Luận án Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bộ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa Khang dân 18 tại Thái Nguyên

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CHẾ ĐỘ TƯỚI NƯỚC ĐẾN MÔI TRƯỜNG ĐẤT, BỘ RỄ, SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN GIỐNG LÚA KHANG DÂN 18 TẠI THÁI NGUYÊN

Ngành:

Khoa học cây trồng (Mã số: 62.62.01.10)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bộ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa Khang Dân 18 tại Thái Nguyên" tập trung vào tầm quan trọng của bộ rễ lúa trong quá trình trao đổi chất, hấp thụ nước và dinh dưỡng, đồng thời nhấn mạnh sự ảnh hưởng của các yếu tố ngoại cảnh, đặc biệt là chế độ nước, đến sự phát triển và năng suất cây lúa. Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định ảnh hưởng của các chế độ tưới nước khác nhau đến môi trường đất, sinh trưởng của bộ rễ, và mối quan hệ giữa môi trường đất với sự phát triển của bộ rễ, khả năng sinh trưởng, năng suất qua các giai đoạn của cây lúa. Từ đó, đề tài hướng tới xây dựng chế độ tưới nước thích hợp nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

Về mặt khoa học, nghiên cứu cung cấp cơ sở để hiểu rõ mối quan hệ giữa sự sinh trưởng phát triển của rễ lúa dưới tác động của các chế độ nước khác nhau với các chỉ tiêu lý, hóa, sinh của đất. Về mặt thực tiễn, kết quả đề tài giúp người trồng lúa áp dụng kỹ thuật tưới tiêu hợp lý, tăng hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường, đồng thời xác định mối quan hệ tác động của chế độ nước đến bộ rễ, thân lá, năng suất và sự phân bố rễ để đề xuất biện pháp kỹ thuật.

Các điểm mới của luận án bao gồm việc xác định chế độ nước ảnh hưởng đến môi trường đất và mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường với sự phát triển của bộ rễ, sinh trưởng và năng suất lúa Khang Dân 18 qua các thời kỳ chính. Đặc biệt, nghiên cứu đã xác định được mối quan hệ giữa sự phát triển của bộ rễ, sinh trưởng thân lá, năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất dưới tác động của các chế độ tưới nước khác nhau, cũng như ảnh hưởng tương tác giữa chế độ nước và phương pháp làm cỏ.

Kết quả nghiên cứu cho thấy chế độ nước tác động đáng kể đến môi trường đất, làm thay đổi dung trọng, số lượng vi sinh vật, pH, và hàm lượng các chất dinh dưỡng dễ tiêu. Các công thức ngập khô xen kẽ ngắn ngày thường tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật háo khí, khoáng hóa mạnh mẽ, và giải phóng dinh dưỡng. Đối với bộ rễ, chế độ nước ảnh hưởng rõ rệt đến số rễ, chiều dài rễ, đường kính rễ, khối lượng rễ và sự phân bố rễ theo tầng đất. Chế độ nước cạn xen kẽ ngắn ngày giúp rễ phát triển mạnh hơn về số lượng, trong khi hạn kéo dài có thể làm giảm số lượng rễ nhưng tăng đường kính và phân bố sâu hơn. Khối lượng rễ tập trung chủ yếu ở tầng đất 0-15cm.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chế độ nước và phương pháp làm cỏ ảnh hưởng đến tổng tích lũy chất khô và các yếu tố cấu thành năng suất (số bông, tỷ lệ hạt chắc) cũng như năng suất tổng thể của cây lúa. Chế độ nước cạn xen kẽ ngắn ngày và phương pháp làm cỏ bằng cào cải tiến được ghi nhận là có tác động tích cực đến sự sinh trưởng, khả năng tích lũy chất khô và năng suất lúa.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • Tính cấp thiết của đề tài
  • 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
  • 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
    • 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
    • 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 1.4. Điểm mới của đề tài

• CHƯƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài
  • 1.2. Đặc điểm hình thái, giải phẫu và sinh lý của bộ rễ lúa
    • 1.2.1. Đặc điểm hình thái rễ
      • 1.2.1.1. Hình thái rễ lúa
      • 1.2.1.2. Đặc điểm cấu tạo của rễ lúa
    • 1.2.2. Đặc điểm sinh lý của bộ rễ lúa
      • 1.2.2.1. Một số nghiên cứu về bộ rễ và chức năng hấp thụ nước
      • 1.2.2.2. Rễ lúa và chức năng hấp thụ chất dinh dưỡng
      • 1.2.2.3. Rễ cây và chức năng neo giữ
    • 1.2.3. Ảnh hưởng của yếu tố di truyền đến sinh lý rễ lúa
    • 1.2.4. Các đặc điểm hình thái và sinh lý của rễ ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển lúa
  • 1.3. Điều kiện ngoại cảnh ảnh hưởng đến sinh trưởng và chức năng sinh lý của rễ lúa
    • 1.3.1. Ảnh hưởng của chế độ tưới nước tới đất trồng lúa.
    • 1.3.2. Ảnh hưởng của các chế độ nước tới phát triển rễ
    • 1.3.3. Ảnh hưởng của các chế độ nước tới sinh trưởng, năng suất lúa
    • 1.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của rễ
      • 1.3.4.1. Yếu tố vật lý
      • 1.3.4.2. Yếu tố hóa học
      • 1.3.4.3. Kỹ thuật canh tác
  • 1.4. Mối liên hệ của rễ lúa với sinh trưởng và phát triển của lúa
    • 1.4.1. Giai đoạn mạ
    • 1.4.2. Mối liên hệ của rễ với đẻ nhánh và phát triển của thân lá
    • 1.4.3. Mối quan hệ của rễ với các yếu tố cấu thành năng suất
      • 1.4.3.1. Số nhánh hữu hiệu (số bông/khóm, số bông/m2)
      • 1.4.3.2. Số hạt và tỷ lệ hạt chắc
      • 1.4.3.3. Khối lượng 1000 hạt
      • 1.4.3.4. Năng suất
      • 1.4.3.5. Hệ số kinh tế và tỷ lệ rễ/thân lá
    • 1.4.4. Mối quan hệ của rễ với khả năng chịu chống chịu
      • 1.4.4.1. Chịu lạnh
      • 1.4.4.2. Chịu hạn
      • 1.4.4.3. Chịu úng
      • 1.4.4.4. Chống đổ
  • 1.5. Kết luận rút ra từ phần tổng quan tài liệu

• CHƯƠNG II. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng, phạm vi, địa điểm, thời gian nghiên cứu
    • 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
      • 2.1.2.1. Nội dung:
      • 2.1.2.2. Địa điểm nghiên cứu:
      • 2.1.2.3. Thời gian thực hiện thí nghiệm
  • 2.2. Nội dung nghiên cứu
  • 2.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.3.1. Khung phương pháp nghiên cứu
    • 2.3.2. Bố trí thí nghiệm
    • 2.3.3. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu và phân tích mẫu
    • 2.3.4. Phương pháp phân tích số liệu

• CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • Sự ảnh hưởng của chế độ nước khác nhau đến môi trường đất lúa
  • Chế độ nước ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ lúa và mối quan hệ giữa môi trường với sự phát triển của bộ rễ ở các chế độ nước khác nhau
    • 3.2.2.1 Số rễ
    • Chiều dài rễ
    • Đường kính rễ
    • Khối lượng rễ qua các thời kỳ
    • Phân bố rễ trong đất qua các thời kỳ
      • Khối lượng rễ ở tầng 0-5cm
      • Khối lượng rễ ở tầng 5-15cm
      • Khối lượng rễ ở tầng 15-25cm
    • Số lượng rễ
    • Đường kính rễ
    • Chiều dài rễ
    • Khối lượng rễ
    • Phân bố rễ ở các tầng đất
  • Ảnh hưởng của chế độ nước đến sinh trưởng của cây lúa và mối quan hệ giữa các chỉ tiêu rễ với sinh trưởng của cây lúa ở các chế độ nước khác nhau
    • Tổng tích lũy chất khô của lúa
  • Ảnh hưởng của chế độ nước khác nhau đến yếu tố cấu thành năng suất, năng suất lúa và mối quan hệ giữa rễ với năng suất, sinh trưởng thân lá với năng suất
    • Các yếu tố cấu thành năng suất lúa