Luận án Nghiên cứu chế độ vận hành tích nước trong thời kỳ mùa lũ cho hệ thống hồ chứa bậc thang Hòa Bình và Sơn La

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU CHẾ ĐỘ VẬN HÀNH TÍCH NƯỚC TRONG THỜI KỲ MÙA LŨ CHO HỆ THỐNG HỒ CHỨA BẬC THANG HOÀ BÌNH VÀ SƠN LA

Ngành:

Phát triển nguồn nước

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu chế độ vận hành tích nước trong thời kỳ mùa lũ cho hệ thống hồ chứa bậc thang Hòa Bình và Sơn La" tập trung giải quyết mâu thuẫn gay gắt giữa các nhiệm vụ chống lũ, phát điện và cấp nước trên thượng nguồn sông Đà. Tình cấp thiết của đề tài xuất phát từ những hạn chế của các quy trình vận hành liên hồ chứa hiện hành, đặc biệt trong việc tích nước sớm và ứng phó với lũ lớn bất thường khi các hồ đã tích đầy.

Nghiệm vụ chính của luận án là nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn để xác định chế độ vận hành tích nước trong kỳ mùa lũ, đảm bảo an toàn tích nước đầy hồ, nâng cao hiệu quả cấp nước và phát điện, đồng thời vẫn an toàn chống lũ hạ du và cho công trình. Luận án cũng nghiên cứu chế độ vận hành điều tiết cắt lũ cho hạ du trong thời kỳ lũ muộn khi các hồ được phép tích nước đầy, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực khi xảy ra lũ lớn bất thường.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn cho hệ thống hồ chứa bậc thang Hòa Bình và Sơn La trên sông Đà, mặc dù đối tượng nghiên cứu về điều tiết chống lũ hạ du có xem xét trong hệ thống liên hồ chứa sông Hồng. Các phương pháp nghiên cứu chính bao gồm phương pháp kế thừa, phân tích tổng hợp và phương pháp mô hình toán, trong đó sử dụng MS Excel để tính toán điều tiết dòng chảy và mô hình MIKE 11 để diễn toán dòng chảy trên sông Hồng.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm đề xuất chế độ tích nước sớm có điều kiện cho hai hồ chứa Sơn La và Hòa Bình, cùng với cơ sở khoa học để xác định mực nước giới hạn (Hgh) trong thời kỳ tích nước hạn chế, đảm bảo tích nước hiệu quả mà vẫn an toàn. Luận án cũng đề xuất chế độ vận hành điều tiết chống lũ và phương thức ứng phó khi xảy ra lũ bất thường trong thời kỳ tích nước đầy hồ.

Kết quả nghiên cứu cho thấy tính khả thi của quan điểm tích nước sớm có điều kiện, phân chia mùa lũ thành hai thời kỳ: tích nước hạn chế (trước 21/08) và tích nước đầy hồ (sau 21/08). Luận án đã thiết lập căn cứ khoa học cho việc xác định Hgh dựa trên mực nước Hà Nội và dự báo lũ 3 ngày, đồng thời đưa ra giải pháp sử dụng một phần dung tích chống lũ của công trình để phòng lũ hạ du trong các tình huống khẩn cấp. Các đề xuất này cần được kiểm chứng trong thực tiễn và có tiềm năng điều chỉnh, bổ sung vào quy trình vận hành liên hồ chứa sông Hồng, góp phần nâng cao hiệu quả tổng thể về tích nước, phát điện và phòng chống lũ.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VẬN HÀNH HỒ CHỨA ĐA MỤC TIÊU
  • 1.1 Hồ chứa và vấn đề vận hành hồ chứa
  • 1.2 Phương pháp quản lý và nguyên tắc vận hành hệ thống hồ chứa đa mục tiêu
  • 1.3 Tổng quan các phương pháp xây dựng quy trình vận hành hệ thống hồ chứa đa mục tiêu
  • 1.4 Tổng quan về lưu vực sông Hồng
  • 1.5 Định hướng nghiên cứu
• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN XÁC ĐỊNH CHẾ ĐỘ VẬN HÀNH TÍCH NƯỚC TRONG THỜI KỲ MÙA LŨ ĐỐI VỚI HỆ THỐNG HỒ CHỨA HÒA BÌNH VÀ SƠN LA
  • 2.1 Nhận xét về các quy trình đã ban hành và đề xuất hướng nghiên cứu chế độ vận hành tích nước
  • 2.2 Cơ sở khoa học nghiên cứu xây dựng chế độ vận hành tích nước
  • 2.3 Phân tích cơ sở thực tiễn và tính khả thi xác định mực nước giới hạn Hgh cho hồ chứa Sơn La và Hòa Bình
  • 2.4 Công cụ tính toán
  • 2.5 Kết luận chương 2
• CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHẾ ĐỘ VẬN HÀNH TRONG THỜI KỲ TÍCH NƯỚC HỆ THỐNG HỒ CHỨA BẬC THANG HÒA BÌNH VÀ SƠN LA
  • 3.1 Thiết lập bài toán
  • 3.2 Kết quả nghiên cứu phương án vận hành ứng phó trong trường hợp xảy ra lũ bất thường trong thời kỳ tích nước
  • 3.3 Đề xuất cơ chế vận hành tích nước hệ thống hồ chứa bậc thang Hòa Bình và Sơn La
    • 3.3.1 Thời kỳ tích nước hạn chế (từ 15/06 đến 21/08 hàng năm)
    • 3.3.2 Phương án vận hành hồ chứa Sơn La và Hoà Bình ứng phó trường hợp xảy ra lũ bất thường trong thời kỳ tích nước.
  • 3.4 Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ