Tên luận án:
KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP KHU VỰC MIỀN BẮC
Ngành:
Kế toán
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu Kế toán trách nhiệm (KTTN), một lĩnh vực đã được nghiên cứu sâu rộng và áp dụng tại nhiều quốc gia, nhưng còn khá mới mẻ và chưa được nghiên cứu toàn diện tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và các trường Đại học công lập (ĐHCL) khu vực miền Bắc. Bối cảnh hoạt động đa ngành, cơ cấu tổ chức phức tạp và môi trường cạnh tranh gay gắt đòi hỏi các trường ĐHCL cần có công cụ kiểm soát hiệu quả để hỗ trợ ra quyết định và phát triển bền vững.
Mục đích chính của luận án là hệ thống hóa khung lý thuyết cơ bản về KTTN trên phương diện kế toán quản trị tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Đồng thời, luận án mô tả thực trạng triển khai KTTN tại các trường ĐHCL khu vực miền Bắc, đánh giá những ưu điểm, tồn tại và từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống này. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong KTTN gắn với chức năng quản trị tại các trường ĐHCL khu vực miền Bắc (không bao gồm các trường thuộc lực lượng an ninh – vũ trang) trong giai đoạn từ năm 2018 đến 2021.
Để đạt được mục tiêu này, luận án đã sử dụng nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng như phỏng vấn sâu, khảo sát diện rộng, tổng hợp, thống kê, so sánh và phân tích. Những đóng góp quan trọng của đề tài bao gồm việc hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về KTTN, nhận diện và phân loại các trung tâm trách nhiệm (TTTN) phù hợp với đặc thù của đơn vị sự nghiệp công lập và trường ĐHCL, cũng như nghiên cứu nội dung KTTN phục vụ các chức năng quản trị cốt lõi (lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm soát và ra quyết định).
Kết quả nghiên cứu thực trạng cho thấy các trường ĐHCL khu vực miền Bắc đã bước đầu hình thành bộ máy phân cấp quản lý rõ ràng và sơ bộ các dạng TTTN (chi phí, thặng dư, đầu tư). Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế như việc phân cấp phân quyền chưa rõ ràng, quyền ra quyết định còn tập trung, KTTN chưa được quan tâm đúng mức và khoảng cách giữa lý luận với thực tiễn. Dựa trên những phân tích này, luận án đề xuất các nhóm giải pháp toàn diện và các điều kiện cần thiết về phía nhà nước cũng như các trường ĐHCL để xây dựng và triển khai thành công hệ thống KTTN, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án.
- 2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
- 3. Mục đích nghiên cứu của luận án.
- 4. Câu hỏi nghiên cứu:
- 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:
- 5.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
- 5.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
- 6. Phương pháp nghiên cứu
- 7. Những đóng góp của đề tài.
- 8. Bố cục của luận án.
- CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
- 1.1. Khái quát về đơn sự nghiệp công lập
- 1.1.1. Khái niệm, vai trò và đặc điểm của đơn vị sự nghiệp công lập
- 1.1.2. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập
- 1.2. Những vấn đề chung về kế toán trách nhiệm
- 1.2.1. Bản chất của kế toán trách nhiệm
- 1.2.2. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán trách nhiệm
- 1.2.3 Phân loại các trung tâm trách nhiệm trong kế toán trách nhiệm
- 1.3. Các yếu tố nền tảng để thực hiện kế toán trách nhiệm trong các đơn vị sự nghiệp công lập
- 1.3.1. Sự phân cấp quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập
- 1.3.2. Đặc điểm quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập
- 1.3.3. Hệ thống công nghệ thông tin kế toán
- 1.3.4. Hệ thống khen thưởng, kỷ luật
- 1.4. Nội dung kế toán trách nhiệm phục vụ các chức năng quản trị trong các đơn vị sự nghiệp công lập
- 1.4.1. Kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng lập kế hoạch
- 1.4.1.1. Xây dựng định mức thu, chi trong từng trung tâm trách nhiệm.
- 1.4.1.2. Lập dự toán tại các trung tâm trách nhiệm
- 1.4.2. Kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng tổ chức thực hiện
- 1.4.3. Kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng kiểm soát
- 1.4.4. Kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng ra quyết định
- CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP KHU VỰC MIỀN BẮC
- 2.1. Khái quát về trường đại học công lập
- 2.1.1. Quá trình phát triển của trường đại học công lập
- 2.1.2. Đặc điểm hoạt động của trường Đại học công lập khu vực Miền Bắc.
- 2.1.3 Phân loại các trường đại học công lập khu vực Miền Bắc.
- 2.2. Thực trạng nhận diện, phân loại các trung tâm trách nhiệm tại các trường đại học công lập khu vực Miền Bắc
- 2.3. Các yếu tố nền tảng để thực hiện kế toán trách nhiệm trong các trường đại học công lập khu vực Miền Bắc
- 2.3.1. Sự phân cấp quản lý và bộ máy quản lý của trường đại học công lập
- 2.3.2. Đặc điểm quản lý tài chính trong các trường đại học công lập
- 2.3.3. Hệ thống công nghệ thông tin
- 2.3.4. Hệ thống khen thưởng
- 2.4. Thực trạng kế toán trách nhiệm phục vụ các chức năng của nhà quản trị
- 2.4.1. Thực trạng kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng lập kế hoạch
- 2.4.1.1. Thực trạng về xây dựng dịnh mức thu chi trong trường đại học công lập
- 2.4.1.2. Thực trạng lập dự toán tại các trung tâm trách nhiệm
- 2.4.2. Thực trạng kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng tổ chức thực hiện
- 2.4.3. Thực trạng kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng kiểm soát
- 2.4.4. Thực trạng kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng ra quyết định
- 2.5. Đánh giá chung về thực trạng kế toán trách nhiệm trong các trường đại học công lập khu vực Miền Bắc
- 2.5.1. Những kết quả đạt được
- 2.5.2. Một số hạn chế
- 2.5.3. Nguyên nhân của hạn chế
- CHƯƠNG III: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP KHU VỰC MIỀN BẮC
- 3.1. Định hướng phát triển của các trường ĐHCL khu vực Miền Bắc
- 3.2. Các nguyên tắc xây dựng hệ thống kế toán trách nhiệm trong các trường đại học công lập khu vực Miền Bắc
- 3.3. Đề xuất hoàn thiện các trung tâm trách nhiệm trong các trường đại học công lập khu vực Miền Bắc
- 3.4. Đề xuất hoàn thiện kế toán trách nhiệm phục vụ các chức năng của nhà quản trị trong các trường ĐHCL khu vực Miền Bắc
- 3.4.1. Hoàn thiện kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng lập kế hoạch
- 3.4.2. Hoàn thiện kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng tổ chức thực hiện
- 3.4.3. Hoàn thiện kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng lập kiểm soát của nhà quản trị tại các trung tâm trách nhiệm
- 3.4.4. Hoàn thiện kế toán trách nhiệm phục vụ chức năng ra quyết định của nhà quản trị tại các trung tâm trách nhiệm
- 3.5. Điều kiện vận dụng kế toán trách nhiệm trong các trường Đại học công lập khu vực Miền Bắc
- 3.5.1. Đối với nhà nước và các cơ quan chức năng
- 3.5.2. Đối với trường đại học công lập
- 3.5.2.1 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhân viên, giảng viên, lao động
- 3.5.2.2. Ứng dụng công nghệ thông tin để phân tích, xử lý kịp thời
- 3.5.3. Lộ trình triển khai áp dụng kế toán trách nhiệm cho các đơn vị trong các trường Đại học công lập khu vực Miền Bắc
- KẾT LUẬN
- DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN