Luận án Kết quả triển khai mô hình thí điểm quản lý rối loạn tự kỷ ở trẻ em taị cộng đồng ở hai tỉnh Hòa Bình và Thái Bình

Tên luận án:

KẾT QUẢ TRIỂN KHAI MÔ HÌNH THÍ ĐIỂM QUẢN LÝ RỐI LOẠN TỰ KỶ Ở TRẺ EM TẠI CỘNG ĐỒNG Ở HAI TỈNH HÒA BÌNH VÀ THÁI BÌNH

Ngành:

Y TẾ CÔNG CỘNG (Mã số chuyên ngành: 9720701)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này trình bày kết quả nghiên cứu về triển khai mô hình thí điểm quản lý rối loạn tự kỷ (RLTK) ở trẻ em tại cộng đồng tại hai tỉnh Hòa Bình và Thái Bình. RLTK là một nhóm rối loạn phát triển phức hợp của não, đặc trưng bởi khó khăn trong tương tác xã hội, giao tiếp và hành vi/mối quan tâm hạn chế hoặc lặp đi lặp lại. Với tỷ lệ mắc ngày càng tăng và gánh nặng lớn cho gia đình, xã hội, Tổ chức Y tế thế giới đã kêu gọi các quốc gia có hành động quản lý RLTK toàn diện. Nghiên cứu được thực hiện nhằm cung cấp bằng chứng khoa học về tính hiệu quả và khả thi của mô hình sau một năm thí điểm, từ đó hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách đề xuất hoạt động quản lý RLTK tại Việt Nam.

Nghiên cứu có hai mục tiêu chính: đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành của người chăm sóc trẻ (NCST), giáo viên mầm non (GVMN) và nhân viên y tế (NVYT) về RLTK trước và sau can thiệp; và đánh giá tính phù hợp, khả thi của mô hình. Đây là nghiên cứu can thiệp đầu tiên tại Việt Nam cung cấp bằng chứng về hiệu quả, tính phù hợp và khả thi của mô hình thí điểm quản lý RLTK tại cộng đồng, tập trung vào phát hiện sớm và giải quyết vấn đề từ khi trẻ còn nhỏ. Mô hình được xây dựng dựa trên cách tiếp cận giáo dục sức khỏe, truyền thông thay đổi hành vi và trao quyền cho ba đối tượng đích, sử dụng các sản phẩm truyền thông và tài liệu đào tạo phù hợp.

Kết quả cho thấy các hoạt động can thiệp đã mang lại những thay đổi đáng kể về kiến thức, thái độ và thực hành ở cả ba nhóm đối tượng. Cụ thể, kiến thức về dấu hiệu nghi ngờ RLTK và các sai lầm trong điều trị RLTK của NCST, GVMN và NVYT đã cải thiện rõ rệt (tăng 10-40% tỷ lệ trả lời đúng). Thái độ của cả ba nhóm đều tích cực hơn, mặc dù sự thay đổi này không có ý nghĩa thống kê đối với NCST và GVMN. Về thực hành, đa số đối tượng (90%) ở cả ba nhóm đã có xử trí đúng khi nghi ngờ trẻ mắc RLTK, với sự cải thiện có ý nghĩa thống kê cho NCST và GVMN.

Mô hình thí điểm được đánh giá là phù hợp và khả thi, dựa trên nguồn nhân lực sẵn có tại cộng đồng và hệ thống y tế, cũng như sự phù hợp của các hoạt động can thiệp với đặc điểm văn hóa, xã hội địa phương. Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn cần khắc phục để nâng cao tính khả thi trong tương lai, bao gồm việc thiếu tự tin của cán bộ y tế cơ sở trong sử dụng công cụ sàng lọc, tình trạng kiêm nhiệm nhiều công việc, phối hợp quản lý chưa chặt chẽ và các vấn đề tài chính liên quan đến bảo hiểm y tế.