Luận án Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật phòng chống xâm nhiễm của nấm Aspergillus flavus gây độc tố aflatoxin đối với lạc.

Tên luận án:

Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật phòng chống xâm nhiễm của nấm Aspergillus flavus gây độc tố aflatoxin đối với lạc.

Ngành:

Khoa học Cây trồng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật phòng chống xâm nhiễm của nấm Aspergillus flavus gây độc tố aflatoxin đối với lạc" tập trung vào việc nghiên cứu thực trạng nhiễm nấm mốc vàng và độc tố aflatoxin trên cây lạc tại các tỉnh trọng điểm trồng lạc của Việt Nam. Nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của các biện pháp kỹ thuật canh tác khác nhau, bao gồm thời vụ gieo trồng, chế độ tưới nước, việc bón vôi, sử dụng chế phẩm sinh học, xử lý hạt giống bằng thuốc trừ nấm, các biện pháp phòng trừ sùng hại quả, thời điểm và phương pháp thu hoạch, cùng với việc chọn lọc giống kháng bệnh mốc vàng (Aspergillus flavus) tại hai vùng trồng lạc chính ở phía Bắc là Bắc Giang và Nghệ An.

Những kết quả mới của luận án đã xác định được một số yếu tố chính ảnh hưởng đến khả năng nhiễm nấm mốc vàng và sản sinh aflatoxin trong sản xuất lạc vùng nước trời phía Bắc. Các yếu tố này bao gồm nguồn bệnh lây nhiễm từ đất và hạt giống, gieo trồng không đúng thời vụ, độ ẩm đất thấp trong giai đoạn từ sau ra hoa đến thu hoạch, quả lạc bị tổn thương do sùng trắng hoặc do phương pháp bứt quả không đúng cách, và thu hoạch khi quả quá độ chín.

Trên cơ sở đó, luận án đã hoàn thiện được một quy trình tổng hợp phòng chống sự xâm nhiễm của nấm mốc vàng sản sinh aflatoxin. Quy trình này bao gồm việc sử dụng các giống lạc kháng bệnh như L17, MD 7; xử lý hạt giống trước khi trồng bằng thuốc Thiram 80WP hoặc Carbenzim 50WP với liều lượng 0,2%; gieo trồng đúng thời vụ; tưới nước giữ ẩm cho đất khi cần thiết; sử dụng chế phẩm sinh học Trichoderma và TRS 108; bón vôi làm hai lần (50% bón lót và 50% bón thúc); áp dụng các biện pháp hạn chế tổn thương quả lạc; thu hoạch đúng độ chín (=< 85% số quả chín); và thực hiện thu hoạch lạc theo phương thức nhổ, vặt bằng tay, sau đó phơi ngay đến độ ẩm 10-12%.

Luận án cũng đã xác định được các nguồn gen kháng bệnh mốc vàng như Gié nho quan quả nhỏ, MD7, ICGV, và đã chọn tạo thành công giống lạc mới L17. Giống L17 nổi bật với năng suất cao, khả năng kháng nấm mốc vàng và sản sinh ít aflatoxin, đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận là giống lạc mới.

Trong thực tiễn, quy trình tổng hợp phòng chống sự xâm nhiễm nấm mốc vàng sản sinh aflatoxin do luận án đề xuất đã được ứng dụng rộng rãi trên hàng nghìn hecta lạc tại các vùng trồng lạc chính phía Bắc, bao gồm Bắc Giang, Nghệ An, Ninh Bình, và Nam Định, mang lại hiệu quả thiết thực. Luận án cũng đề xuất tiếp tục nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến nấm sinh aflatoxin và chọn giống lạc kháng các kiểu xâm nhiễm khác nhau (quả, hạt, nấm đối kháng) để nâng cao hiệu quả phòng chống.