Luận án Nghiên cứu khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông cho người nghèo ở Việt Nam

Năm2018

Lĩnh vựcKinh tế - Quản lý

Ngôn ngữTiếng Việt, Tiếng Anh

Xem trước tài liệu

Đang tải tài liệu...

Mô tả tài liệu

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG CHO NGƯỜI NGHÈO Ở VIỆT NAM

Ngành:

KINH TẾ PHÁT TRIỂN

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông cho người nghèo ở Việt Nam" của Lương Thanh Hà, chuyên ngành Kinh tế Phát triển, tập trung vào việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông cho nhóm người nghèo tại Việt Nam. Đề tài được lựa chọn dựa trên thực tế công bằng xã hội trong giáo dục là nội dung quan trọng nhưng tình trạng bỏ học của học sinh nghèo, đặc biệt là học sinh gái, vẫn diễn ra phổ biến do mất khả năng tiếp cận lợi ích giáo dục và cơ hội xã hội. Luận án đặt mục tiêu sử dụng phương pháp phân tích định tính và định lượng để làm rõ thực trạng này, từ đó đưa ra định hướng và giải pháp cụ thể. Phạm vi nghiên cứu bao gồm ba cấp học (tiểu học, THCS, THPT) trên phạm vi cả nước, sử dụng bộ số liệu điều tra VHLSS 2002-2014.

Về mặt lý luận, luận án hệ thống hóa các khái niệm liên quan, vai trò của giáo dục phổ thông đối với người nghèo, đồng thời đề xuất hai nhóm chỉ tiêu đánh giá (đo lường tiếp cận, hiệu quả/chất lượng) và ba nhóm yếu tố tác động chính (từ bản thân học sinh, gia đình, xã hội/cộng đồng/chính sách). Phương pháp nghiên cứu bao gồm tổng quan tài liệu, phỏng vấn sâu 30 chuyên gia và 60 học sinh nghèo để xây dựng khung lý thuyết, giả thuyết và mô hình hồi quy logistic, cùng với việc sử dụng các chỉ số EAAI và PAR để phân tích định lượng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông của người nghèo đã cải thiện nhưng vẫn còn nhiều tồn tại và sự chênh lệch đáng kể giữa các nhóm thu nhập, vùng miền và dân tộc. Tỷ lệ nhập học chung và đi học đúng tuổi tăng, nhưng tỷ lệ bỏ học ở cấp THPT vẫn cao, và càng lên cấp học cao, khả năng tiếp tục theo học của học sinh nghèo càng giảm. Các yếu tố tác động chính bao gồm trình độ học vấn của bố mẹ (cấp tiểu học), loại hình trường học công lập (cấp THCS), và khu vực sinh sống (thành thị) cùng tuổi tác (cấp THPT). Những khó khăn còn tồn tại bắt nguồn từ cá nhân học sinh (tâm lý, ngôn ngữ), gia đình (thu nhập, nhận thức, phân biệt giới tính) và xã hội (cơ sở vật chất, chương trình, chính sách).

Trên cơ sở đó, luận án đề xuất ba nhóm giải pháp và khuyến nghị cụ thể cho bản thân học sinh, gia đình và phía xã hội/cộng đồng/nhà nước nhằm tăng cường khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông cho người nghèo, đồng thời đưa ra các định hướng chiến lược. Luận án cũng chỉ ra các hạn chế và gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

1.1. Lý do lựa chọn đề tài

1.2. Tổng quan nghiên cứu

1.2.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu trên thế giới
1.2.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu ở Việt Nam

1.3. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu

1.3.1. Mục tiêu nghiên cứu
1.3.2. Câu hỏi nghiên cứu

1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu

1.5. Đóng góp mới của luận án

1.5.1. Đóng góp về mặt lý luận
1.5.2. Đóng góp về mặt thực tiễn

1.6. Kết cấu của luận án

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG CỦA NGƯỜI NGHÈO

1.1. Cơ sở lý luận và một số lý thuyết tiếp cận nghiên cứu đề tài

1.1.1. Cơ sở lý luận
1.1.2. Lý thuyết áp dụng nghiên cứu đề tài

1.2. Một số vấn đề về giáo dục phổ thông cho người nghèo

1.2.1. Quan niệm về giáo dục và giáo dục phổ thông
1.2.2. Quan niệm về nghèo đói
1.2.3. Vai trò của giáo dục phổ thông đối với người nghèo

1.3. Khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông của người nghèo

1.3.1. Khái niệm về khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông của người nghèo
1.3.2. Tiêu chí đo lường khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông đối với người nghèo

1.4. Các yếu tố tác động đến khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông của người nghèo

1.5. Kinh nghiệm quốc tế về tiếp cận giáo dục phổ thông cho người nghèo

1.6. Kết luận chương 1

CHƯƠNG 2

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG CHO NGƯỜI NGHÈO

2.1. Quy trình nghiên cứu

2.2. Phương pháp nghiên cứu

2.2.1. Phương pháp EAAI
2.2.2. Phương pháp PAR
2.2.3. Phương pháp nghiên cứu định tính
2.2.4. Phương pháp nghiên cứu định lượng

2.3. Kết luận chương 2

CHƯƠNG 3

THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG CHO NGƯỜI NGHÈO Ở VIỆT NAM

3.1. Thực trạng giáo dục phổ thông cho người nghèo ở Việt Nam và các chính sách giáo dục hỗ trợ cho người nghèo

3.1.1. Thực trạng giáo dục phổ thông cho người nghèo ở Việt Nam
3.1.2. Các chính sách về giáo dục hỗ trợ cho người nghèo

3.2. Phân tích khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông cho người nghèo ở Việt Nam

3.2.1. Phân tích khả năng tiếp cận giáo dục thông cho học sinh nghèo qua một số tiêu chí
3.2.2. Phân tích khả năng tiếp cận giáo dục phổ thông thông qua hệ số PAR
3.2.3. Phân tích khả năng tiếp cận giáo dục thông cho người nghèo qua chỉ tiêu tổng hợp EAAI
3.2.4. Phân tích bằng phương pháp hồi quy

3.3. Đánh giá chung về khả năng tiếp giáo dục phổ thông cho người nghèo ở Việt Nam

3.3.1. Kết quả đạt được
3.3.2. Những khó khăn và nguyên nhân còn tồn tại