Luận án Bảo vệ người dễ bị tổn thương bằng pháp luật hình sự Việt Nam Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự

Tên luận án:

BẢO VỆ NGƯỜI DỄ BỊ TỔN THƯƠNG BẰNG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

Ngành:

Luật Hình sự và Tố tụng hình sự

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Bảo vệ người dễ bị tổn thương bằng pháp luật hình sự Việt Nam" của Lê Thị Diễm Hằng là tóm tắt luận án tiến sĩ luật học, chuyên ngành Luật Hình sự và Tố tụng hình sự. Đề tài tập trung vào việc nghiên cứu những vấn đề lý luận, quy định pháp luật hình sự Việt Nam và thực tiễn áp dụng nhằm tăng cường bảo vệ quyền của nhóm người dễ bị tổn thương.

Luận án xác định người dễ bị tổn thương là những đối tượng có đặc điểm cá nhân khiến họ dễ bị xâm phạm hoặc hạn chế quyền, bao gồm phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật và người cao tuổi. Mục đích nghiên cứu là làm sáng tỏ khung lý thuyết về bảo vệ nhóm đối tượng này dưới góc độ pháp luật hình sự, đồng thời đánh giá thực trạng quy định và áp dụng pháp luật từ thời kỳ phong kiến đến Bộ luật Hình sự năm 2015, cùng với khảo sát thực tiễn từ 2013 đến 2022 tại Việt Nam.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận dựa trên quyền con người, kết hợp phân tích, tổng hợp, nghiên cứu lịch sử, so sánh, thống kê và khảo sát. Luận án khẳng định vai trò của pháp luật hình sự trong việc bảo vệ người dễ bị tổn thương, dù họ là nạn nhân hay người phạm tội. Các phương thức bảo vệ được phân tích bao gồm tội phạm hóa, hình sự hóa, áp dụng pháp luật hình sự và kiểm soát lập pháp.

Thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự Việt Nam cho thấy đã có những nỗ lực đáng kể trong việc bảo vệ người dễ bị tổn thương, thể hiện qua các quy định về tình tiết định tội, định khung tăng nặng, hoặc tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra nhiều hạn chế như: khái niệm chưa thống nhất, một số hành vi nguy hiểm chưa được tội phạm hóa (ví dụ quấy rối tình dục, hiếp dâm trong hôn nhân), chế tài chưa đa dạng, và sự thiếu thống nhất trong nhận thức của các cơ quan tiến hành tố tụng. Thêm vào đó, pháp luật chuyên ngành và nhận thức của cộng đồng về quyền của người dễ bị tổn thương còn hạn chế.

Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp toàn diện nhằm hoàn thiện pháp luật hình sự và các luật chuyên ngành liên quan, nâng cao năng lực cho các cơ quan và người có thẩm quyền, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, cũng như nâng cao nhận thức của gia đình, cộng đồng và chính bản thân người dễ bị tổn thương để loại bỏ các rào cản tâm lý khi tham gia tố tụng.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Những vấn đề lý luận về bảo vệ người dễ bị tổn thương bằng pháp luật hình sự
• Chương 2: Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về bảo vệ người dễ bị tổn thương
• Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự và các giải pháp tăng cường bảo vệ người dễ bị tổn thương bằng pháp luật hình sự Việt Nam