Nâng cao chất lượng kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh
Quản lý công
Luận án “Nâng cao chất lượng kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh” trong ngành Quản lý công, được hoàn thành tại Học viện Hành chính Quốc gia vào năm 2018, tập trung giải quyết một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đề tài xuất phát từ thực trạng nhiều văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) do Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp ban hành còn vi phạm các quy định về thẩm quyền, nội dung trái pháp luật, gây hậu quả nghiêm trọng và làm tổn hại uy tín cơ quan nhà nước.
Mục đích chính của luận án là thông qua phân tích cơ sở khoa học về chất lượng kiểm tra và xử lý văn bản QPPL, đánh giá thực trạng từ năm 2003 đến 2016, từ đó xây dựng các luận cứ khoa học và thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng hoạt động này. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước, làm rõ các vấn đề lý luận về văn bản QPPL, kiểm tra và xử lý văn bản QPPL, phân tích thực tiễn hoạt động kiểm tra và xử lý của HĐND và UBND cấp tỉnh để chỉ ra những kết quả đạt được và hạn chế, đồng thời xác định phương hướng và đề xuất giải pháp.
Luận án đóng góp mới về khoa học bằng cách khái quát và cung cấp thông tin tổng hợp về tình hình nghiên cứu, lý luận liên quan đến chất lượng kiểm tra, xử lý văn bản QPPL, bao gồm khái niệm và tiêu chí xác định chất lượng. Nghiên cứu cũng trình bày thực trạng chất lượng hoạt động kiểm tra và xử lý văn bản QPPL của HĐND và UBND cấp tỉnh giai đoạn 2003-2016 và đề xuất các giải pháp cụ thể. Về ý nghĩa lý luận, luận án góp phần làm rõ chủ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền, định hình chuẩn hóa tiêu chuẩn đánh giá chất lượng và cơ chế kiểm tra hiệu quả. Về ý nghĩa thực tiễn, luận án làm tài liệu tham khảo cho giảng dạy, học tập và công tác của cán bộ, công chức.
Tổng kết, luận án khẳng định kiểm tra và xử lý văn bản QPPL là cơ chế hữu hiệu để loại trừ mâu thuẫn, chồng chéo, không phù hợp, trái pháp luật. Chất lượng của hoạt động này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sự đồng bộ của hệ thống pháp luật, năng lực cán bộ, cơ sở vật chất và sự phối hợp liên ngành. Luận án đề xuất bốn nhóm giải pháp cơ bản (thể chế, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và các giải pháp liên quan), trong đó ưu tiên hoàn thiện pháp luật, nhằm đảm bảo các quy trình, biểu mẫu, tiêu chuẩn rõ ràng, minh bạch, góp phần cải thiện môi trường pháp lý và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.