Luận án – Nghiên cứu dự báo phân bổ nhu cầu đi lại theo phương thức vận tải trong các đô thị Việt Nam

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU DỰ BÁO PHÂN BỎ NHU CẦU ĐI LẠI THEO PHƯƠNG THỨC VẬN TẢI TRONG CÁC ĐÔ THỊ VIỆT NAM

Ngành:

Tổ chức và quản lý vận tải

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu công tác dự báo phân bổ nhu cầu đi lại theo phương thức vận tải trong các đô thị Việt Nam, một vấn đề cấp thiết do tốc độ đô thị hóa nhanh chóng và sự gia tăng nhu cầu giao thông, dẫn đến ùn tắc, tai nạn và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Các mô hình dự báo hiện tại ở Việt Nam thường kế thừa mô hình nước ngoài nhưng chưa thực sự phù hợp với điều kiện thực tế và đã trở nên cũ kỹ.

Mục tiêu của nghiên cứu là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu đi lại và quyết định lựa chọn phương thức vận tải, từ đó xây dựng mô hình dự báo phân bổ nhu cầu đi lại phù hợp cho các đô thị Việt Nam, đặc biệt là tại Thành phố Hồ Chí Minh. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, kết hợp lý thuyết hệ thống, kinh tế học, kinh tế lượng và quy hoạch giao thông vận tải, dựa trên thành tựu nghiên cứu tiên tiến của các nước.

Nghiên cứu đã hệ thống hóa các phương pháp dự báo phân bổ nhu cầu đi lại theo từng phương thức vận tải, đánh giá ưu nhược điểm và đề xuất mô hình phù hợp với điều kiện Việt Nam. Cụ thể, luận án đã xây dựng mô hình dự báo xác suất lựa chọn phương thức vận tải (mô hình logit đa thức) cho Thành phố Hồ Chí Minh, có tính đến sự xuất hiện của phương thức vận tải mới là đường sắt trên cao (Metro). Các yếu tố ảnh hưởng chính được xác định bao gồm thời gian chuyến đi, chi phí chuyến đi, tỷ lệ chi phí trên thu nhập, thu nhập và cơ hội sử dụng phương tiện cá nhân.

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình dự báo có khả năng ứng dụng trong thực tiễn. Luận án cũng đưa ra một số kiến nghị nhằm cải thiện tình hình giao thông đô thị, như giảm giá vé vận tải công cộng, hạn chế sử dụng xe máy và tăng cường mật độ mạng lưới vận tải công cộng để giảm thời gian ngoài phương tiện.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU

  • 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
  • 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
  • 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
  • 4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 5. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

• CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

  • 1.1 Các công trình nghiên cứu trên thế giới
    • 1.1.1 Chương trình “Nghiên cứu giao thông khu vực Pittsburgh"
    • 1.1.2 Chương trình nghiên cứu nhu cầu đi lại thành phố Washington D.C
    • 1.1.3 Nghiên cứu về đường cao tốc của hội đồng nghiên cứu quốc gia Mỹ
    • 1.1.4 Công trình nghiên cứu về sự lựa chọn phương thức vận tải đối với các chuyến đi hai chiều của công ty vận tải Riga-Daugavpils
    • 1.1.5 Nghiên cứu so sánh các mô hình phân chia phương thức vận tải
    • 1.1.6 Nghiên cứu về quy hoạch giao thông đô thị của Michael D. Meyer và Eric J. Miller
    • 1.1.7 Nghiên cứu nhu cầu đi lại tại thành phố Dhaka, Bangladesh
    • 1.1.8 Nghiên cứu ước tính giá trị thời gian đi lại cho chuyến đi làm việc
    • 1.1.9 Nghiên cứu về giao thông và thiết kế cao tốc
    • 1.1.10 Nghiên cứu về quyết định lựa chọn phương tiện tại Nam Kinh, Trung Quốc
    • 1.1.11 Nghiên cứu khung lý thuyết cho mô hình Logit
    • 1.1.12 Nghiên cứu quyết định lựa chọn phương thức đi lại của người lao động ở thành phố Chennai
    • 1.1.13 Chương trình hợp tác nghiên cứu giao thông quốc gia, Mỹ
    • 1.1.14 Nghiên cứu về phân chia phương thức vận tải của Minal và Ch. Ravi Sekhar
    • 1.1.15 Nghiên cứu về giao thông vận tải và tăng trưởng vùng của đại học Minnesota
  • 1.2 Các công trình nghiên cứu trong nước
  • 1.3 Khoảng trống trong nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu của đề tài
    • 1.3.1 Đánh giá chung
    • 1.3.2 Khoảng trống trong nghiên cứu
      • a. Đối với các nghiên cứu ngoài nước
      • b. Đối với các nghiên cứu trong nước
    • 1.3.3 Hướng nghiên cứu của đề tài

• CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỰ BÁO PHÂN BỐ NHU CẦU ĐI LẠI CHO CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN TẢI TRONG ĐÔ THỊ

  • 2.1 Hành vi của người thực hiện chuyến đi
    • 2.1.1 Hành vi của người thực hiện chuyến đi trên quan điểm tâm lý học
    • 2.1.2 Hành vi người thực hiện chuyến đi trên quan điểm marketing
    • 2.1.3 Hành vi người thực hiện chuyến đi trên quan điểm kinh tế
  • 2.2 Lý thuyết về dự báo nhu cầu đi lại
    • 2.2.1 Nhu cầu đi lại và vận tải hành khách đô thị
    • 2.2.2 Phân tích và dự báo phân bổ nhu cầu đi lại đô thị

• CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN

  • 3.1 Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng bằng phương pháp phân tích nhân tố khám phá
    • 3.1.1 Khái quát về phương pháp phân tích nhân tố khám phá
    • 3.1.2 Quy trình nghiên cứu
    • 3.1.3 Tổ chức điều tra và thu thập số liệu phục vụ công tác nghiên cứu dự báo phân bổ nhu cầu đi lại cho các phương thức vận tải trong các đô thị
    • 3.1.4 Mô tả kết quả cuộc điều tra
    • 3.1.5 Xác định nhân tố ảnh hưởng tới quyết định lựa chọn phương thức vận tải của người thực hiện chuyến đi
  • 3.2 Số liệu phục vụ dự báo phân bổ nhu cầu đi lại
    • a. Phân bổ nhu cầu đi lại theo phương thức vận tải
    • b. Phân bổ nhu cầu đi lại theo phương thức vận tải – mục đích đi lại
  • 3.3 Lựa chọn mô hình dự báo
    • 3.3.1 Đánh giá và lựa chọn dạng mô hình dự báo phân bổ nhu cầu đi lại cho các phương thức vận tải trong đô thị
    • 3.3.2 Mô hình logit đa thức trong dự báo phân bổ nhu cầu đi lại cho các phương thức vận tải (dự báo lựa chọn phương thức vận tải)
    • Đánh giá và lựa chọn nhân tố ảnh hưởng trong hàm thỏa dụng

• CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU DỰ BÁO PHÂN BỔ NHU CẦU ĐI LẠI CHO CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN TẢI ỨNG DỤNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

  • 4.1 Giới thiệu về khu vực nghiên cứu
    • 4.1.1 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hồ Chí Minh
    • 4.1.2 Các vấn đề giao thông vận tải
      • a. Năng lực cung ứng của hệ thống hạ tầng giao thông còn hạn chế
      • b. Gia tăng sở hữu và sử dụng phương tiện cơ giới
      • c. Ùn tắc giao thông nghiêm trọng
      • d. Hiệu quả sử dụng VTHKCC thấp
  • 4.2 Xây dựng mô hình dự báo xác suất lựa chọn phương thức vận tải tại thành phố Hồ Chí Minh
    • 4.2.1 Dạng mô hình dự báo
    • 4.2.2 Cách tiếp cận mô hình dự báo
    • 4.2.3. Xây dựng mô hình dự báo
  • 4.3 Bàn luận về kết quả
    • 4.3.1 Tầm quan trọng của các nhân tố ảnh hưởng
    • 4.3.2 Ảnh hưởng của các nhân tố
      • a. Ảnh hưởng của thời gian trên phương tiện
      • b. Ảnh hưởng của thời gian ngoài phương tiện
      • c. Ảnh hưởng của chi phí chuyến đi
      • d. Ảnh hưởng của tỷ lệ chi phí trên thu nhập
      • e. Ảnh hưởng của thu nhập
      • f. Ảnh hưởng của cơ hội sử dụng phương tiện cá nhân
    • 4.3.3 Tác động của cơ hội sử dụng xe máy tới lựa chọn phương thức vận tải công cộng
  • 4.4 Một số kiến nghị

• KẾT LUẬN

• CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN