Tên luận án:
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC TÍNH SINH HỌC VÀ KHẢ NĂNG GÂY BỆNH CỦA VIRUS DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI TẠI MIỀN BẮC VIỆT NAM
Ngành:
Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu các đặc tính sinh học và khả năng gây bệnh của virus Dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) tại miền Bắc Việt Nam, một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Mục tiêu tổng quát là nâng cao hiểu biết về đặc điểm di truyền và độc lực của virus DTLCP để hỗ trợ công tác phòng chống dịch bệnh hiệu quả.
Nghiên cứu đã phân tích đặc điểm sinh học phân tử của các gene p72, p54, CD2v, CVR và IGR của các chủng virus DTLCP lưu hành giai đoạn 2019-2021, làm rõ cấu trúc gene và mức độ đa dạng di truyền. Đồng thời, luận án tiến hành phân lập và đánh giá độc lực của chủng virus VNUA/HY-ASF1 – chủng virus đại diện gây ổ dịch đầu tiên tại miền Bắc Việt Nam – trên mô hình lợn thí nghiệm qua hai con đường lây nhiễm chính: tiêm bắp và đường miệng.
Các đóng góp mới của đề tài bao gồm việc phát hiện và xác nhận ba biến thể gen IGR (I, II, III) của virus DTLCP genotype II tại miền Bắc Việt Nam, trong đó biến thể IGR III được ghi nhận lần đầu tiên. Chủng virus VNUA/HY-ASF1 đã được phân lập thành công và xác định có độc lực rất cao, gây ra các biểu hiện lâm sàng điển hình của bệnh khi gây nhiễm thực nghiệm.
Kết quả nghiên cứu khẳng định các chủng virus DTLCP lưu hành thuộc p72 genotype II, p54 genotype II, CD2v serotype VIII và CVR tương đồng 100% với chủng VNUA/HY-ASF1 cùng các chủng tham chiếu từ Trung Quốc. Ba biến thể IGR I, II, III được phát hiện, với IGR II phổ biến nhất và IGR III là phát hiện mới. Chủng VNUA/HY-ASF1 phân lập được có hiệu giá virus cao (107.5 HAD50/ml) và gây bệnh nghiêm trọng trên lợn thí nghiệm. Gây nhiễm tiêm bắp dẫn đến tử vong 100% trong 9 ngày, triệu chứng sớm. Gây nhiễm đường miệng cũng gây tử vong 100% nhưng tiến triển chậm hơn (10-27 ngày).
Đề tài có ý nghĩa khoa học quan trọng trong việc cung cấp thông tin về các biến thể di truyền của virus DTLCP tại Việt Nam, đặc biệt là biến thể IGR III, góp phần vào nghiên cứu dịch tễ học và kiểm soát dịch bệnh. Về thực tiễn, nghiên cứu hỗ trợ kiểm soát DTLCP và đề xuất sử dụng chủng VNUA/HY-ASF1 để phát triển vacxin và chế phẩm sinh học, góp phần bảo vệ ngành chăn nuôi lợn và an ninh lương thực quốc gia.
Mục lục chi tiết:
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
- 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
- 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
- 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
- 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 1.3.2. Thời gian nghiên cứu
- 1.3.3. Địa điểm nghiên cứu
- 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
- 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
- 1.5.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
- 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 2.1. BỆNH DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI
- 2.2. NHỮNG NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC VỀ BỆNH DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI
- 2.2.1. Nghiên cứu trong nước về bệnh Dịch tả lợn châu Phi
- 2.2.2. Nghiên cứu ngoài nước về bệnh Dịch tả lợn châu Phi
PHẦN 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
- 3.1.1. Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học phân tử của virus Dịch tả lợn châu Phi lưu hành tại một số tỉnh phía Bắc Việt Nam trong giai đoạn 2019-2021
- 3.1.2. Phân lập và nghiên cứu đặc tính sinh học của virus Dịch tả lợn châu Phi
- 3.1.3. Nghiên cứu khả năng gây bệnh của chủng virus phân lập được
- 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.2.1. Phương pháp tách chiết ADN
- 3.2.2. Phương pháp PCR
- 3.2.3. Phương pháp chạy điện di để kiểm tra sản phẩm PCR
- 3.2.4. Phương pháp realtime-PCR
- 3.2.5. Phương pháp giải trình tự gene
- 3.2.6. Phương pháp xây dựng cây sinh học phân tử
- 3.2.7. Phương pháp phân lập virus trên trên đại thực bào phế nang phổi (PAM)
- 3.2.8. Phương pháp xác định hiệu giá virus (HAD50/ml)
- 3.2.9. Phương pháp xác định cong sinh trưởng
- 3.2.10. Phương pháp gây bệnh thực nghiệm
- 3.2.11. Phương pháp khám lâm sàng
- 3.2.12. Phương pháp mổ khám, quan sát bệnh tích đại thể
- 3.2.13. Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý
- 3.2.14. Phương pháp hóa mô miễn dịch
- 3.3. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÍ SỐ LIỆU
PHẦN 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
- 4.1. NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC PHÂN TỬ CỦA VIRUS DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI TẠI MỘT SỐ TỈNH MIỀN BẮC VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 2019 - 2021
- 4.1.1. Kết quả chẩn đoán Dịch tả lợn châu Phi
- 4.1.2. Kết quả giải trình tự và phân tích trình tự nucleotide gen p72 của virus Dịch tả lợn châu Phi
- 4.1.3. Kết quả giải trình tự và phân tích trình tự nucleotide gen p54 của virus Dịch tả lợn châu Phi
- 4.1.4. Kết quả giải trình tự và phân tích trình tự nucleotide gen CD2v của virus Dịch tả lợn châu Phi
- 4.1.5. Kết quả giải trình tự và phân tích trình tự nucleotide vùng gen CVR (pB602L) virus Dịch tả lợn châu Phi
- 4.1.6. Kết quả giải trình tự và phân tích trình tự nucleotide vùng gen IGR nằm giữa gen I73R và I329L của virus Dịch tả lợn châu Phi
- 4.2. PHÂN LẬP VÀ NGHIÊN CỨU ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA VIRUS DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI
- 4.2.1. Chẩn đoán và phân lập virus Dịch tả lợn châu Phi trên tế bào PAM
- 4.2.2. Đường cong sinh trưởng của chủng virus Dịch tả lợn châu Phi
- 4.3. NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG GÂY BỆNH CỦA CHỦNG VIRUS PHÂN LẬP
- 4.3.1. Kết quả xét nghiệm lợn thí nghiệm trước khi gây nhiễm virus Dịch tả lợn châu Phi
- 4.3.2. Kết quả gây bệnh thực nghiệm chủng VNUA/HY-ASF1 cho lợn thí nghiệm
- 4.3.2.1. Kết quả nghiên cứu nhiệt độ trực tràng của lợn thí nghiệm
- 4.3.2.2. Tỷ lệ sống của lợn thí nghiệm
- 4.3.2.3. Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu virus có trong máu và nước bọt ở lợn sau gây nhiễm
- 4.3.2.4. Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của lợn sau gây nhiễm với chủng VNUA/HY-ASF1
- 4.3.2.5. Nghiên cứu tổn thương đại thể và vi thể của lợn gây nhiễm
- 4.3.3. Sự phân bố của virus trên một số cơ quan của lợn gây nhiễm Dịch tả lợn châu Phi
PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
- 5.1. KẾT LUẬN
- 5.2. ĐỀ NGHỊ