Luận án Một số đặc điểm dịch tễ và hiệu quả can thiệp cộng đồng phòng chống bệnh sốt xuất huyết Dengue tại hai huyện, tỉnh Bến Tre

Tên luận án:

MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỂ VÀ HIỆU QUẢ CAN THIỆP CỘNG ĐỒNG PHÒNG CHỐNG BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE TẠI HAI HUYỆN, TỈNH BẾN TRE

Ngành:

Y tế công cộng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu về bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD) tại tỉnh Bến Tre, một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, lây truyền qua muỗi vằn và có khả năng bùng phát thành dịch lớn. Đề tài đặt ra nhằm làm rõ thực trạng, các yếu tố liên quan đến bệnh SXHD và đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp cộng đồng phù hợp.

Nghiên cứu được thực hiện với hai mục tiêu chính: mô tả đặc điểm dịch tễ SXHD tại hai huyện Châu Thành và Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre trong giai đoạn 2010 – 2014; và đánh giá hiệu quả một số biện pháp can thiệp cộng đồng phòng chống SXHD tại hai xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre giai đoạn 2015-2017.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, bệnh SXHD tại địa phương có diễn biến phức tạp và có xu hướng giảm dần trong giai đoạn 2010-2014, mặc dù vẫn tồn tại tính chu kỳ và bùng phát mạnh vào mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 11). Tỷ lệ mắc bệnh chủ yếu ở nhóm dưới 15 tuổi, nam giới mắc nhiều hơn nữ giới và bệnh tập trung ở thành thị. Típ vi rút Dengue 1, 2, 4 được tìm thấy, trong đó típ 1 chiếm ưu thế. Có mối tương quan thuận giữa số ca mắc bệnh với lượng mưa, nhiệt độ và mật độ muỗi. Kiến thức và thực hành phòng chống bệnh của người dân trước can thiệp còn thấp.

Sau can thiệp, hiệu quả cải thiện kiến thức và thực hành dự phòng SXHD của người dân đạt mức cao (kiến thức 118%, thực hành 89,93%). Tỷ lệ hộ gia đình đậy kín dụng cụ chứa nước tăng từ 67,9% lên 91,7%, và tỷ lệ hộ gia đình thả cá vào dụng cụ chứa nước tăng từ 37% lên 60%. Các biện pháp kiểm soát véc tơ cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt, làm giảm chỉ số mật độ muỗi. Đáng chú ý, số ca mắc SXHD tại xã can thiệp giảm từ 8 xuống 6 ca, trong khi ở xã đối chứng tăng từ 25 lên 47 ca, và không có trường hợp tử vong nào được ghi nhận tại cả hai nhóm sau can thiệp. Các giải pháp can thiệp đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng và chính quyền địa phương, góp phần đáng kể vào công tác phòng chống dịch bệnh.

Mục lục chi tiết:

• Đặt vấn đề: 2 trang

• Chương 1. Tổng quan: 25 trang

  • 1.1. Tình hình dịch bệnh SXHD trên Thế giới và Việt Nam
  • 1.2. Các yếu tố liên quan đến bệnh sốt xuất huyết Dengue
  • 1.2.1. Căn nguyên, véc tơ gây bệnh SXHD trên thế giới và Việt Nam
  • 1.2.2. Yếu tố liên quan đến theo mùa/thời tiết
  • 1.2.3. Yếu tố liên quan đến quá trình đô thị hóa và sự di dân cơ học
  • 1.2.4. Yếu tố liên quan đến tuổi và giới
  • 1.2.5. Yếu tố liên quan đến sự xuất hiện của muỗi, lăng quăng
  • 1.2.6. Yếu tố liên quan sự tác động giáo dục truyền thông sức khỏe
  • 1.3. Một số biện pháp can thiệp trong phòng chống bệnh SXHD

• Chương 2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 27 trang

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.1.1. Nghiên cứu mô tả
  • 2.1.2. Nghiên cứu can thiệp
  • 2.1.3. Nghiên cứu định tính
  • 2.1.4. Tiêu chuẩn loại trừ
  • 2.2. Địa điểm nghiên cứu
  • 2.3. Thời gian nghiên cứu
  • 2.4. Phương pháp nghiên cứu
  • 2.4.1. Phương pháp và thiết kế nghiên cứu
  • 2.4.2. Phương pháp chọn mẫu
  • 2.4.2.1. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu mô tả
  • 2.4.2.2. Phương pháp chọn mẫu cho nghiên cứu can thiệp
  • 2.4.2.3. Nghiên cứu định tính
  • 2.5. Các chỉ số nghiên cứu
  • 2.5.1. Chỉ số cho mục tiêu 1
  • 2.5.2. Chỉ số cho mục tiêu 2
  • 2.6. Nội dung tiến hành can thiệp
  • 2.7. Kỹ thuật thu thập số liệu
  • 2.7.1. Đối với nghiên cứu định lượng
  • 2.7.2. Đối với nghiên cứu định tính
  • 2.8. Vật liệu nghiên cứu
  • 2.9. Phương pháp khống chế sai số
  • 2.10. Phương pháp xử lý số liệu
  • 2.10.1. Số liệu định lượng
  • 2.10.2. Số liệu định tính
  • 2.11. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu

• Chương 3. Kết quả nghiên cứu: 26 trang

  • 3.1. Một số đặc điểm dịch tễ học bệnh sốt xuất huyết Dengue giai đoạn 2010 – 2014
  • 3.2. Hiệu quả một số giải pháp can thiệp cộng đồng phòng chống SXHD tại 2 huyện Châu Thành và huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre
  • 3.2.1. Đặc điểm chung đối tượng nghiên cứu

• Chương 4. Bàn luận: 27 trang

  • 4.1. Một số đặc điểm dịch tễ học bệnh sốt xuất huyết Dengue giai đoạn 2010 - 2014
  • 4.2. Hiệu quả một số giải pháp can thiệp cộng đồng phòng chống SXHD tại 2 xã huyện Châu Thành tỉnh Bến Tre

• Chương 5. Kết luận: 02 trang

• KHUYẾN NGHỊ

  • 1. Đối với Ban chỉ đạo chăm sóc sức khỏe cộng đồng: Chính quyền, y tế, các ban ngành đoàn thể liên quan
  • 2. Đối với người dân