NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA HÀM LƯỢNG OXI ĐẾN CHẤT LƯỢNG NGÔ HẠT TRONG QUÁ TRÌNH BẢO QUẢN KÍN KHÍ
Hóa lý thuyết và Hóa lý
Luận án "Nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng oxi đến chất lượng ngô hạt trong quá trình bảo quản kín khí" đề cập đến vấn đề cấp thiết trong bảo quản nông sản là loại bỏ hóa chất độc hại và thay thế bằng các phương pháp an toàn, sạch sẽ. Mục tiêu chính là định lượng ảnh hưởng của hàm lượng oxi khác nhau (thiết lập ở <2%, 5,0%, 10,0%, 15,0%, 20,9%) và tác động của chất khử oxi FOCOAR đến vi khí hậu cũng như chất lượng ngô hạt trong 12 tháng bảo quản. Luận án nghiên cứu các chỉ tiêu hóa lý và sự thay đổi thành phần dinh dưỡng, hướng tới ứng dụng thực tiễn cho ngô thương phẩm và ngô giống.
Về ý nghĩa khoa học và thực tiễn, đề tài này xây dựng một giải pháp bảo quản ngô hạt an toàn, hiệu quả với kỹ thuật đơn giản. Nghiên cứu đã đánh giá ảnh hưởng của oxi đến chất lượng ngô theo Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 513-2002, từ đó xác định các điều kiện bảo quản tối ưu. Đặc biệt, luận án đã xác định được tương quan phụ thuộc giữa sự suy giảm protein, lipit, tinh bột với hàm lượng oxi theo thời gian, làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng mô hình bảo quản quy mô lớn hơn. Phương pháp bảo quản nghèo oxi cũng được chứng minh là ưu việt hơn so với các phương pháp truyền thống, đặc biệt là xông hơi hóa chất.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc đánh giá định tính và định lượng ảnh hưởng của hàm lượng oxi đến chất lượng ngô hạt, tập trung vào ba chất dinh dưỡng chính là protein, lipit và tinh bột. Luận án đã xác định được tương quan hàm số suy giảm dinh dưỡng theo thời gian dưới dạng phương trình động học bậc 1, cung cấp cơ sở khoa học để dự tính hiệu suất và thời gian bảo quản phù hợp. Kết quả thực nghiệm cho thấy, việc bảo quản ngô thương phẩm ở hàm lượng oxi <2% trong 12 tháng đạt tiêu chuẩn ngành với hiệu suất trên 97%, và ngô giống đạt quy chuẩn QCVN về độ nảy mầm. Phương pháp bảo quản nghèo oxi sử dụng chất khử FOCOAR vượt trội so với phương pháp xông hơi bằng Qickphos 56%, không chỉ về chất lượng cảm quan và định lượng mà còn tăng gấp đôi thời gian bảo quản, dễ triển khai và không độc hại cho sức khỏe, môi trường.
Nội dung chính của luận án được trình bày qua ba chương. Chương 1 tổng quan về thành phần, tính chất hạt ngô, các yếu tố ảnh hưởng, phương pháp bảo quản và chất khử oxi. Chương 2 mô tả thực nghiệm và phương pháp nghiên cứu, bao gồm hóa chất, thiết bị tạo vi môi trường bảo quản và các phương pháp đánh giá chất lượng theo tiêu chuẩn ngành và xác định thành phần dinh dưỡng (DUMAS cho protein, chiết Randall cho lipit, Lane-Eynon cho tinh bột). Chương 3 trình bày kết quả và thảo luận chi tiết về vi môi trường bảo quản nghèo oxi, bao gồm độ kín của màng PET, PE, ảnh hưởng của chất khử FOCOAR đến hàm lượng oxi và vi khí hậu. Phần này cũng phân tích sâu sắc ảnh hưởng của oxi đến chất lượng hạt (dung trọng, hạt hư hỏng) và đặc biệt là sự suy giảm hàm lượng protein, lipit, tinh bột, cùng với việc thiết lập các biểu thức động học và hiệu suất bảo quản cho từng thành phần dinh dưỡng. Các kết quả đều khẳng định hàm lượng oxi thấp (<2%) mang lại hiệu quả bảo quản vượt trội.