Luận án Nghiên cứu bệnh đốm đen (Phaeoisariopsis personata) hại lạc tại Nghệ An

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU BỆNH ĐỐM ĐEN (Phaeoisariopsis personata) HẠI LẠC TẠI NGHỆ AN

Ngành:

BẢO VỆ THỰC VẬT

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung vào nghiên cứu bệnh đốm đen hại lạc do nấm Phaeoisariopsis personata (giai đoạn vô tính) hay Mycosphaerella berkeleyi (giai đoạn hữu tính) tại Nghệ An, một trong những bệnh hại lá nguy hiểm nhất toàn cầu gây thiệt hại năng suất đáng kể (10-80%). Bệnh phổ biến rộng khắp tại Nghệ An, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất lạc, đặc biệt trong vụ thu (giảm 34,23% - 49,90% khi cấp bệnh 5-7) và vụ xuân (giảm 17,0% - 30,24% khi cấp bệnh 3-5).

Nghiên cứu đã xác định 11 mẫu nấm gây bệnh đốm đen thu thập tại Việt Nam, chủ yếu ở Nghệ An, thuộc loài Phaeoisariopsis personata/Mycosphaerella berkeleyi thông qua giải trình tự vùng gen ITS. Phân tích đa dạng di truyền bằng kỹ thuật Rep-PCR cho thấy quần thể nấm tại Nghệ An có mức độ đồng nhất cao về di truyền và không có mối quan hệ rõ ràng giữa các nhóm phả hệ với nguồn gốc hay đặc điểm hình thái, gợi ý khả năng áp dụng biện pháp quản lý bệnh đồng loạt. Đáng chú ý, dạng sinh sản hữu tính của nấm chưa được phát hiện trong điều kiện tự nhiên tại Nghệ An.

Về đặc điểm sinh học, nấm sinh trưởng và sinh bào tử thuận lợi nhất trên môi trường PDA bổ sung dịch chiết lá lạc dưới điều kiện chiếu sáng 12 giờ/ngày. Lá lạc 5 tuần tuổi (tương ứng giai đoạn ra hoa) được xác định là mẫn cảm nhất với nấm P. personata.

Luận án cũng đánh giá hiệu quả các biện pháp phòng trừ. Hoạt chất Carbendazime, dịch chiết thực vật từ cây cà độc dược (Datura metel) và lá trầu không (Piper betel) cho thấy khả năng phòng chống hiệu quả nấm P. personata trong cả điều kiện phòng thí nghiệm, nhà lưới và đồng ruộng. Thời điểm xử lý hiệu quả nhất là khi cây mọc 5-6 tuần hoặc 8-9 tuần. Cụ thể, thuốc Carbenvil 50SC 0,25% đạt hiệu lực phòng trừ 82,14% và 80,56%, tăng khối lượng quả chắc 27,50% và 26,29%. Dịch chiết lá trầu không 3% và cà độc dược 2% cũng đạt hiệu quả cao tương đương. Ngược lại, các chất kích kháng và chế phẩm sinh học (như EM, Ketomium) có hiệu quả phòng trừ thấp hơn.

Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng để đề xuất các biện pháp phòng trừ bệnh đốm đen hại lạc hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất và phẩm chất lạc tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN 1. MỞ ĐẦU

  • 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

    • 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
    • 1.3.3. Địa điểm, thời gian nghiên cứu

  • 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

    • 1.5.1. Ý nghĩa khoa học
    • 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn

• PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 2.1. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT LẠC TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM

  • 2.2. NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ BỆNH ĐỐM ĐEN HẠI LẠC

  • 2.3. NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH ĐỐM ĐEN

• PHẦN 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. VẬT LIỆU, ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

    • 3.1.1. Vật liệu, thiết bị và hóa chất nghiên cứu
    • 3.1.2. Địa điểm nghiên cứu
    • 3.1.3. Thời gian nghiên cứu

  • 3.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

  • 3.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• PHẦN 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 4.1. MỨC ĐỘ PHỔ BIẾN VÀ TÁC HẠI CỦA BỆNH ĐỐM ĐEN HẠI LẠC TẠI NGHỆ AN

    • 4.1.1 Mức độ phổ biến của bệnh đốm đen hại lạc tại Nghệ An
    • 4.1.2. Diễn biến bệnh đốm đen hại lạc tại Nghệ An
    • 4.1.3. Ảnh hưởng của bệnh đốm đen đến sinh trưởng và các yếu tố cấu thành năng suất của cây lạc

  • 4.2. XÁC ĐỊNH LOÀI NẤM GÂY BỆNH ĐỐM ĐEN VÀ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ ĐA DẠNG PHÂN TỬ CỦA CÁC MẪU NẤM THU THẬP ĐƯỢC

    • 4.2.1. Xác định các mẫu nấm gây bệnh đốm đen hại lạc thu tại Nghệ An bằng giải trình tự vùng ITS
    • 4.2.2. Phân tích đa dạng di truyền của nấm gây bệnh đốm đen hại lạc dựa trên phân tích Rep - PCR
    • 4.2.2.1. Phân tích Rep - PCR các mẫu nấm gây bệnh đốm đen hại lạc thu thập tại Việt Nam
    • 4.2.2.2. Phân tích cụm sản phẩm Rep - PCR

  • 4.3. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA NẤM P. PERSONATA GÂY BỆNH ĐỐM ĐEN HẠI LẠC

    • 4.3.1. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy và điều kiện ánh sáng đến sinh trưởng và sinh bào tử của nấm P. personata
    • 4.3.2. Đánh giá ảnh hưởng của nồng độ bào tử và tuổi lá đên khả năng gây bệnh của nấm P. personata bằng phương pháp lá tách

  • 4.4. NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH ĐỐM ĐEN HẠI LẠC DO NẤM P. PERSONATA GÂY RA

    • 4.4.1.Nghiên cứu khả năng phòng trừ bệnh đốm đen hại lạc bằng biện pháp hóa học
    • 4.4.2. Nghiên cứu khả năng phòng trừ bệnh đốm đen hại lạc bằng chất kích kháng
    • 4.4.3. Nghiên cứu khả năng phòng trừ bệnh đốm đen hại lạc bằng biện pháp sinh học
    • 4.4.3.1. Nghiên cứu khả năng phòng trừ bệnh đốm đen hại lạc bằng dịch chiết thực vật
    • 4.4.3.2. Nghiên cứu khả năng phòng trừ bệnh đốm đen hại lạc bằng chế phẩm sinh học

• PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 5.1 KẾT LUẬN

  • 5.2 KIẾN NGHỊ