Luận án Nâng cao chất lượng lao động nông thôn tại tỉnh thái nguyên

Tên luận án:

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN

Ngành:

Kinh tế nông nghiệp

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nâng cao chất lượng lao động nông thôn tại tỉnh Thái Nguyên" của Trần Lê Duy, được bảo vệ năm 2018 trong chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết đối với tỉnh Thái Nguyên, nơi có tới 65,7% dân cư và 70,6% tổng số lao động sinh sống tại khu vực nông thôn. Mặc dù tỷ lệ lao động được đào tạo có xu hướng tăng (từ 10,3% năm 2010 lên 15,6% năm 2016), phần lớn lao động nông thôn (72,7%) vẫn hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản với đóng góp GRDP khiêm tốn 15,5%. Điều này cho thấy năng suất lao động thấp, cơ cấu dịch chuyển nhanh và thiếu định hướng, đặt ra yêu cầu cấp bách về nâng cao chất lượng lao động.

Mục tiêu tổng quát của luận án là nghiên cứu lý luận, phân tích các yếu tố ảnh hưởng, đánh giá thực trạng chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên và đề xuất các giải pháp phù hợp, dựa trên cả cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào kiến thức và kỹ năng của lao động nông thôn trong giai đoạn 2011-2016, với các giải pháp được đề xuất đến năm 2025 và tầm nhìn 2030.

Về lý luận, luận án đã hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về chất lượng lao động nông thôn, xây dựng khung phân tích và làm rõ vai trò của họ trong phát triển kinh tế xã hội. Tác giả chỉ ra ba nhóm yếu tố chính tác động đến chất lượng lao động: yếu tố cấu thành nội tại (sức khỏe, kiến thức, kỹ năng, thái độ), yếu tố đầu tư công (cơ sở hạ tầng, giáo dục, đào tạo) và yếu tố chính sách (thể chế của nhà nước và chính quyền địa phương). Luận án cũng phát triển mô hình hồi quy Mincer để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập.

Về thực tiễn, nghiên cứu phân tích thực trạng chất lượng lao động nông thôn dưới tác động của nền kinh tế thị trường, chỉ rõ những hạn chế về thể chất, kiến thức, kỹ năng (chưa đủ đáp ứng yêu cầu, thiếu chuyên sâu, hạn chế trong áp dụng KHKT, giao tiếp, sáng tạo) và thái độ (còn mang nặng phong cách truyền thống). Các hạn chế khác bao gồm quy hoạch hạ tầng nông thôn chưa đồng bộ, công tác đào tạo chưa gắn với thực tế, chính sách định hướng sản xuất còn yếu kém. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp toàn diện cho nhà nước, chính quyền địa phương, tổ chức hỗ trợ và người lao động nhằm nâng cao chất lượng lao động, góp phần phát triển bền vững kinh tế - xã hội địa phương.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
    • 2.1. Mục tiêu tổng quát
  • 3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Những đóng góp của luận án
    • 4.1. Về phương diện lý luận
    • 4.2. Về phương diện thực tiễn

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến nâng cao chất lượng lao động nông thôn
    • 1.1.1. Một số nghiên cứu của tác giả nước ngoài
    • 1.1.2. Một số nghiên cứu của tác giả trong nước
  • 1.2. Những vấn đề liên quan đến chất lượng lao động nông thôn và khoảng trống tri thức cần nghiên cứu
    • 1.2.1. Những vấn đề liên quan đến chất lượng lao động nông thôn đã được giải quyết
    • 1.2.2. Những vấn đề về chất lượng lao động nông thôn chưa được giải quyết và khoảng trống tri thức cần nghiên cứu

• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG LAO ĐỘNG NÔNG THÔN

  • 2.1. Cơ sở lý luận về lao động nông thôn
    • 2.1.1. Các khái niệm cơ bản
      • 2.1.1.1. Khái niệm nông thôn
      • 2.1.1.2. Khái niệm lao động nông thôn
      • 2.1.1.3. Khái niệm chất lượng lao động nông thôn
    • 2.1.2. Các yếu tố cấu thành chất lượng lao động nông thôn
      • 2.1.2.1. Sức khỏe
      • 2.1.2.2. Kiến thức
      • 2.1.2.3. Kỹ năng
    • 2.1.3. Đặc điểm về chất lượng lao động nông thôn
      • 2.1.3.1. Trình độ văn hóa, chuyên môn
      • 2.1.3.2. Việc làm và thu nhập
      • 2.1.3.3. Sức khỏe và chăm sóc sức khỏe
      • 2.1.3.4. Khả năng đáp ứng nhu cầu công việc không chuyên sâu của lao động nông thôn
      • 2.1.3.5. Khả năng đáp ứng được công việc chuyên sâu và nhu cầu kinh tế nông thôn
    • 2.1.4. Vai trò của nâng cao chất lượng lao động nông thôn
      • 2.1.4.1. Đảm bảo sự kết hợp hiệu quả giữa lao động và đất đai
      • 2.1.4.2. Đẩy nhanh sự chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp nông thôn theo hướng CNH và HĐH
      • 2.1.4.3. Giảm thiểu mâu thuẫn lớn trong việc sử dụng có hiệu quả vốn nhân lực nông thôn
      • 2.1.4.4. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư nhà nước cho nông thôn
      • 2.1.4.5. Đảm bảo cân đối giữa lao động nông thôn và thành thị
    • 2.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng lao động nông thôn
      • 2.1.5.1. Nhóm yếu tố tác động của đầu tư công
      • 2.1.5.2. Nhóm yếu tố tác động của chính sách
    • 2.1.6. Các yếu tố phản ảnh kết quả hoạt động của lao động nông thôn
      • 2.1.6.1. Năng suất
      • 2.1.6.2. Thu nhập
  • 2.2. Cơ sở thực tiễn về nâng cao chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
    • 2.2.1. Kinh nghiệm nâng cao chất lượng lao động nông thôn của một số nước trên thế giới
    • 2.2.2. Kinh nghiệm nâng cao chất lượng lao động nông thôn của một số địa phương tại Việt Nam
    • 2.2.3. Một số bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng lao động nông thôn cho tỉnh Thái Nguyên
      • 2.2.3.1. Về quy hoạch nông thôn
      • 2.2.3.2. Về giáo dục đào tạo
      • 2.2.3.3. Về định hướng sản xuất
      • 2.2.3.4. Một số lĩnh vực khác

• CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Câu hỏi nghiên cứu
  • 3.2. Phương pháp tiếp cận
  • 3.3. Khung phân tích của luận án
  • 3.4. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
  • 3.5. Phương pháp thu thập thông tin và số liệu
  • 3.6. Hệ thống chỉ tiêu phân tích chất lượng lao động nông thôn
    • 3.6.1. Nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình chung về lao động nông thôn
    • 3.6.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh các yếu tố cấu thành lao động nông thôn
    • 3.6.3. Nhóm chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh tế trong hoạt động lao động nông thôn
  • 3.7. Các phương pháp nghiên cứu định tính
  • 3.8. Các phương pháp nghiên cứu định lượng

• CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TỈNH THÁI NGUYÊN

  • 4.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên
    • 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
    • 4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
  • 4.2. Thực trạng chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
    • 4.2.1. Nguồn lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
    • 4.2.2. Chất lượng lao động nông thôn tại tỉnh Thái nguyên
    • 4.2.3. Một số hoạt động nâng cao chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
      • 4.2.3.1. Đầu tư công
      • 4.2.3.2. Thể chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất kinh doanh khu vực nông thôn
  • 4.3. Đánh giá thực trạng chất lượng lao động nông thôn thông qua các đối tượng điều tra
    • 4.3.1. Tình hình chung về lao động nông thôn qua điều tra khảo sát
    • 4.3.2. Đánh giá các yếu tố cấu thành chất lượng lao động nông thôn
      • 4.3.2.1. Sức khỏe
      • 4.3.2.2. Kiến thức
      • 4.3.2.3. Kỹ năng
      • 4.3.2.4. Thái độ
    • 4.3.3. Đánh giá khả năng đáp ứng công việc của chất lượng lao động nông thôn
      • 4.3.3.1. Khả năng đáp ứng nhu cầu công việc không chuyên sâu của lao động nông thôn
      • 4.3.3.2. Khả năng đáp ứng công việc và nhu cầu kinh tế nông thôn của lao động nông thôn
    • 4.3.4. Đánh giá kết quả lao động sản xuất của lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
      • 4.3.4.1. Kết quả chọn mẫu khu vực nghiên cứu
      • 4.3.4.2. Đánh giá kết quả hoạt động lao động theo khu vực nghiên cứu
      • 4.3.4.3. Đánh giá kết quả lao động sản xuất của lao động nông thôn theo trình độ đào tạo
      • 4.3.4.4. Đánh giá kết quả lao động sản xuất của lao động nông thôn theo hình thức lao động
      • 4.3.4.5. Nhận xét về kết quả đánh giá qua các nhóm phân tích
    • 4.3.5. Phân tích các yếu tố tác động tới chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên qua mô hình hồi quy Mincer
  • 4.4. Đánh giá chung về hoạt động nâng cao chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
    • 4.4.1. Những thuận lợi về nâng cao chất lượng lao động nông thôn
    • 4.4.2. Những hạn chế trong nâng cao chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
      • 4.4.2.1. Hạn chế từ các yếu cấu thành chất lượng lao động nông thôn
      • 4.4.2.2. Hạn chế từ các yếu tố tác động đến chất lượng lao động nông thôn

• CHƯƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TỈNH THÁI NGUYÊN

  • 5.1. Một số quan điểm nâng cao chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020
  • 5.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
    • 5.2.1. Các nhóm giải pháp chung
      • 5.2.1.1. Nhóm giải pháp cho các yếu tố nội tại bản thân lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
      • 5.2.1.2. Giải pháp về cơ chế chính sách và đầu tư công
      • 5.2.1.3. Một số giải pháp khác
    • 5.2.2. Giải pháp đặc thù thực hiện nâng cao chất lượng lao động nông thôn tỉnh Thái Nguyên
      • 5.2.2.1. Nhóm giải pháp đối với các khu vực đặc thù
      • 5.2.2.2. Nhóm giải pháp cho lao động theo lĩnh vực hoạt động

• KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận
  • 2. Kiến nghị
    • 2.1. Đối với nhà nước
    • 2.2. Đối với chính quyền địa phương
    • 2.3. Đối với các tổ chức hỗ trợ
    • 2.4. Đối với người lao động