NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA, MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN VÀ HIỆU QUẢ BIỆN PHÁP CAN THIỆP Ở NGƯỜI BỆNH ĐẾN KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH KON TUM (2018 - 2020)
Dịch tễ học
Luận án “Nghiên cứu thực trạng Hội chứng chuyển hóa, một số yếu tố liên quan và hiệu quả biện pháp can thiệp ở người bệnh đến khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kon Tum (2018 - 2020)” là một tóm tắt luận án tiến sĩ y học, chuyên ngành Dịch tễ học. Luận án được thực hiện nhằm giải quyết gánh nặng bệnh tật do các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là Hội chứng chuyển hóa (HCCH) - một chuỗi các bất thường về chuyển hóa và yếu tố nguy cơ. Nghiên cứu trước đây tại Kon Tum (năm 2017) đã chỉ ra tỷ lệ mắc HCCH là 27% ở nhóm cán bộ trung cao cấp, nhưng chưa có nghiên cứu toàn diện về thực trạng và hiệu quả can thiệp.
Mục tiêu của luận án bao gồm: (1) Mô tả thực trạng HCCH và một số yếu tố liên quan ở người bệnh đến khám và điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Kon Tum trong giai đoạn 2018-2019; (2) Đánh giá hiệu quả biện pháp can thiệp điều trị kết hợp với truyền thông, giáo dục thay đổi hành vi, lối sống cho bệnh nhân có HCCH. Công trình được tiến hành tại khoa Khám Bệnh, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kon Tum.
Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 1.039 người bệnh đã xác định tỷ lệ mắc HCCH là 21,75% (226 bệnh nhân). Tỷ lệ này cao nhất ở nhóm tuổi 40-49 (25,30%), và cao hơn ở người dân tộc Xơ Đăng (27,59%) so với các dân tộc khác như Kinh (19,61%), Ba Na (20,47%), Giẻ Triêng (21,05%). Tỷ lệ bệnh nhân mắc HCCH cư trú ở thành thị (64,2%) cao hơn nông thôn (35,8%). Các yếu tố nguy cơ chính được xác định là giới nữ, hút thuốc lá và uống rượu.
Biện pháp can thiệp điều trị kết hợp với truyền thông, giáo dục thay đổi hành vi, lối sống đã được áp dụng cho 226 bệnh nhân trong 6 tháng. Kết quả cho thấy hiệu quả giảm tỷ lệ mắc HCCH tổng thể là 36,28% (p<0,05). Can thiệp cũng làm giảm đáng kể các thói quen như ăn mặn (39,53%), ăn nhiều dầu mỡ (35,14%), ăn ít chất xơ (34,67%), hút thuốc lá (24,65%), uống rượu (13,94%) và ít vận động (64,29%). Các chỉ số thành phần của HCCH cũng cho thấy sự cải thiện rõ rệt, đặc biệt là giảm 3 và 4 thành phần HCCH.
Luận án là nghiên cứu đầu tiên được thực hiện công phu và chuyên sâu về HCCH tại Kon Tum, cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng, góp phần công bố số liệu dịch tễ HCCH, làm nền tảng cho việc chuẩn bị nhân lực, cơ sở vật chất để điều trị hiệu quả bệnh không lây nhiễm. Kiến nghị bao gồm tập trung vào các yếu tố nguy cơ thói quen như uống rượu, hút thuốc lá, đặc biệt ở đối tượng nữ, và can thiệp vào các chỉ số vòng bụng, huyết áp tối thiểu, và triglyceride.