NGHIÊN CỨU TÍNH CHẤT XÂY DỰNG CỦA ĐẤT LOẠI SÉT YẾU HOLOCEN VÙNG ĐỒNG BẰNG QUẢNG TRỊ - THỪA THIÊN HUẾ
Địa chất học
Luận án "Nghiên cứu tính chất xây dựng của đất loại sét yếu Holocen vùng đồng bằng Quảng Trị - Thừa Thiên Huế" giải quyết vấn đề cấp thiết về sự phức tạp của cấu trúc địa chất và đặc tính xây dựng của đất yếu Holocen trong khu vực, vốn đã gây ra hư hỏng công trình do đánh giá không đúng. Mục tiêu chính là làm sáng tỏ đặc điểm tính xây dựng của đất loại sét yếu Holocen và kiến nghị khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên đất xây dựng làm nền công trình. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các đặc điểm tính xây dựng của đất từ đó kiến nghị sử dụng chúng làm nền cho các công trình xây dựng.
Nghiên cứu tập trung vào đất loại sét yếu Holocen đa nguồn gốc, đặc biệt là các thành tạo Phú Bài (ambQ21-2pb) và Phú Vang (ambQ22-3pv), phân bố rộng khắp vùng đồng bằng, với bề dày từ vài mét đến khoảng 30m. Các kết quả cho thấy đất yếu trong khu vực là trầm tích trẻ, có hàm lượng hữu cơ cao (đến 11,4%), chứa khoáng vật sét illit và montmorilonit đáng kể. Các đặc trưng vật lý thể hiện đất có độ ẩm tự nhiên cao, khối lượng thể tích thấp, hệ số rỗng lớn và tính dẻo cao.
Về tính chất cơ học, lực dính không thoát nước (Cu) của đất thuộc hệ tầng Phú Vang thường cao hơn Phú Bài, với sức kháng cắt hữu hiệu đạt giá trị cao. Áp lực tiền cố kết (Pc) của đất nhỏ, hệ số nén (Cc) khá lớn, hệ số trương nở (Cs) nhỏ, và hệ số thấm (kv) rất nhỏ, cho thấy đất có tính nén lún mạnh và chưa được nén chặt. Khả năng chịu nén thứ cấp của bùn á sét hệ tầng Phú Bài tương đối thấp.
Nghiên cứu động học cho thấy tải trọng động chu kỳ (đơn phương và đa phương) ảnh hưởng lớn đến sự gia tăng áp lực nước lỗ rỗng và độ lún của đất bùn á sét hệ tầng Phú Bài. Đặc biệt, độ lún và áp lực nước lỗ rỗng cao nhất khi chịu cắt trượt động chu kỳ đa phương với độ lệch pha 90°. Đất rất dễ bị hóa lỏng khi chịu tải trọng động.
Luận án đã phân chia nền đất yếu Holocen thành 3 kiểu, 2 phụ kiểu và 17 dạng cấu trúc nền, đồng thời đề xuất các giải pháp nền móng và xử lý nền phù hợp cho các công trình công nghiệp, dân dụng và đường giao thông. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học tin cậy, góp phần hoàn thiện lý luận và phương pháp nghiên cứu địa kỹ thuật, định hướng cho công tác khảo sát và thiết kế xây dựng bền vững trong khu vực.