Luận án Nghiên cứu can thiệp thay đổi kiến thức, thực hành của người dân về sử dụng an toàn và hiệu quả biogas trong xử lý chất thải chăn nuôi tại hai xã của tỉnh Hà Nam, năm 2014 – 2016

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU CAN THIỆP THAY ĐỔI KIẾN THỨC, THỰC HÀNH CỦA NGƯỜI DÂN VỀ SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ BIOGAS TRONG XỬ LÝ CHẤT THẢI CHĂN NUÔI TẠI HAI XÃ CỦA TỈNH HÀ NAM, NĂM 2014-2016

Ngành:

Y TẾ CÔNG CỘNG

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này trình bày nghiên cứu can thiệp nhằm nâng cao kiến thức và thực hành của người dân về sử dụng an toàn và hiệu quả công trình khí sinh học (biogas) trong xử lý chất thải chăn nuôi tại tỉnh Hà Nam. Bối cảnh nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù biogas được ứng dụng rộng rãi, kiến thức và thực hành về sử dụng an toàn của người dân còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng sức khỏe. Tỉnh Hà Nam, đặc biệt là các huyện Duy Tiên và Kim Bảng, có tỷ lệ người dân tham gia tập huấn sử dụng biogas thấp, làm nổi bật sự cần thiết của nghiên cứu này.

Nghiên cứu được triển khai tại hai xã Chuyên Ngoại và Hoàng Tây từ năm 2014 đến 2016, bao gồm giai đoạn đánh giá ban đầu (2014-2015) và giai đoạn can thiệp (2015-2016). Trước can thiệp, khảo sát 399 hộ gia đình cho thấy kiến thức và thực hành của người dân về sử dụng an toàn và hiệu quả công trình biogas hộ gia đình (HGĐ) là khá thấp, với tỷ lệ biết đúng về các nội dung như loại chất thải nạp, thời gian lưu, tiêu chuẩn nước thải, lượng phân nạp và tỷ lệ pha loãng phân:nước dao động từ 1,0% đến 33,1%. Thực hành đúng các hoạt động nạp phân, kiểm tra mức nước bể áp và sử dụng bảo hộ lao động cũng ở mức thấp (6,8% đến 36,3%). Đáng chú ý, kết quả xét nghiệm 72 mẫu nước thải biogas cho thấy chỉ 5,6% mẫu đạt tiêu chuẩn vi sinh, 47,2% đạt chỉ tiêu COD và 43,1% đạt chỉ tiêu BOD5-20 theo tiêu chuẩn ngành.

Để giải quyết các hạn chế này, nghiên cứu đã xây dựng và triển khai giải pháp can thiệp truyền thông dựa vào cộng đồng, áp dụng cách tiếp cận Đánh giá nông thôn có sự tham gia (PRA). Hai tài liệu truyền thông chính được phát triển là lịch treo tường và áp phích hướng dẫn vệ sinh chuồng nuôi và nạp phân. 24 người dân địa phương đã được đào tạo thành Giáo dục viên (GDV) để thực hiện truyền thông trực tiếp cho 163 hộ gia đình trong nhóm can thiệp.

Sau can thiệp, kết quả cho thấy nhóm can thiệp có sự cải thiện đáng kể về kiến thức (tăng trung bình 7,4 điểm) và thực hành (tăng trung bình 2,3 điểm) về sử dụng an toàn và hiệu quả công trình biogas HGĐ so với trước can thiệp. Trong khi đó, nhóm đối chứng không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Đặc biệt, tỷ lệ mẫu nước thải biogas trong nhóm can thiệp đạt yêu cầu vệ sinh theo tiêu chuẩn ngành cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (45,8% so với 12,5% đối với Coliform; 87,5% so với 58,3% đối với COD; 75,0% so với 54,2% đối với BOD5-20).

Luận án khuyến nghị nhóm GDV tiếp tục các hoạt động thăm hộ gia đình để duy trì và củng cố thực hành biogas an toàn và hiệu quả. Đồng thời, chính quyền địa phương cần có chính sách khuyến khích GDV tiếp tục truyền thông, duy trì và mở rộng cách thức chia sẻ thông tin, cũng như cung cấp thông tin về an toàn lao động khi sử dụng nước thải và phụ phẩm biogas trong canh tác nông nghiệp.