NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP THĂM DÒ VÀ ĐÁNH GIÁ TÀI NGUYÊN URANI TRONG CÁT KẾT BỒN TRŨNG NÔNG SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
Kỹ thuật địa chất
Luận án "Nghiên cứu lựa chọn phương pháp thăm dò và đánh giá tài nguyên urani trong cát kết bồn trũng Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam" được thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết về điều tra, đánh giá và khai thác tài nguyên urani, một nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và năng lượng nguyên tử hòa bình của Việt Nam. Mặc dù bồn trũng Nông Sơn đã được xác định có tiềm năng urani đáng kể trong cát kết tuổi Trias muộn và đã có nhiều công trình nghiên cứu, đánh giá trữ lượng cấp 122, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần nghiên cứu chi tiết, đồng bộ về đặc điểm quặng hóa, sinh khoáng, điều kiện địa hóa, hình thái cấu trúc và các thông số địa chất thân quặng để lựa chọn phương pháp thăm dò và đánh giá tài nguyên phù hợp.
Mục tiêu chính của luận án là làm sáng tỏ đặc điểm biến đổi và mức độ biến hóa không gian của các thông số địa chất thân quặng urani (hình thái, kích thước, thế nằm) trong cát kết trũng Nông Sơn, từ đó đánh giá ảnh hưởng của chúng đến công tác thăm dò và lựa chọn phương pháp thăm dò, đánh giá tài nguyên (đặc biệt là phương pháp tính trữ lượng) thích hợp. Đối tượng nghiên cứu là urani trong cát kết và các thành tạo địa chất liên quan trong bồn trũng Nông Sơn, với phạm vi khoảng 3200km².
Luận án đã đạt được những điểm mới quan trọng: Xác định hai dạng phụ thuộc vào hai phức hệ tướng đá của các lớp đá chứa quặng urani trong cát kết Triat muộn: dạng vỉa thấu kính hình cánh cung phân bố dọc bờ cổ (tướng cát hạt thô, nhỏ nón quạt ngầm ven bờ) và dạng vỉa thấu kính định hướng song song (tướng cát hạt trung, nhỏ biển nông vũng vịnh). Đồng thời, luận án đã làm sáng tỏ ba phương diện biến hóa quặng hóa urani, cho thấy các thân quặng thường tập trung dạng lớp (via), vỉa thấu kính, chuỗi thấu kính, có chiều dày biến đổi nhảy vọt, gián đoạn, không quy luật, và hàm lượng U3O8 phân bố dạng loga chuẩn, không đồng đều.
Nghiên cứu cũng xác lập các yếu tố quyết định lựa chọn phương pháp thăm dò và đánh giá tài nguyên urani. Các khu mỏ urani trong cát kết trũng Nông Sơn chủ yếu thuộc nhóm thăm dò III. Hệ thống thăm dò hợp lý nhất là sự kết hợp công trình khai đào, khoan thẳng đứng và địa vật lý công trình, với mạng lưới tuyến song song, kết hợp dạng rẻ quạt hoặc hình chữ nhật (khoảng cách tuyến 40-60m, công trình trên tuyến 25-30m). Để nâng cao độ tin cậy trong tính toán tài nguyên/trữ lượng, đề xuất sử dụng phương pháp khối địa chất, kết hợp phương pháp Kriging để kiểm chứng.
Những kết quả này đóng góp quan trọng vào lĩnh vực địa chất thăm dò urani, cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện phương pháp luận thăm dò và làm nền tảng cho việc xây dựng quy định, nâng cao hiệu quả công tác thăm dò urani tại Việt Nam. Luận án được trình bày trong 4 Chương, ngoài phần mở đầu và kết luận.