Luận án Nghiên cứu tác động của quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đến phát triển nông nghiệp, nông thôn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA QUÁ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT ĐẾN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN HUYỆN VĂN LÂM, TỈNH HƯNG YÊN

Ngành:

Quản lý đất đai

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu tác động của quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đến phát triển nông nghiệp, nông thôn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên" được hoàn thành tại Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội vào năm 2014 bởi Nguyễn Thị Hồng Hạnh, thuộc chuyên ngành Quản lý đất đai (Mã số: 62 85 01 03).

Đề tài nghiên cứu tính cấp thiết của việc chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang nỗ lực công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn. Huyện Văn Lâm, Hưng Yên, với vị trí địa lý thuận lợi và tốc độ chuyển đổi đất nhanh chóng, đang đối mặt với những ảnh hưởng đáng kể đến đời sống, thu nhập, việc làm, sức khỏe cộng đồng và môi trường. Mục tiêu chính của luận án là xác định các tác động của quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đến nông nghiệp, nông thôn huyện Văn Lâm và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quá trình này.

Luận án đã bổ sung cơ sở khoa học cho việc chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất, cung cấp thông tin để cân nhắc các ảnh hưởng về lao động, việc làm, quan hệ xã hội, an ninh trật tự và môi trường. Nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn huyện Văn Lâm trong giai đoạn 1999-2012, sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính đơn giản để đánh giá mối quan hệ và mức độ tác động.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng quá trình chuyển đổi đã mang lại nhiều tác động tích cực như tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, tăng giá trị sản xuất nông nghiệp, tăng thu nhập bình quân và cải thiện mức sống của người dân. Kết cấu hạ tầng nông thôn như điện, giao thông, nước sạch, y tế, trường học cũng được đánh giá là tốt lên, đặc biệt ở các tiểu vùng có tốc độ chuyển đổi nhanh.

Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra các tác động tiêu cực đáng kể. Diện tích đất nông nghiệp, đặc biệt là đất trồng lúa, giảm mạnh, kéo theo sự hạn chế đầu tư cho nông nghiệp. Tình trạng thiếu việc làm gia tăng đối với lao động bị thu hồi đất, đặc biệt là nhóm tuổi trẻ và trình độ học vấn thấp. Mối quan hệ gia đình, xã hội và an ninh trật tự nông thôn có xu hướng xấu đi, đặc biệt tại các khu vực chuyển đổi nhanh. Môi trường nông thôn bị ảnh hưởng tiêu cực với tình trạng ô nhiễm kim loại nặng trong đất, nước và quá tải về rác thải do hoạt động công nghiệp và sản xuất nông nghiệp thâm canh.

Từ những kết quả này, luận án đề xuất các giải pháp về chính sách, kinh tế, xã hội và môi trường nhằm nâng cao hiệu quả chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất, bao gồm đào tạo nghề, ứng dụng khoa học công nghệ, giải quyết việc làm, nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường quản lý địa phương. Luận án cũng khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về phân loại đất, định hướng phát triển phù hợp và hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
  • 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 4.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 4.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 5. Những đóng góp mới của luận án

• CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất
  • 1.2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về nông nghiệp, nông thôn
  • 1.3. Kinh nghiệm chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất của một số nước trên thế giới, vùng lãnh thổ và ở Việt Nam
  • 1.4. Tác động của quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đến nông nghiệp, nông thôn
  • 1.5. Nhận xét chung

• CHƯƠNG 2 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Nội dung nghiên cứu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
    • 2.2.2. Phương pháp phân vùng và chọn điểm nghiên cứu
    • 2.2.3. Phương pháp điều tra và phỏng vấn
    • 2.2.4. Phương pháp lựa chọn theo dõi mô hình sử dụng đất phục vụ đề xuất sử dụng đất
    • 2.2.5. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất
    • 2.2.6. Phương pháp lấy mẫu phân tích
    • 2.2.7. Phương pháp so sánh
    • 2.2.8. Phương pháp đánh giá tác động
    • 2.2.9. Phương pháp xử lý số liệu

• CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1. Đặc điểm vùng nghiên cứu
    • 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
    • 3.1.2. Thực trạng kinh tế, xã hội huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên
  • 3.2. Đánh giá thực trạng chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất
    • 3.2.1 Chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp
    • 3.2.2 Chuyển đổi trong nội bộ đất nông nghiệp
  • 3.3. Tác động của chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đến nông nghiệp, nông thôn
    • 3.3.1. Tác động về mặt kinh tế
    • 3.3.1.2. Tác động tiêu cực
    • 3.3.2. Tác động về mặt xã hội
    • 3.3.2.2. Tác động tiêu cực
    • 3.3.3. Tác động đến môi trường
    • 3.3.3.4 Chất thải rắn
    • 3.3.4. Xác định mức độ tác động của chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đến phát triển nông nghiệp, nông thôn
    • 3.3.5. Tổng hợp những tồn tại, nguyên nhân của quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất
  • 3.4. Kiểm chứng theo dõi một số mô hình sử dụng đất phục vụ đề xuất hướng sử dụng
  • 3.5. Đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả thực hiện chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất nhằm phát triển nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn huyện

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận
  • 2. Kiến nghị

• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ