Luận án Kiểm soát việc thực hiện quyền hành pháp của Chính phủ ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN HÀNH PHÁP CỦA CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ "KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN HÀNH PHÁP CỦA CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY" của Nguyễn Thị Hoài Phương, hoàn thành tại Trường Đại học Luật Hà Nội vào năm 2021, tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết trong nền chính trị dân chủ hiện đại. Đề tài khẳng định kiểm soát quyền hành pháp là điều kiện cơ bản để bảo đảm tự do, dân chủ chính trị, ngăn ngừa lạm quyền, tham nhũng và hướng tới xây dựng Nhà nước pháp quyền minh bạch, trong sạch, hiệu lực và hiệu quả. Luận án ghi nhận vai trò hiến định của Hiến pháp 2013 trong việc phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực nhà nước, đặc biệt là việc định danh Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp.

Mục đích chính của luận án là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về kiểm soát việc thực hiện quyền hành pháp của Chính phủ, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp và khả thi. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu đã hệ thống hóa và đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước, làm rõ các phương diện lý luận cơ bản, phân tích thực trạng kiểm soát của Đảng Cộng sản Việt Nam, các cơ quan nhà nước (Quốc hội, Chủ tịch nước, Toà án nhân dân, Kiểm toán Nhà nước) và các thiết chế xã hội (Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phương tiện thông tin đại chúng, Nhân dân) đối với việc thực hiện quyền hành pháp của Chính phủ trong giai đoạn 2013-2021. Phạm vi nghiên cứu bao gồm lý luận và thực tiễn ở Việt Nam, đồng thời tham khảo kinh nghiệm từ một số quốc gia trên thế giới như Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Cộng hòa liên bang Đức, Phần Lan, Trung Quốc, Australia.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, dù Hiến pháp và pháp luật Việt Nam đã có những quy định tiến bộ và các chủ thể kiểm soát đã nỗ lực đạt được nhiều thành tựu, nhưng hiệu quả hoạt động kiểm soát vẫn chưa cao. Các hoạt động kiểm soát còn mang tính hình thức, thiếu cơ chế cần thiết, hoặc chưa phát huy hết vai trò do những hạn chế về pháp luật, tổ chức hoạt động, nguồn lực. Trên cơ sở đánh giá thực trạng này, luận án đề xuất các quan điểm và nhóm giải pháp cơ bản nhằm bảo đảm hiệu quả hoạt động kiểm soát, bao gồm nâng cao nhận thức, hoàn thiện pháp luật, đổi mới tổ chức hoạt động và bảo đảm nguồn nhân lực, vật lực. Các giải pháp này nhằm góp phần bảo đảm quyền hành pháp được sử dụng đúng mục đích, ngăn ngừa nguy cơ lạm quyền, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và lợi ích của Nhà nước và xã hội, đặc biệt trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu và các vấn đề liên quan đến đề tài luận án.
• Chương 2: Những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát việc thực hiện quyền hành pháp của Chính phủ.
• Chương 3: Thực trạng kiểm soát việc thực hiện quyền hành pháp của Chính phủ ở Việt Nam hiện nay.
• Chương 4: Quan điểm và giải pháp bảo đảm kiểm soát việc thực hiện quyền hành pháp của Chính phủ ở Việt Nam hiện nay.