1.2. Tiêu chuẩn phân loại nhóm bệnh và nhóm chứng
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.2. Cỡ mẫu và cách chọn mẫu
    • 2.2.3. Thời gian, địa điểm, người thực hiện và phương tiện nghiên cứu
    • 2.2.4. Biến số nghiên cứu
    • 2.2.5. Quy trình siêu âm đánh giá bề dày thành tim và chức năng tim thai
    • 2.2.6. Các tiêu chuẩn áp dụng trong nghiên cứu
    • 2.2.7. Xử lí số liệu
    • 2.2.8. Quy trình nghiên cứu
  • 2.3. Đạo đức nghiên cứu

• Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu
    • 3.1.1. Đặc điểm chung của nhóm chứng và nhóm bệnh
    • 3.1.2. Đặc điểm riêng của nhóm bệnh
  • 3.2. Đặc điểm bề dày thành tim và chức năng tim của thai nhi nhóm chứng
    • 3.2.1. Đặc điểm bề dày thành tim của thai nhi nhóm chứng
    • 3.2.2. Đặc điểm chức năng tim của thai nhi nhóm chứng
  • 3.3. Tỷ lệ, đặc điểm phì đại cơ tim và biểu hiện chức năng tim của thai nhi do mẹ bị đái tháo đường trong thai kỳ
    • 3.3.1. Tỷ lệ và đặc điểm phì đại cơ tim của thai nhi do mẹ bị ĐTĐ trong thai kỳ
    • 3.3.2. Biểu hiện chức năng tim của thai nhi ở thai phụ bị ĐTĐ trong thai kỳ
  • 3.4. Mối liên quan giữa một số yếu tố của mẹ và con với tình trạng phì đại cơ tim của thai nhi
    • 3.4.1. Mối liên quan giữa một số yếu tố của mẹ và tình trạng PĐCT của thai nhi
    • 3.4.2. Mối liên quan giữa một số yếu tố của con với tình trạng PĐCT của thai nhi

• Chương 4: BÀN LUẬN

  • 4.1. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu
    • 4.1.1. Đặc điểm chung của nhóm bệnh và nhóm chứng
    • 4.1.2. Đặc điểm riêng của nhóm bệnh
  • 4.2. Đặc điểm bề dày thành tim và chức năng tim ở thai nhi nhóm chứng
    • 4.2.1. Đặc điểm bề dày thành tim của thai nhi nhóm chứng
    • 4.2.2. Đặc điểm chức năng tim của thai nhi nhóm chứng
  • 4.3. Tỷ lệ, đặc điểm phì đại cơ tim và biểu hiện chức năng tim của thai nhi ở thai phụ bị đái tháo đường trong thai kỳ
    • 4.3.1. Tỷ lệ và đặc điểm phì đại cơ tim của thai nhi ở thai phụ ĐTĐ trong thai kỳ
    • 4.3.2. Biểu biện chức năng tim của thai nhi ở thai phụ bị ĐTĐ trong thai kỳ
  • 4.4. Mối liên quan giữa một số yếu tố của mẹ và con với tình trạng phì đại cơ tim của thai nhi.
    • 4.4.1. Mối liên quan giữa một số yếu tố của mẹ và tình trạng phì đại cơ tim của thai nhi
    • 4.4.2. Mối liên quan giữa một số yếu tố của con và tình trạng phì đại cơ tim của thai nhi

• KẾT LUẬN

  • 1. Tỷ lệ, đặc điểm phì đại cơ tim và biểu hiện chức năng tim trên siêu âm của thai nhi ở thai phụ bị đái tháo đường trong thai kỳ
  • 2. Mối liên quan giữa một số yếu tố của mẹ và con với tình trạng phì đại cơ tim của thai nhi.

• KIẾN NGHỊ

• HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI