Luận án Nghiên cứu chất lượng thông tin lợi nhuận kế toán công bố của các ngân hàng thương mại Việt Nam

Tên luận án:

Nghiên cứu chất lượng thông tin lợi nhuận kế toán công bố của các ngân hàng thương mại Việt Nam

Ngành:

Kế toán – Kiểm toán và Phân tích (Mã số: 62.34.03.01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu chất lượng thông tin lợi nhuận kế toán công bố của các ngân hàng thương mại Việt Nam" của NCS Đào Nam Giang, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Thị Đông, thuộc chuyên ngành Kế toán – Kiểm toán và Phân tích. Nghiên cứu này đóng góp đáng kể về mặt học thuật và lý luận bằng cách đánh giá chất lượng thông tin lợi nhuận kế toán công bố của các ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam.

Thứ nhất, luận án mở rộng phạm vi nghiên cứu khi xem xét NHTM ở một nước đang phát triển, đánh giá chất lượng thông tin trên cả hai khía cạnh: mức độ hữu ích trong dự báo tương lai (thể hiện ở tính bền vững và khả năng dự báo luồng tiền) và mức độ trung thực trong phản ánh tình hình tài chính (cụ thể là việc điều chỉnh số liệu để ổn định lợi nhuận và tránh báo cáo lỗ). Điều này làm phong phú kết quả các nghiên cứu trước vốn chủ yếu tập trung vào các nước phát triển hoặc có phạm vi đánh giá hạn chế ở các nước đang phát triển.

Thứ hai, luận án cung cấp bằng chứng thống kê có ý nghĩa về việc điều chỉnh dự phòng rủi ro tín dụng (DPRRTD) nhằm báo cáo mức lợi nhuận ổn định, làm sáng tỏ một vấn đề còn gây tranh cãi trong hệ thống NHTM châu Á và lý giải sự mâu thuẫn với một số nghiên cứu trước đó tại Việt Nam.

Thứ ba, nghiên cứu xác định các tiêu chí đánh giá chất lượng thông tin lợi nhuận kế toán phổ biến trong các nghiên cứu thực chứng nhưng chưa được chú ý trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, đồng thời đề xuất hướng khai thác và áp dụng tiêu chí này. Luận án cũng điều chỉnh mô hình của Lang và cộng sự (2003, 2006) để so sánh độ dao động lợi nhuận và luồng tiền, đánh giá việc điều chỉnh số liệu nhằm ổn định lợi nhuận báo cáo trong ngành ngân hàng.

Thứ tư, về phương pháp, luận án kết hợp tổng hợp từ các nghiên cứu trước với phân tích trên bộ số liệu thực tế của các NHTM Việt Nam để lựa chọn biến và thang đo phù hợp, cung cấp gợi ý cho việc tiếp tục phát triển các nghiên cứu về chất lượng thông tin kế toán của các NHTM.

Thứ năm, kết quả thực nghiệm chỉ ra rằng các NHTM Việt Nam đã điều chỉnh số liệu nhằm tránh báo cáo lỗ và duy trì lợi nhuận ổn định. Số liệu về DPRRTD bị điều chỉnh vì mục đích của các nhà quản lý, chưa phản ánh đầy đủ rủi ro trong hoạt động tín dụng. Do đó, lợi nhuận công bố hầu như không có ý nghĩa trong việc dự báo luồng tiền tương lai và không phản ánh trung thực kết quả hoạt động của đơn vị.

Trên cơ sở các phát hiện này, luận án đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thông tin lợi nhuận, bao gồm: nâng cao nhận thức và đảm bảo minh bạch thông qua ban hành quy chế công bố thông tin, hạn chế quy định cho phép hoãn ghi nhận lỗ, và tăng cường nhận thức của các NHTM và chủ sở hữu; đảm bảo trích lập đủ DPRRTD và hạn chế điều chỉnh số liệu; nâng cao chất lượng quản trị công ty, kiểm toán độc lập, đẩy mạnh áp dụng IAS/IFRS, và chú trọng nghiên cứu thực chứng trong lĩnh vực ngân hàng. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào tác động của các nhân tố đến chất lượng thông tin lợi nhuận báo cáo và so sánh với các đối tượng khác như doanh nghiệp phi tài chính hay các NHTM trong khu vực.