Luận án Nghiên cứu chọn tạo giống ngô lai ngắn ngày, chịu hạn cho các tỉnh Miền Trung

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU CHỌN TẠO GIỐNG NGÔ LAI NGẮN NGÀY, CHỊU HẠN CHO CÁC TỈNH MIỀN TRUNG

Ngành:

Di truyền và Chọn giống cây trồng (MÃ SỐ: 9.62.01.11)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu chọn tạo giống ngô lai ngắn ngày, chịu hạn cho các tỉnh Miền Trung" của Lương Thái Hà, được hoàn thành tại Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam vào năm 2023, tập trung giải quyết vấn đề cấp bách về điều kiện khí hậu khắc nghiệt và hạn hán thường xuyên ở các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ. Mục tiêu chính là đánh giá, tuyển chọn các dòng ngô ngắn ngày, chịu hạn, có đặc điểm nông sinh học tốt và khả năng kết hợp cao, từ đó tạo ra 1-2 giống ngô lai triển vọng, năng suất cao, phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương.

Đề tài nghiên cứu 30 dòng ngô tự phối và các tổ hợp lai đỉnh, đối chứng LVN885 và NK67, tại Viện Nghiên cứu Ngô và hai tỉnh Nghệ An, Bình Định trong giai đoạn 2015-2017. Về mặt khoa học, luận án bổ sung cơ sở lý luận về phương pháp đánh giá, chọn lọc giống ngô, đồng thời cung cấp các dẫn liệu khoa học về di truyền tính chín sớm, chịu hạn và khả năng kết hợp. Về thực tiễn, nghiên cứu đã xác định được 7 dòng ngô ưu tú (A2, A6, A13, A17, A19, A24, A26) có khả năng chịu hạn tốt và khả năng kết hợp cao.

Đóng góp nổi bật của luận án là việc phát triển và đưa vào sản xuất thành công giống ngô lai VS6939 (từ tổ hợp lai A17 x T693). Giống này thuộc nhóm chín sớm (90-102 ngày), có khả năng chịu hạn tốt và năng suất cao (81,1 - 92,2 tạ/ha), thích ứng và ổn định tại các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. VS6939 đã được Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận chính thức vào năm 2019. Luận án cũng đề xuất tiếp tục sử dụng các dòng ngô ưu tú làm vật liệu cho các chương trình chọn tạo giống trong tương lai và mở rộng ứng dụng công nghệ hiện đại trong chọn tạo giống ngô thích ứng với biến đổi khí hậu. Cấu trúc luận án gồm 160 trang, với mở đầu, 3 chương nội dung, kết luận và đề nghị, cùng 40 bảng, 6 hình và 153 tài liệu tham khảo.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
  • 2. Mục đích, yêu cầu của đề tài
  • 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
    • 4.1. Ý nghĩa khoa học
    • 4.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 5. Những đóng góp mới của luận án
  • 6. Cấu trúc luận án
• Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
  • 1.1. Ảnh hưởng của hạn đến sinh trưởng phát triển cây ngô
  • 1.2 Cơ cấu thời vụ và nhu cầu giống ngô ngắn ngày, chịu hạn ở các tỉnh miền Trung Việt Nam
• Chương 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 2.1. Vật liệu
  • 2.2. Nội dung nghiên cứu
  • 2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
  • 2.4. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.4.1. Nội dung 1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học và khả năng chịu hạn của các dòng ngô.
      • 2.4.1.1. Phương pháp đánh giá đặc điểm nông sinh học của các dòng ngô
      • 2.4.1.2. Phương pháp đánh giá khả năng chịu hạn của các dòng ngô
    • 2.4.2. Nội dung 2. Phân tích đa dạng di truyền bằng chỉ thị phân tử SSR và đánh giá khả năng kết hợp của các dòng ngô.
      • 2.4.2.1. Phương pháp đánh giá đa dạng di truyền của các dòng nghiên cứu bằng chỉ thị SSR
      • 2.4.2.2. Phương pháp đánh giá ưu thế lai và khả năng kết hợp của các dòng ngô
    • 2.4.3. Nội dung 3. Chọn lọc các tổ hợp lai ngắn ngày, chịu hạn cho các tỉnh miền Trung.
      • 2.4.3.1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học, năng suất và khả năng chịu hạn của các tổ hợp lai trong thí nghiệm điều khiển tưới
    • 2.4.6. Xử lý và phân tích số liệu
• Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
  • 3.1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học và khả năng chịu hạn của các dòng ngô
    • 3.1.1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học của các dòng
    • 3.1.2. Đánh giá khả năng chịu hạn của các dòng trong điều kiện gây hạn nhân tạo
      • 3.1.2.1. Đánh giá khả năng giữ nước và khả năng phục hồi của các dòng ngô ở giai đoạn cây con
      • 3.1.2.2. Đánh giá 1 số chỉ tiêu chịu hạn của các dòng ở giai đoạn cây con trong điều kiện gây hạn nhân tạo
      • 3.1.2.3. Đánh giá khả năng chịu hạn của các dòng ở các giai đoạn sinh trưởng khác nhau trong điều kiện nhà lưới có mái che
  • 3.2. Phân tích đa dạng di truyền bằng chỉ thị phân tử SSR và đánh giá khả năng kết hợp của các dòng ngô
    • 3.2.1. Đánh giá đa dạng di truyền của 30 dòng ngô bằng chỉ thị phân tử SSR
    • 3.2.2 Đánh giá khả năng kết hợp của các dòng ngô
      • 3.2.2.1. Đánh giá khả năng kết hợp chung của các dòng bằng phương pháp lai đỉnh
      • 3.2.2.1. Đánh giá KNKH riêng của các dòng bằng phương pháp lai luân phiên
  • 3.3. Chọn lọc các tổ hợp lai ngắn ngày và chịu hạn cho miền Trung
    • 3.3.1. Đánh giá đặc điểm nông học, năng suất và khả năng chịu hạn của các tổ hợp lai trong thí nghiệm điều khiển tưới.
    • 3.3.2. So sánh đánh giá tổ hợp lai đỉnh triển vọng và tổ hợp lai luân phiên tại Nghệ An và Bình Định
      • 3.3.2.1. So sánh đánh giá tổ hợp lai đỉnh triển vọng và tổ hợp lai luân phiên tại Nghệ An.
      • 3.3.2.2. So sánh đánh giá tổ hợp lai đỉnh triển vọng và tổ hợp lai luân phiên tại Bình Định.
  • 3.4. Đánh giá tính thích ứng và khả năng ổn định của các tổ hợp ngô lai ngắn ngày, chịu hạn triển vọng cho các tỉnh miền Trung
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
  • 1. Kết luận:
    • 1.1.
    • 1.2.
    • 1.3.
    • 1.4.
  • 2. Kiến nghị
    • 2.1.
    • 2.2.
• CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN