Tên luận án:
KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KHU VỰC TRUNG TÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành:
QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án nghiên cứu về việc khai thác giá trị nơi chốn trong tổ chức không gian khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). Đề tài xuất phát từ thực trạng các đô thị hiện đại, bao gồm TP.HCM, đang dần lãng quên những giá trị nơi chốn, tập trung vào vật chất và công năng, làm mất đi ý nghĩa sống và sự gắn bó trong cộng đồng. Điều này dẫn đến sự xâm phạm, phá hủy hoặc thay đổi mất kiểm soát các không gian có giá trị lịch sử, văn hóa.
Mục đích chính của luận án là đề xuất các giải pháp nhằm khai thác giá trị nơi chốn tại khu vực trung tâm TP.HCM, hướng tới phát triển đô thị bền vững và có bản sắc. Để đạt được mục tiêu này, luận án tập trung vào ba mục tiêu cụ thể: xây dựng khung nhận diện giá trị nơi chốn (bao gồm các yếu tố tạo lập và phương pháp xác định giá trị), xác định các giá trị nơi chốn trong khu vực trung tâm TP.HCM dựa trên khung nhận diện đã xây dựng, và đề xuất các giải pháp khai thác phù hợp.
Phương pháp nghiên cứu được áp dụng đa dạng, bao gồm khảo sát, điều tra xã hội học, thực địa, lịch sử, phân tích tổng hợp, tổng hợp bằng ma trận, sơ đồ hóa, thống kê so sánh, chuyên gia, bản đồ và phân tích hình thái. Các phương pháp này được sử dụng để khảo sát thực trạng đô thị TP.HCM, xác định các địa điểm đặc trưng và thu thập ý kiến chuyên gia, người dân.
Kết quả nghiên cứu đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm lý luận về khai thác giá trị nơi chốn trong quy hoạch và thiết kế đô thị, xây dựng cơ sở khoa học cho việc khai thác này. Luận án đã phát triển một khung nhận diện giá trị nơi chốn với 6 yếu tố và 18 tiêu chí, đồng thời xác định được 6 khu vực đặc trưng cùng hệ thống giá trị nơi chốn của trung tâm TP.HCM. Từ đó, các giải pháp khai thác giá trị nơi chốn (bao gồm giải pháp tổng thể và cục bộ cho từng khu vực như UBND TP.HCM, Chợ Bến Thành, Nhà thờ Đức Bà, Nhà hát Thành phố, Phố đi bộ Nguyễn Huệ, Công viên Bến Bạch Đằng) đã được đề xuất.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc xây dựng khung giá trị nơi chốn làm hệ quy chiếu kiến tạo nơi chốn, nhận diện các giá trị nơi chốn của khu vực trung tâm TP.HCM và đề xuất các giải pháp khai thác giá trị nơi chốn cho khu vực này. Luận án nhấn mạnh tính khoa học và ứng dụng của khung nhận diện, cũng như tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử trong bối cảnh phát triển đô thị.
Mục lục chi tiết:
- PHẦN MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài.
- 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu của luận án
- 4. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Xác định vấn đề nghiên cứu và các bước thực hiện
- 6. Kết quả nghiên cứu và những đóng góp mới của luận án
- 7. Giải thích từ ngữ
- 8. Cấu trúc luận án
- PHẦN NỘI DUNG
- CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ NƠI CHỐN TRONG ĐÔ THỊ VÀ TRUNG TÂM TP.HCM
- 1.1. CÁC THUẬT NGỮ, KHÁI NIỆM
- 1.1.1. Nơi chốn
- 1.1.2. Giá trị nơi chốn
- 1.1.3. Không gian đô thị
- 1.1.4. Hình thái không gian đô thị
- 1.2. TỔNG QUAN VỀ NƠI CHỐN TRONG ĐÔ THỊ.
- 1.2.1. Tinh thần nơi chốn.
- 1.2.2. Nhận diện giá trị nơi chốn trong đô thị
- 1.2.3. Khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị.
- 1.2.4. Tổng quan về khai thác nơi chốn tại TP.HCM và trên thế giới.
- 1.3. TỔNG QUAN VỀ KHU VỰC TRUNG TÂM TP.HCM.
- 1.3.1. Vị trí.
- 1.3.2. Lịch sử phát triển.
- 1.3.3. Hình thái không gian đô thị khu vực trung tâm TP.HCM.........
- 1.3.4. Đặc trưng cấu trúc không gian đô thị KV trung tâm TP.HCM
- 1.4. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
- 1.5. CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
- CHƯƠNG 2. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG ĐÔ THỊ
- 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NƠI CHỐN VÀ KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG ĐÔ THỊ
- 2.1.1. Các hình thức tạo lập nơi chốn trong đô thị
- 2.1.2. Các lý thuyết về khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị
- 2.1.3. Tổng hợp lý thuyết về khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị.
- 2.2 . CƠ SỞ PHÁP LÝ LIÊN QUAN ĐẾN KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG ĐÔ THỊ
- 2.2.1. Các nguyên tắc quốc tế.
- 2.2.2. Cơ sở pháp lý Việt Nam
- 2.2.3. Tổng hợp pháp lý liên quan đến khai thác giá trị nơi chốn
- 2.3. KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG ĐÔ THỊ
- 2.3.1. Các đô thị ở Châu Âu
- 2.3.2. Các đô thị ở Châu Á
- 2.3.3. Các đô thị ở Việt Nam.
- 2.3.4. Tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn về khai thác giá trị nơi chốn
- 2.4. CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN
- 2.5. KHẢO SÁT, ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
- 2.5.1. Khảo sát chuyên sâu
- 2.5.2. Điều tra xã hội học
- CHƯƠNG 3. KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KHU VỰC TRUNG TÂM TP.HCM
- 3.1. QUAN ĐIỂM, NGUYÊN TẮC KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN.
- 3.1.1. Quan điểm, nguyên tắc XD khung nhận diện giá trị nơi chốn
- 3.1.2. Quan điểm, nguyên tắc về giải pháp khai thác giá trị nơi chốn
- 3.2. XÂY DỰNG KHUNG NHẬN DIỆN GIÁ TRỊ NƠI CHỐN
- 3.2.1. Khung nhận diện các yếu tố tạo lập nơi chốn...........
- 3.2.2. Phương pháp xác định giá trị các yếu tố tạo lập nơi chốn.......
- 3.3. NHẬN DIỆN CÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG KHU VỰC TRUNG TÂM TP.HCM
- 3.3.1. Nhận diện các địa điểm là nơi chốn trung tâm TP.HCM
- 3.3.2. Xác định các giá trị nơi chốn trong KV trung tâm TP.HCM ..
- 3.3.3. Tổng hợp các giá trị nơi chốn trong KV trung tâm TP.HCM .
- 3.4 GIẢI PHÁP KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KHU VỰC TRUNG TÂM TP.HCM .........
- 3.4.1. Giải pháp tổng thể đối với Khu vực trung tâm TP.HCM........
- 3.4.2. Giải pháp cục bộ đối với từng nơi chốn trung tâm TP.HCM..
- 3.5. BÀN LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.5.1. Bàn luận về tính khoa học và hợp lý của khung nhận diện.....
- 3.5.2. Bàn luận về tính ứng dụng của khung nhận diện
- 3.5.3. Bàn luận về các giải pháp khai thác giá trị nơi chốn.
- PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ