NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA THÔNG TIN KẾ TOÁN VÀ GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
KẾ TOÁN (KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH)
Bản tóm tắt luận án tiến sĩ này, với tiêu đề “Nghiên cứu mối quan hệ giữa thông tin kế toán và giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam”, giải quyết khoảng trống trong các nghiên cứu định lượng sử dụng mô hình kinh tế lượng tại Việt Nam. Đề tài tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực hiện nghiên cứu thực chứng nhằm làm rõ mối quan hệ giữa thông tin kế toán và giá cổ phiếu của các công ty phi tài chính niêm yết. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2008 đến 2014.
Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng, bao gồm các mô hình hồi quy bình phương nhỏ nhất thông thường (OLS), mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (REM) và mô hình hồi quy tác động cố định (FEM), phân tích bằng phần mềm STATA. Các biến độc lập chính là thông tin kế toán như lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS), giá trị sổ sách của vốn chủ sở hữu trên mỗi cổ phiếu (BVS), cổ tức trên mỗi cổ phiếu (DPS), tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), hệ số đòn bẩy tài chính (FL) và dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh (CFO), với giá thị trường của cổ phiếu (MPS) là biến phụ thuộc.
Kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) và giá trị sổ sách của vốn chủ sở hữu trên mỗi cổ phiếu (BVS) có mối quan hệ cùng chiều với giá cổ phiếu trên cả ba thị trường (SGDCK Hà Nội, SGDCK TP. Hồ Chí Minh và toàn TTCK Việt Nam), phù hợp với các giả thuyết ban đầu và nghiên cứu quốc tế. Tuy nhiên, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) không có mối quan hệ cùng chiều với giá cổ phiếu đối với SGDCK TP. Hồ Chí Minh và toàn TTCK Việt Nam. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh (CFO) có ảnh hưởng cùng chiều với giá cổ phiếu trên SGDCK Hà Nội. Cổ tức trên mỗi cổ phiếu (DPS) và hệ số đòn bẩy tài chính (FL) không có mối tương quan đáng kể với giá cổ phiếu.
Luận án đóng góp về mặt khoa học bằng việc hệ thống hóa lý luận và đề xuất mô hình lý thuyết. Về thực tiễn, luận án cung cấp các khuyến nghị cho nhà đầu tư, công ty niêm yết và cơ quan quản lý. Về phương pháp, luận án mở ra hướng nghiên cứu thực chứng trong kế toán tại Việt Nam. Mặc dù có những đóng góp quan trọng, luận án vẫn còn một số hạn chế như quy mô mẫu nghiên cứu còn giới hạn, chưa tiến hành nghiên cứu theo nhóm ngành, lĩnh vực kinh doanh. Từ đó, đề tài cũng đưa ra các hướng nghiên cứu tiềm năng trong tương lai.