NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH CÁC TÁC PHẨM ĐẠT GIẢI TRONG TRIỂN LÃM ĐIÊU KHẮC TOÀN QUỐC GIAI ĐOẠN 1973 - 2013
Lý luận và lịch sử mỹ thuật (Mã số: 9210101)
Luận án "Nghệ thuật tạo hình các tác phẩm đạt giải trong triển lãm điêu khắc toàn quốc giai đoạn 1973 - 2013" của Phạm Thái Bình thuộc ngành Lý luận và lịch sử mỹ thuật, mã số 9210101, tập trung nghiên cứu sự phát triển của nghệ thuật điêu khắc hiện đại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ nhận định rằng mỹ thuật Việt Nam luôn tự hoàn thiện và góp phần thúc đẩy xã hội, đặc biệt là thông qua các hoạt động triển lãm Điêu khắc Toàn quốc (ĐKTQ) tổ chức định kỳ 10 năm từ 1973 đến 2013. Các tác phẩm điêu khắc đạt giải trong các kỳ triển lãm này đã bộc lộ diện mạo đặc sắc và những xúc cảm thẩm mỹ riêng của điêu khắc Việt Nam.
Mục đích nghiên cứu của luận án là tìm hiểu nguyên nhân và tiền đề hình thành hoạt động triển lãm ĐKTQ, phân tích, đánh giá để làm rõ đặc điểm nghệ thuật và chuyển biến tạo hình của các tác phẩm đạt giải. Trên cơ sở đó, luận án xác định giá trị và chứng minh những đóng góp của các tác phẩm này vào nền điêu khắc hiện đại Việt Nam. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm việc tập hợp, hệ thống tài liệu và phân loại tác giả, tác phẩm đạt giải, đồng thời phân tích những chuyển biến về đội ngũ tác giả, xu hướng sáng tác, chủ đề, chất liệu, tính dân tộc và thời đại.
Luận án sử dụng các phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích tài liệu, phỏng vấn điền dã, so sánh và tiếp cận liên ngành, dựa trên hệ thống lý luận và kiến thức mỹ thuật học. Về mặt khoa học, công trình này cung cấp cái nhìn toàn diện, có hệ thống về ngành điêu khắc Việt Nam trong nhiều thập kỷ, khẳng định sự phát triển mạnh mẽ của nó. Về mặt thực tiễn, luận án giúp nhận diện rõ đặc trưng phong cách sáng tác, sự đa dạng của đề tài, ngôn ngữ và chất liệu thể hiện của các tác phẩm đạt giải, đồng thời chỉ ra những đặc điểm tạo hình riêng, mới mẻ trong bối cảnh chung của điêu khắc hiện đại Việt Nam.
Kết luận của luận án nhấn mạnh Triển lãm ĐKTQ lần thứ nhất là một dấu mốc quan trọng, đại diện cho một nền điêu khắc mới. Các tác phẩm đạt giải ở cả 5 kỳ triển lãm cho thấy sự đa dạng về thể loại, không gian thể hiện, hướng nhìn và chất liệu, từ truyền thống đến hiện đại. Đặc biệt, đội ngũ tác giả ngày càng đông đảo, với nội dung và phong cách sáng tác phong phú, mở ra nhiều triển vọng. Điều này khẳng định những thành quả đáng ghi nhận của điêu khắc hiện đại Việt Nam, góp phần vào sự tiến bộ của mỹ thuật nước nhà.