NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ ĐỘNG KINH Ở BỆNH NHÂN SAU ĐỘT QUỴ TRÊN LỀU
Khoa học thần kinh
Đột quỵ là một trong những nguyên nhân phổ biến gây động kinh, chiếm 10% tổng số các nguyên nhân, làm tăng nguy cơ tử vong và giảm chất lượng cuộc sống. Tỷ lệ động kinh sau đột quỵ (ĐKSĐQ) dao động từ 2,5-17%, với các tổn thương vùng trên lều, đặc biệt là vỏ não, cùng các yếu tố như chảy máu não, chuyển dạng chảy máu trong nhồi máu não, và mức độ tổn thương não nặng là những yếu tố nguy cơ.
Nghiên cứu này được tiến hành với mục tiêu mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và tiên lượng của cơn động kinh ở bệnh nhân sau đột quỵ trên lều, đồng thời phân tích các yếu tố nguy cơ liên quan. Nghiên cứu tiến hành trên 1061 bệnh nhân đột quỵ não trên lều tại Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược Lâm sàng 108 và Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ từ năm 2018 đến 2022.
Kết quả ghi nhận tỷ lệ cơn động kinh sớm (CĐKS) là 5,7%, với tuổi trung bình bệnh nhân là 61,5 ± 12,3 tuổi và nam giới chiếm ưu thế (77%). CĐKS thường khởi phát trong ngày đầu tiên sau đột quỵ (24,6%), chủ yếu là cơn toàn thể (68,9%) và cục bộ (31,1%). CĐKS có liên quan đến nguy cơ tử vong tăng và khả năng hồi phục giảm. Các yếu tố nguy cơ của CĐKS bao gồm tuổi cao, tiền sử đột quỵ cũ, mức độ nặng của đột quỵ (điểm Glasgow thấp, NIHSS cao), tăng bạch cầu, tăng Creatinin, giảm LDL cholesterol, giảm Natri, dạng tổn thương nhồi máu não, tổn thương hai bên bán cầu, tổn thương thùy trán, vỏ não và vùng động mạch não trước.
Tỷ lệ cơn động kinh muộn (CĐKM) là 3,86%. CĐKM chủ yếu khởi phát trong năm đầu tiên sau đột quỵ (75,6%), với tuổi trung bình 63,8 ± 10,9 tuổi và nam giới cũng chiếm đa số (73,2%). Đa số CĐKM có khởi phát vận động (97,6%), trong đó 56,1% là cơn toàn thể và 41,5% là cơn cục bộ còn ý thức. Các đặc điểm tổn thương trên CT-MRI liên quan đến CĐKM bao gồm tổn thương hai bên, thùy trán, thể nhồi máu não và vùng động mạch não trước. Nghiên cứu không ghi nhận CĐKM làm tăng nguy cơ tử vong hay giảm mức độ hồi phục. Các yếu tố nguy cơ của CĐKM là tuổi cao (>65), đột quỵ cũ, mức độ nặng của đột quỵ (Glasgow thấp, NIHSS tăng), rung nhĩ, bất thường trên siêu âm tim, các tổn thương trên CT/MRI như tổn thương hỗn hợp hai bên, thùy trán, vỏ não, vùng động mạch não trước, thể nhồi máu não và sự hiện diện của CĐK sớm.
Kiến nghị nhấn mạnh sự cần thiết của việc theo dõi lâm sàng và chỉ định điện não đồ kịp thời cho bệnh nhân đột quỵ trên lều để phát hiện sớm và muộn các cơn động kinh, từ đó có biện pháp dự phòng, đánh giá và điều trị kịp thời, giảm gánh nặng bệnh tật.