NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP CAN THIỆP ĐỐI VỚI DANH MỤC THUỐC SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 103 GIAI ĐOẠN 2013 – 2016
Tổ chức Quản lý Dược
Luận án tiến sĩ Dược học này nghiên cứu các biện pháp can thiệp nhằm cải thiện danh mục và quản lý sử dụng thuốc tại Bệnh viện Quân y 103 (BVQY 103) trong giai đoạn 2013-2016. Xuất phát từ thực trạng các cơ sở y tế đối mặt với việc sử dụng nhiều thuốc nhập khẩu, biệt dược gốc có giá trị lớn và tình trạng lạm dụng kháng sinh, nghiên cứu đặt ra hai mục tiêu chính. Thứ nhất là phân tích hiệu quả của các can thiệp đối với danh mục thuốc thông qua phương pháp ABC và VEN. Thứ hai là đánh giá hiệu quả của các can thiệp trong quản lý sử dụng kháng sinh và tình hình vi khuẩn kháng kháng sinh tại bệnh viện.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, thuốc nhập khẩu có số khoản mục (SKM) và giá trị sử dụng (GTSD) cao hơn đáng kể so với thuốc sản xuất trong nước, tuy nhiên các can thiệp chưa hiệu quả trong việc giảm tỷ trọng GTSD của nhóm này. Thuốc generic được ưu tiên với hơn 80% SKM, nhưng GTSD của biệt dược gốc lại tăng. Các can thiệp đã giảm được tỷ trọng SKM biệt dược gốc nhưng không giảm GTSD. Thuốc uống có SKM cao hơn nhưng thuốc tiêm/tiêm truyền lại có GTSD cao hơn. Thuốc đơn thành phần chiếm ưu thế lớn về cả SKM và GTSD. Các nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn, và thuốc tim mạch có SKM cao nhất, trong khi nhóm điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch có GTSD cao.
Phân tích ABC chỉ ra rằng SKM của thuốc nhóm A có xu hướng giảm nhưng GTSD lại tăng. Phân tích VEN cho thấy sự giảm đáng kể về SKM và GTSD của nhóm thuốc AN (chi phí cao, không thiết yếu) và nhóm N (không thiết yếu), cùng với sự giảm tỷ trọng SKM của nhóm V (thiết yếu).
Đối với kháng sinh, Betalactam và Quinolon là hai nhóm có SKM và GTSD cao nhất. Mặc dù DDD/100 ngày giường cho bệnh nhân BHYT cao hơn nhóm Quân, chi phí điều trị kháng sinh tương đối ổn định. Nghiên cứu cũng ghi nhận sự gia tăng đáng báo động của vi khuẩn kháng thuốc, bao gồm đa kháng, siêu kháng và toàn kháng, với các chủng như Acinetobacter, Burkholderia, Klebsiella cho thấy khả năng kháng mạnh.
Từ những phát hiện này, luận án đề xuất các kiến nghị nhằm kiểm soát tốt hơn danh mục thuốc, đặc biệt là giảm sự phụ thuộc vào thuốc nhập khẩu, biệt dược gốc chi phí cao và tối ưu hóa sử dụng kháng sinh, hạn chế kháng sinh thế hệ 4, carbapenem, fosfomycin, đồng thời tăng cường giám sát tình hình vi khuẩn kháng kháng sinh.