Luận án Nghiên cứu lượng giá tổn thất kinh tế do suy thoái hệ sinh thái vùng biển đảo Phú Quốc dưới tác động của biến đổi khí hậu

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU LƯỢNG GIÁ TỔN THẤT KINH TẾ DO SUY THOÁI HỆ SINH THÁI VÙNG BIỂN ĐẢO PHÚ QUỐC DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Ngành:

Biến đổi khí hậu

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu lượng giá tổn thất kinh tế do suy thoái hệ sinh thái (HST) vùng biển đảo Phú Quốc dưới tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Đảo Phú Quốc, một khu vực có vị trí quan trọng về an ninh quốc phòng và tiềm năng phát triển kinh tế, đang phải đối mặt với những tai biến thiên nhiên và tác động tiêu cực của BĐKH lên các HST đa dạng sinh học như rừng trên đảo, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và rạn san hô. Sự suy thoái này gây ra những tổn thất đáng kể về giá trị kinh tế mà các HST mang lại.

Mục tiêu của luận án là đánh giá tổn thất kinh tế do suy thoái HST tại Phú Quốc dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, từ đó đề xuất các giải pháp giảm thiểu. Đối tượng nghiên cứu bao gồm các giá trị tổn thất kinh tế từ sử dụng trực tiếp (khai thác thủy sản, du lịch), sử dụng gián tiếp (phòng hộ, hấp thụ CO2, cung cấp môi trường sống, nguồn giống thủy sản) và giá trị phi sử dụng. Phạm vi nghiên cứu là vùng đảo và biển ven đảo Phú Quốc, thực hiện từ năm 2018 và dự báo đến năm 2050.

Luận án đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu như thu thập tài liệu thứ cấp, khảo sát thực tế, phỏng vấn chuyên gia và phương pháp chấm điểm trọng số để dự báo mức độ suy thoái HST theo các kịch bản BĐKH RCP4.5 và RCP8.5. Các phương pháp tính toán thiệt hại kinh tế bao gồm giá thị trường, chi phí du lịch và đánh giá ngẫu nhiên cũng được sử dụng. Kết quả cho thấy mức độ suy thoái của rừng trên đảo, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và rạn san hô đều gia tăng đáng kể dưới tác động của BĐKH theo cả hai kịch bản.

Tổng tổn thất kinh tế do suy thoái các HST vùng biển đảo Phú Quốc đến năm 2050 được ước tính khoảng 515,63 – 544,65 tỷ đồng/năm theo kịch bản RCP4.5 và 1.386,16 – 1.444,19 tỷ đồng/năm theo kịch bản RCP8.5 (giá trị chưa chiết khấu về thời điểm 2018). Trong đó, tổn thất lớn nhất thuộc về ngành du lịch và khai thác thủy sản, còn giá trị phi sử dụng có tổn thất thấp nhất. Luận án đề xuất ba nhóm giải pháp chính: bảo vệ và phục hồi các HST đã suy thoái, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng HST, cùng với tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm hướng đến mục tiêu phát triển bền vững.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu
• 1. Tính cấp thiết của luận án
• 2. Mục tiêu của luận án
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
• 4. Câu hỏi nghiên cứu
• 5. Luận điểm bảo vệ
• 6. Nội dung nghiên cứu
• 7. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận án
• 8. Đóng góp mới của luận án
• 9. Kết cấu của luận án
• CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN, TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ LƯỢNG GIÁ TỔN THẤT KINH TẾ DO SUY THOÁI HỆ SINH THÁI DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
• 1.1. Cơ sở lý luận
• 1.1.1. Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan
• 1.1.2. Cơ sở khoa học của biến đổi khí hậu
• 1.1.2.1. Nguyên nhân của biến đổi khí hậu
• 1.1.2.2. Biểu hiện của biến đổi khí hậu
• 1.1.2.3. Kịch bản biến đổi khí hậu
• 1.1.3. Cơ sở lý luận về đánh giá tổn thất kinh tế liên quan đến biến đổi khí hậu
• 1.1.3.1. Phân biệt giữa tổn thất và thiệt hại
• 1.1.3.2. Tổn thất kinh tế do biến đổi khí hậu
• 1.1.3.3. Những cách tiếp cận đã có về tổng giá trị kinh tế hệ sinh thái
• 1.2. Tổng quan các nghiên cứu
• 1.2.1. Tổng quan các nghiên cứu trên thế giới
• 1.2.1.1. Nghiên cứu về suy thoái hệ sinh thái do biến đổi khí hậu trên thế giới
• 1.2.1.2. Nghiên cứu về lượng giá tổn thất kinh tế do suy thoái hệ sinh thái trên thế giới
• 1.2.2. Tổng quan các nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2.2.1. Nghiên cứu về suy thoái hệ sinh thái do biến đổi khí hậu ở Việt Nam
• 1.2.2.2. Nghiên cứu về lượng giá tổn thất kinh tế do suy thoái hệ sinh thái ở Việt Nam
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• CHƯƠNG 2. HƯỚNG TIẾP CẬN, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Hướng tiếp cận
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp
• 2.2.2. Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
• 2.2.3. Phương pháp chuyên gia
• 2.2.4. Phương pháp trọng số dự báo mức độ suy thoái các hệ sinh thái theo kịch bản biến đổi khí hậu
• 2.2.5. Nhóm các phương pháp tính toán thiệt hại kinh tế do suy thoái hệ sinh thái
• 2.3. Đặc điểm khu vực nghiên cứu – vùng biển đảo Phú Quốc
• 2.3.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 2.3.1.1. Vị trí địa lý
• 2.3.1.2. Đặc điểm địa hình địa mạo
• 2.3.1.3. Đặc điểm khí hậu, thủy - hải văn
• 2.3.1.4. Đặc điểm các hệ sinh thái
• 2.3.1.5. Đặc điểm và xu thế của các yếu tố khí hậu tại Phú Quốc
• 2.3.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.3.2.1. Cơ sở hạ tầng và dân cư
• 2.3.2.2. Hiện trạng phát triển kinh tế
• 2.4. Quy trình lượng giá tổn thất kinh tế do suy thoái các hệ sinh thái tiêu biểu Phú Quốc dưới tác động của biến đổi khí hậu
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ LƯỢNG GIÁ TỔN THẤT KINH TẾ DO SUY THOÁI HỆ SINH THÁI VÙNG BIỂN ĐẢO PHÚ QUỐC DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
• 3.1. Dự báo mức độ suy thoái các hệ sinh thái vùng biển đảo Phú Quốc dưới tác động của biến đổi khí hậu
• 3.1.1. Dự báo mức độ suy thoái hệ sinh thái rừng trên đảo Phú Quốc theo kịch bản biến đổi khí hậu
• 3.1.2. Dự báo mức độ suy thoái hệ sinh thái rừng ngập mặn Phú Quốc theo kịch bản biến đổi khí hậu
• 3.1.3. Dự báo mức độ suy thoái hệ sinh thái thảm cỏ biển Phú Quốc theo kịch bản biến đổi khí hậu
• 3.1.4. Dự báo mức độ suy thoái hệ sinh thái rạn san hô Phú Quốc theo kịch bản biến đổi khí hậu
• 3.2. Tổn thất kinh tế do suy thoái hệ sinh thái biển đảo Phú Quốc dưới tác động của biến đổi khí hậu
• 3.2.1. Tổn thất kinh tế các giá trị sử dụng trực tiếp về thủy hải sản
• 3.2.2. Tổn thất kinh tế giá trị sử dụng trực tiếp về du lịch
• 3.2.3. Tổn thất kinh tế giá trị đa dạng sinh học, nơi sinh cư, bãi giống cho các quần xã sinh vật biển
• 3.2.4. Tổn thất giá trị hấp thu Cacbon của hệ sinh thái rừng Phú Quốc
• 3.2.5. Tổn thất giá trị phi sử dụng do suy thoái các hệ sinh thái
• 3.2.6. Tổng hợp tổn thất giá trị kinh tế do suy thoái các hệ sinh thái tiêu biểu biển đảo Phú Quốc
• 3.3. Đề xuất giải pháp nhằm giảm tổn thất kinh tế do suy thoái hệ sinh thái vùng biển đảo Phú Quốc dưới tác động của biến đổi khí hậu
• 3.3.1. Giải pháp bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái dưới tác động của biến đổi khí hậu
• 3.3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng các hệ sinh thái dưới tác động của biến đổi khí hậu
• 3.3.3. Giải pháp tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1. Kết luận
• 2. Kiến nghị
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN