Luận án Tác động của đa dạng hoá danh mục cho vay đến lợi nhuận và rủi ro: Nghiên cứu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam

Tên luận án:

TÁC ĐỘNG CỦA ĐA DẠNG HOÁ DANH MỤC CHO VAY ĐẾN LỢI NHUẬN VÀ RỦI RO: NGHIÊN CỨU TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM

Ngành:

Tài chính - Ngân hàng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung phân tích thực nghiệm tác động của đa dạng hoá danh mục cho vay đến lợi nhuận và rủi ro tại các Ngân hàng Thương mại (NHTM) Việt Nam, đồng thời xem xét vai trò điều tiết của các nhân tố đặc thù ngân hàng. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng không cân bằng của 30 NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2008-2019. Mức độ đa dạng hoá danh mục cho vay được đo lường bằng chỉ số Herfindahl-Hirschman (HHI) và Shannon Entropy (SE) dựa trên danh mục cho vay khách hàng theo ngành nghề kinh tế. Lợi nhuận ngân hàng được đánh giá thông qua ROA, ROE và NIM, trong khi rủi ro được đo bằng tỷ lệ dự phòng rủi ro cho vay (LLR), tỷ lệ nợ xấu (NPL) và Z-score. Phương pháp hồi quy mô hình bảng động với ước lượng GMM hệ thống hai bước được áp dụng, có kiểm soát các biến nội tại và vĩ mô.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, đa dạng hoá danh mục cho vay theo ngành kinh tế có xu hướng làm giảm lợi nhuận và gia tăng rủi ro của các NHTM Việt Nam. Tuy nhiên, các nhân tố điều tiết như quy mô ngân hàng, sở hữu nhà nước, mô hình kinh doanh (tỷ trọng thu nhập ngoài lãi) và sức mạnh thị trường (chỉ số Lerner) có vai trò làm giảm tác động tiêu cực của đa dạng hóa danh mục cho vay đến lợi nhuận, thậm chí làm đảo chiều tác động khi các yếu tố này đạt ngưỡng đủ lớn. Đặc biệt, các ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước cho thấy lợi nhuận được cải thiện khi đa dạng hóa danh mục cho vay, khác với các ngân hàng ngoài nhà nước. Nghiên cứu cũng xác nhận sự tồn tại mối quan hệ phi tuyến tính hình chữ U ngược giữa đa dạng hóa danh mục cho vay và lợi nhuận ngân hàng, được điều tiết bởi mức độ rủi ro.

Từ những phát hiện này, luận án đưa ra các hàm ý quan trọng cho cả cơ quan quản lý và các ngân hàng thương mại trong việc xây dựng chính sách và chiến lược kinh doanh liên quan đến đa dạng hóa danh mục cho vay, đặc biệt nhấn mạnh sự cần trọng và giám sát chặt chẽ đối với các ngân hàng có nguồn lực hạn chế hoặc mức độ rủi ro cao.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU
  • 1.1. Cơ sở lựa chọn đề tài nghiên cứu
  • 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
  • 1.4. Phương pháp nghiên cứu
  • 1.5. Đóng góp của luận án
  • 1.6. Bố cục của luận án
• CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
  • 2.1 Cơ sở lý luận về đa dạng hoá danh mục cho vay của ngân hàng
    • 2.1.1 Danh mục cho vay
      • 2.1.1.1 Danh mục cho vay
      • 2.1.1.2 Phân loại danh mục cho vay
    • 2.1.2 Đa dạng hóa danh mục cho vay
      • 2.1.2.1 Khái niệm
      • 2.1.2.2 Chỉ số đánh giá mức độ đa dạng hóa
  • 2.2 Cơ sở lý luận về lợi nhuận của ngân hàng
    • 2.2.1 Lợi nhuận của ngân hàng
    • 2.2.2 Đánh giá lợi nhuận của ngân hàng
  • 2.3 Cơ sở lý luận về rủi ro của ngân hàng
    • 2.3.1 Rủi ro của ngân hàng
    • 2.3.2 Đánh giá rủi ro của ngân hàng
  • 2.4 Tổng quan tình hình nghiên cứu
    • 2.4.1 Các nghiên cứu lý thuyết về tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến lợi nhuận và rủi ro của ngân hàng
      • Lý thuyết ủng hộ đa dạng hoá danh mục cho vay
      • Lý thuyết ủng hộ chuyên môn hoá danh mục cho vay
      • Lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại
      • Lý thuyết về hiệu ứng đa dạng hóa phi tuyến tính – vai trò điều tiết của rủi ro
    • 2.4.2 Các nghiên cứu thực nghiệm đánh giá tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến lợi nhuận và rủi ro của ngân hàng
    • 2.4.3 Vai trò điều tiết của một số đặc điểm đặc thù của ngân hàng
      • 2.4.3.1 Quy mô ngân hàng
      • 2.4.3.2 Sở hữu nhà nước
      • 2.4.3.3 Mô hình kinh doanh
      • 2.4.3.4 Sức mạnh thị trường
    • 2.4.4 Một số đánh giá về tình hình nghiên cứu
• CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
  • 3.1 Mô hình nghiên cứu
    • 3.1.1 Kiểm định tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến lợi nhuận và rủi ro của ngân hàng
    • 3.1.2 Kiểm định vai trò của các nhân tố điều tiết đối với tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến lợi nhuận của ngân hàng
  • 3.2 Các biến nghiên cứu
    • 3.2.1 Lợi nhuận ngân hàng
    • 3.2.2 Rủi ro ngân hàng
    • 3.2.3 Đa dạng hóa danh mục cho vay
    • 3.2.4 Các biến kiểm soát và các biến điều tiết
      • 3.2.4.1 Các biến kiểm soát
        • Các biến nội tại ngân hàng
        • Các biến nhân tố vĩ mô
      • 3.2.4.2 Các biến điều tiết
        • Quy mô ngân hàng
        • Sở hữu nhà nước
        • Mô hình kinh doanh
        • Sức mạnh thị trường
  • 3.3. Phương pháp ước lượng
  • 3.4 Dữ liệu nghiên cứu
    • 3.4.1 Thu thập và xử lý dữ liệu
    • 3.4.2 Thống kê mô tả và phân tích tương quan
      • 3.4.2.1 Tổng quan về bối cảnh ngành ngân hàng Việt Nam
      • 3.4.2.2 Thống kê mô tả
      • 3.4.2.3 Phân tích tương quan
• CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM VÀ THẢO LUẬN
  • 4.1 Tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến lợi nhuận của ngân hàng
    • 4.1.1 Kết quả hồi quy
    • 4.1.2 Thảo luận kết quả
  • 4.2 Tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến rủi ro của ngân hàng
    • 4.2.1 Kết quả hồi quy
    • 4.2.2 Thảo luận kết quả
  • 4.3 Vai trò của các nhân tố điều tiết đối với tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến lợi nhuận của ngân hàng
    • 4.3.1 Kết quả hồi quy
      • Quy mô ngân hàng
      • Sở hữu nhà nước
      • Mô hình kinh doanh
      • Sức mạnh thị trường
      • Rủi ro ngân hàng và mô hình phi tuyến tính
    • 4.3.2 Thảo luận kết quả
• CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý
  • 5.1 Kết luận về kết quả nghiên cứu
  • 5.2 Hàm ý rút ra từ kết quả nghiên cứu
    • 5.2.1 Hàm ý trong xây dựng chính sách quản lý
    • 5.2.2 Hàm ý trong hoạt động kinh doanh ngân hàng
    • 5.2.3 Hàm ý trong nghiên cứu
  • 5.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO