Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ U TUYẾN LỆ
Ngành:
Nhãn khoa
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị u tuyến lệ" của Hà Thị Thu Hà, chuyên ngành Nhãn khoa, được thực hiện tại Trường Đại học Y Hà Nội năm 2022, nhằm giải quyết thách thức trong chẩn đoán và điều trị u tuyến lệ - một tổn thương đa nguyên nhân với đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng đa dạng. U tuyến lệ chiếm 3-18% các khối u hốc mắt, phân thành u biểu mô (lành tính và ác tính) và u không biểu mô (chủ yếu là lympho). Ung thư tuyến lệ, đặc biệt dạng tuyến nang, có độ ác tính cao và tỷ lệ tử vong đáng kể. Việc phát hiện sớm và chẩn đoán chính xác là yếu tố sống còn, dựa vào lâm sàng, cắt lớp vi tính (CLVT) và giải phẫu bệnh.
Tại Việt Nam, tỷ lệ ung thư hốc mắt và tuyến lệ ngày càng tăng, nhiều bệnh nhân đến khám ở giai đoạn muộn, dẫn đến kết quả điều trị kém. Các nghiên cứu về u tuyến lệ ở Việt Nam còn hạn chế, chưa đầy đủ và hệ thống. Do đó, luận án này đặt ra ba mục tiêu chính: mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng u tuyến lệ tại Bệnh viện Mắt Trung ương, đánh giá kết quả điều trị, và phân tích các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị.
Luận án là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam tổng kết trên số lượng lớn bệnh nhân u tuyến lệ (108 trường hợp, theo dõi trung bình 30,7 tháng). Các đóng góp mới bao gồm mô tả đầy đủ đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của u biểu mô và u không biểu mô, chỉ ra mối liên quan giữa dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng. Nghiên cứu cũng đánh giá kết quả của các phương pháp điều trị khác nhau và phân tích các yếu tố ảnh hưởng, từ đó cung cấp hiểu biết sâu sắc hơn cho các bác sĩ Nhãn khoa về chẩn đoán, chỉ định điều trị và tiên lượng cho các loại u tuyến lệ.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng tuổi trung bình bệnh nhân là 52,9 ± 15,3, thường gặp ở nhóm 41-60 tuổi. U hỗn hợp tuyến lệ lành tính thường được phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ và không tái phát. Ung thư biểu mô tuyến lệ chủ yếu được điều trị phối hợp, có tỷ lệ tái phát và biến chứng mắt cao (sụp mi 94,1%, tê bì mi 64,3%). Quá sản lympho thường điều trị bằng corticoid, có biến chứng toàn thân như rối loạn tiêu hóa và tăng cân. U lympho ác tính chủ yếu hóa trị, có biến chứng mắt và toàn thân nghiêm trọng, và tỷ lệ tử vong là 11,4% (25% với ung thư biểu mô, 3,6% với u lympho ác tính). Các yếu tố như vị trí u, tình trạng thâm nhiễm xung quanh và đặc điểm giải phẫu bệnh có mối liên quan đáng kể đến kết quả điều trị.
Mục lục chi tiết:
ĐẶT VẤN ĐỀ
ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN
1.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng u tuyến lệ
- 1.1.1. Đại cương tuyến lệ
- 1.1.2. Phân loại u tuyến lệ dựa vào mô bệnh học
- 1.1.3. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng một số u tuyến lệ thường gặp
- U hỗn hợp tuyến lệ lành tính
- Ung thư biểu mô tuyến lệ
- Quá sản lympho
- U lympho ác tính
1.2. Điều trị u tuyến lệ
- 1.2.1. Điều trị u hỗn hợp tuyến lệ lành tính
- 1.2.2. Điều trị ung thư biểu mô tuyến lệ
- 1.2.3. Điều trị quá sản lympho
- 1.2.4. Điều trị u lympho ác tính
1.3. Các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị
1.4. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CÚU
2.1. Đối tượng nghiên cứu
2.2. Phương pháp nghiên cứu
- 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
- 2.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
- 2.2.3. Biến số và cách đánh giá biến số theo mục tiêu nghiên cứu
- Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng
- Kết quả điều trị
- Các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị
- 2.2.4. Công cụ và phương tiện nghiên cứu
- 2.2.5. Phương pháp thu thập số liệu
- 2.2.6. Quy trình nghiên cứu
- Hỏi bệnh
- Khám lâm sàng
- Chụp CLVT
- Lấy mẫu bệnh phẩm bằng sinh thiết hoặc phẫu thuật lấy bỏ khối u
- Xét nghiệm giải phẫu bệnh
- Chẩn đoán xác định, lựa chọn bệnh nhân nghiên cứu
- Điều trị: Phẫu thuật lấy bỏ khối u, xạ trị, hóa trị, corticoid.
- Theo dõi kết quả sau điều trị: ở các thời điểm 1 tuần, 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng.
- Đánh giá kết quả điều trị: Đánh giá phương pháp điều trị, phương pháp phẫu thuật, các đặc điểm lâm sàng: di lệch nhãn cầu, vận nhãn, song thị, lồi mắt, tình trạng u (còn u hay hết u), biến chứng sau điều trị, tái phát, di căn, tử vong.
- Hoàn thiện bệnh án nghiên cứu
- Vai trò của nghiên cứu sinh
2.3. Xử lý và phân tích số liệu
2.4. Đạo đức nghiên cứu
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng u tuyến lệ
- 3.1.1. Đặc điểm bệnh nhân u tuyến lệ
- 3.1.2. Đặc điểm lâm sàng bệnh nhân u tuyến lệ
- Đặc điểm theo mắt bị bệnh
- Lý do khám bệnh
- Thời gian từ xuất hiện triệu chứng bệnh đến khi khám bệnh
- Tiền sử bệnh liên quan
- Đặc điểm khám lâm sàng
- 3.1.3. Đặc điểm cận lâm sàng u tuyến lệ
- Đặc điểm hình ảnh cắt lớp vi tính u tuyến lệ
- Đặc điểm giải phẫu bệnh
- 3.1.4. Mối liên quan giữa đặc điểm lâm sàng, đặc điểm cắt lớp vi tính và giải phẫu bệnh của u tuyến lệ
- Mối liên quan giữa đặc điểm lâm sàng và cắt lớp vi tính u tuyến lệ
- Mối liên quan giữa đặc điểm giải phẫu bệnh và lâm sàng
- Mối liên quan giữa đặc điểm giải phẫu bệnh và cắt lớp vi tính
- 3.1.5. Chẩn đoán
- Mức độ phù hợp chẩn đoán theo cắt lớp vi tính và chẩn đoán giải phẫu bệnh
- Chụp PET-CT
- Xét nghiệm lympho toàn thân
3.2. Kết quả điều trị u tuyến lệ
- 3.2.1. Các phương pháp điều trị u tuyến lệ
- 3.2.2. Kết quả điều trị u biểu mô tuyến lệ
- Chỉ định phẫu thuật cho u biểu mô tuyến lệ
- Các phương pháp phẫu thuật u biểu mô tuyến lệ
- Đường vào hốc mắt tiếp cận khối u biểu mô tuyến lệ
- Đánh giá trong phẫu thuật
- Đặc điểm khối u trong phẫu thuật
- Các phương pháp phối hợp điều trị ung thư biểu mô tuyến lệ
- Theo dõi trước và sau phẫu thuật
- Biến chứng sau điều trị u biểu mô tuyến lệ
- 3.2.3. Kết quả điều trị u lympho tuyến lệ
- Chỉ định điều trị nội khoa cho u lympho tuyến lệ
- Phân bố các phương pháp điều trị nội khoa u lympho
- Theo dõi trước và sau điều trị nội khoa
- Biến chứng sau điều trị u lympho tuyến lệ
- 3.2.4. Tái phát u
- 3.2.5. Kết quả điều trị của nhóm u tuyến lệ ác tính
- Các cơ sở y tế phối hợp điều trị u tuyến lệ ác tính
- Tình trạng di căn ung thư tuyến lệ
- Tỉ lệ tử vong và sống sót trong thời gian theo dõi
3.3. Các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị u tuyến lệ
- 3.3.1. Liên quan giữa vị trí u với kết quả điều trị
- 3.3.2. Liên quan giữa tình trạng thâm nhiễm xung quanh với kết quả điều trị
- 3.3.3. Liên quan giữa đặc điểm giải phẫu bệnh của u với kết quả điều trị
- 3.3.4. Liên quan giữa phương pháp điều trị với kết quả điều trị
CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN
4.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng u tuyến lệ
- 4.1.1. Đặc điểm bệnh nhân u tuyến lệ
- Đặc điểm bệnh nhân theo tuổi
- Đặc điểm bệnh nhân theo giới
- 4.1.2. Đặc điểm lâm sàng bệnh nhân u tuyến lệ
- Đặc điểm bệnh nhân theo mắt bị bệnh
- Lý do khám bệnh
- Thời gian từ khi xuất hiện triệu chứng đến khi khám bệnh
- Đặc điểm lâm sàng
- 4.1.3. Đặc điểm cận lâm sàng u tuyến lệ
- Hình ảnh cắt lớp vi tính u tuyến lệ
- Đặc điểm giải phẫu bệnh
- Phân bố dạng ung thư biểu mô dạng tuyến nang dựa trên hóa mô miễn dịch
- Phân bố các dạng thâm nhiễm vi thể xung quanh u
- Phân bố các dạng u lympho dựa theo hóa mô miễn dịch
- Phân giai đoạn AJCC của ung thư tuyến lệ
- 4.1.4. Mỗi liên quan giữa đặc điểm lâm sàng, cắt lớp vi tính và giải phẫu bệnh u tuyến lệ
- Mối liên quan giữa đặc điểm lâm sàng và cắt lớp vi tính u tuyến lệ
- Mối liên quan giữa giải phẫu bệnh và đặc điểm lâm sàng
- Mối liên quan giữa đặc điểm giải phẫu bệnh và cắt lớp vi tính
4.2. Kết quả điều trị u tuyến lệ
- 4.2.1. Các phương pháp điều trị u tuyến lệ chung
- 4.2.2. Kết quả điều trị u biểu mô tuyến lệ
- Phương pháp phẫu thuật u biểu mô
- Phối hợp các phương pháp điều trị ung thư biểu mô dạng tuyến nang
- 4.2.3. Kết quả điều trị u lympho tuyến lệ
- 4.2.4. Biến chứng sau điều trị u tuyến lệ
- 4.2.5. Tình trạng tái phát u
- 4.2.6. Tình trạng di căn u tuyến lệ ác tính
- 4.2.7. Tỉ lệ tử vong và sống sót của u tuyến lệ ác tính
4.3. Một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị u tuyến lệ
- 4.3.1. Liên quan giữa tình trạng thâm nhiễm xung quanh với kết quả điều trị
- Liên quan giữa thâm nhiễm xung quanh với điều trị nội khoa hay phẫu thuật
- Liên quan giữa tình trạng thâm nhiễm với tử vong
- 4.3.2. Liên quan giữa giải phẫu bệnh của u với kết quả điều trị
- 4.3.3. Liên quan giữa phương pháp điều trị với kết quả điều trị
KẾT LUẬN
- 1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của u tuyến lệ
- 2. Kết quả điều trị u tuyến lệ
- 3. Một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị ụ trị u tuyến lệ
HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP CỦA LUẬN ÁN