Luận án Lối sống người dân làng chài hiện nay (nghiên cứu trường hợp tại xã Đoàn Xá – huyện Kiến Thụy và phường Ngọc Sơn – quận Kiến An – Hải Phòng)

Tên luận án:

Lối sống người dân làng chài hiện nay (nghiên cứu trường hợp tại làng chài Nam Hải, huyện Kiến Thụy và làng chài Ngọc Sơn, quận Kiến An, Hải Phòng)

Ngành:

Nhân học (Dân tộc học/Nhân học và Văn hóa học)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu "Lối sống người dân làng chài hiện nay" thông qua hai trường hợp điển hình là làng chài Nam Hải (huyện Kiến Thụy) và làng chài Ngọc Sơn (quận Kiến An) thuộc Hải Phòng. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc tìm hiểu lối sống cộng đồng cư dân, vốn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ điều kiện sống, yếu tố lịch sử - văn hóa. Lối sống của ngư dân Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực từ sau năm 1954 và công cuộc Đổi mới, nhưng vẫn đối mặt với những thách thức đáng kể như cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên, hạn chế về giáo dục và đời sống văn hóa - tinh thần.

Nghiên cứu đi sâu phân tích lối sống của hai nhóm ngư dân ở cửa sông và trong sông qua ba trục cơ bản: đời sống vật chất, đời sống tinh thần và đời sống xã hội, nhằm phác họa một bức tranh tổng thể về lối sống của họ. Luận án áp dụng hướng tiếp cận Nhân học, kết hợp với các lý thuyết chủ yếu như sinh thái văn hóa, không gian xã hội và biến đổi văn hóa. Các phương pháp nghiên cứu chính bao gồm điền dã dân tộc học (quan sát, phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm), nghiên cứu so sánh, thống kê và tham khảo ý kiến chuyên gia.

Luận án đóng góp bằng việc cung cấp nguồn tư liệu hệ thống, chuyên sâu và có độ tin cậy cho ngành Nhân học về lối sống của ngư dân tại hai địa điểm khảo sát cụ thể. Nghiên cứu làm rõ những đặc trưng, điểm tương đồng và khác biệt trong lối sống của hai cộng đồng ngư dân có nguồn gốc và môi trường cư trú khác nhau. Đồng thời, luận án cũng chỉ ra những biến đổi trong lối sống của họ trong bối cảnh hiện nay và đề cập đến những thách thức mà ngư dân đang phải đối mặt, bao gồm vấn đề cạn kiệt nguồn lợi, tác động đến môi trường sống và sự phai nhạt lối sống văn hóa truyền thống. Đây là tài liệu tham khảo giá trị cho các nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên quan tâm đến lĩnh vực ngư dân.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan tài liệu, cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
  • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
    • 1.1.1. Nghiên cứu ngoài nước
      • 1.1.1.2. Nghiên cứu về ngư dân
    • 1.1.2. Nghiên cứu trong nước
  • 1.2. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
  • 1.3.1. Làng chài Nam Hải (huyện Kiến Thụy)
    • 1.3.1.1. Đặc điểm địa lý - tự nhiên
  • 1.3.2. Làng chài Ngọc Sơn (quận Kiến An)
    • 1.3.2.1. Đặc điểm địa lý - tự nhiên
    • 1.3.2.2. Đặc điểm dân cư
• Chương 2: Lối sống của ngư dân làng chài Nam Hải
• Chương 3: Lối sống của ngư dân làng chài Ngọc Sơn
• Chương 4: Kết quả và bàn luận