NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẮT LỚP VI TÍNH VÀ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO NẶNG
Ngoại Thần kinh và sọ não
Luận án "Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cắt lớp vi tính và kết quả phẫu thuật điều trị chấn thương sọ não nặng" của Nguyễn Đình Hưng, thuộc chuyên ngành Ngoại Thần kinh và sọ não, được hoàn thành tại Học viện Quân y vào năm 2018. Đề tài này tập trung vào chấn thương sọ não (CTSN) nặng, một tình trạng cấp tính được xác định khi điểm Glasgow Coma Scale (GCS) ≤ 8, chiếm 28,3% tổng số CTSN và có tỷ lệ tử vong cùng di chứng nặng từ 36,6% đến 80%. Mục đích chính của nghiên cứu là mô tả các triệu chứng lâm sàng và hình ảnh cắt lớp vi tính (CLVT) của CTSN nặng, đồng thời đánh giá kết quả của phẫu thuật giải phóng chèn ép não (GPCEN).
Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam thực hiện một cách có hệ thống và đầy đủ về phẫu thuật GPCEN trong CTSN nặng. Nghiên cứu được tiến hành trên 66 bệnh nhân CTSN nặng đã trải qua phẫu thuật GPCEN, trong đó 40 trường hợp được đặt máy đo và theo dõi áp lực nội sọ (ALNS). Kết quả cho thấy phẫu thuật GPCEN có hiệu quả trong việc giảm ALNS. Sau 12 tháng theo dõi, 57,6% bệnh nhân có kết quả xấu (GOS 1-3 điểm, bao gồm tử vong, sống thực vật hoặc di chứng nặng), với tỷ lệ tử vong là 18,2%; trong khi 42,4% có kết quả tốt (GOS 4-5 điểm, di chứng nhẹ và hồi phục tốt).
Các yếu tố tiên lượng kết quả điều trị sau mổ được xác định bao gồm mức độ hôn mê theo thang điểm GCS, tình trạng giãn đồng tử, mất phản xạ ánh sáng, mức độ di lệch đường giữa, mức độ chèn ép bể đáy, cũng như ALNS trước mổ, sau mổ và mức độ giảm ALNS. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tỷ lệ bệnh nhân có điểm GCS thấp và mất phản xạ ánh sáng đồng tử một hoặc hai bên có liên quan đáng kể đến kết quả GOS xấu. Ngược lại, việc vá chùng màng cứng trong mổ có liên quan đến điểm GOS trung bình tốt hơn và ALNS sau mổ thấp hơn. Về biến chứng, 46,97% bệnh nhân không ghi nhận biến chứng sau mổ, trong đó tụ dịch dưới màng cứng là biến chứng phổ biến nhất (34,85%). Công trình nghiên cứu khuyến nghị cân nhắc chỉ định phẫu thuật GPCEN cho bệnh nhân CTSN nặng có ALNS tăng cao không kiểm soát được, đồng thời lưu ý các dấu hiệu tiên lượng nặng và khuyến khích việc đặt máy đo ALNS để theo dõi.