NGHIÊN CỨU PHÂN TÍCH MỘT SỐ KHÁNG SINH THUỘC NHÓM FLUROQUINOLON TRONG MẪU HUYẾT TƯƠNG VÀ NƯỚC TIỂU
Hóa học
Luận án tập trung vào nghiên cứu và phát triển các phương pháp phân tích định lượng kháng sinh nhóm fluoroquinolon (FQL) trong dịch sinh học, cụ thể là huyết tương và nước tiểu. FQL là nhóm kháng sinh tổng hợp có hiệu lực kháng khuẩn mạnh, phổ rộng, được sử dụng phổ biến trong điều trị nhiều bệnh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, việc theo dõi nồng độ thuốc là cần thiết để tối ưu hóa hiệu quả điều trị và tránh các tác dụng phụ không mong muốn hoặc thất bại điều trị.
Đề tài đã khảo sát và tối ưu hóa thành công hai quy trình định lượng moxifloxacin (MOXI) trong huyết tương. Một phương pháp sử dụng sắc ký lỏng hiệu năng cao với detector PDA (HPLC-PDA), đạt độ thu hồi từ 89,2-97,32% và độ lặp lại 1,18–10,22%. Phương pháp thứ hai là quang phổ huỳnh quang (FLS), dựa trên sự tạo phức của MOXI với ion Eu(III) và chất hoạt động bề mặt SDBS, với điểm mới là việc sử dụng SDBS giúp tăng cường độ huỳnh quang, tăng độ nhạy và giới hạn phát hiện.
Ngoài ra, luận án còn phát triển thành công quy trình phân tích định lượng đồng thời bốn loại kháng sinh FQL (norfloxacin, ciprofloxacin, levofloxacin, moxifloxacin) trong cả huyết tương và nước tiểu bằng phương pháp HPLC-FLD. Các quy trình này được đánh giá về độ đặc hiệu, khoảng tuyến tính, giới hạn phát hiện (LOD), giới hạn định lượng (LOQ), độ đúng và độ lặp lại, đều đạt yêu cầu theo tiêu chuẩn AOAC và ICH. Đặc biệt, các phương pháp xử lý mẫu cho nước tiểu bao gồm chiết lỏng-lỏng và chiết pha rắn cũng được xây dựng và tối ưu hóa.
Những quy trình phân tích được xây dựng trong luận án có tính đơn giản, dễ thực hiện, phù hợp với điều kiện thực tiễn tại các phòng thí nghiệm ở Việt Nam, góp phần hỗ trợ giám sát nồng độ thuốc, điều chỉnh phác đồ điều trị và nghiên cứu dược động học của kháng sinh FQL trên lâm sàng.