HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI Ở VIỆT NAM
Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Luận án tập trung nghiên cứu sự cần thiết của việc hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại. Bối cảnh nghiên cứu được đặt trong định hướng đổi mới quản trị quốc gia của Đại hội XIII Đảng Cộng sản Việt Nam, thể hiện sự chuyển dịch từ quản lý nhà nước sang quản trị quốc gia. Chính phủ được xác định là chủ thể trung tâm, thực hiện quyền hành pháp, có vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa nhiệm vụ và mục tiêu quốc gia.
Tài liệu chỉ ra rằng, mặc dù pháp luật hiện hành về tổ chức và hoạt động của Chính phủ đã bước đầu thể hiện tính pháp quyền, minh bạch, trách nhiệm giải trình và thúc đẩy sự tham gia của người dân, song vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Các hạn chế này bao gồm sự chưa rõ ràng về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ trong mối quan hệ với các cơ quan nhà nước khác; cơ cấu tổ chức chưa thực sự tinh gọn; và phân cấp, phân quyền, ủy quyền chưa rõ ràng, làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động trong bối cảnh chuyển đổi mô hình quản trị quốc gia.
Mục đích tổng quát của luận án là luận chứng khoa học cho một hệ thống giải pháp toàn diện nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ. Để thực hiện mục đích này, luận án đã tổng quan tình hình nghiên cứu, hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản, đánh giá thực trạng pháp luật (nêu ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân), và xác định các quan điểm, đề xuất 07 nhóm giải pháp cụ thể. Các giải pháp này hướng tới việc nâng cao nhận thức, hoàn thiện nội dung pháp luật, tăng cường tính công khai, minh bạch, sự tham gia của nhân dân, đổi mới quy trình xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng công tác thẩm định và nguồn nhân lực, cũng như đảm bảo nguồn lực vật chất. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung lý luận pháp luật về Chính phủ và cung cấp cơ sở thực tiễn cho công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật, hướng tới xây dựng một Chính phủ kiến tạo, phát triển.
1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
3.2 Phạm vi nghiên cứu
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
4.1. Phương pháp luận
4.2. Phương pháp nghiên cứu
5. Đóng góp khoa học mới của luận án
6. Ý nghĩa về mặt khoa học và thực tiễn của luận án
6.1. Ý nghĩa về mặt khoa học
6.2. Ý nghĩa về mặt thực tiễn
7. Kết cấu của luận án
1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
1.1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước
1.1.2. Tình hình nghiên cứu ở ngoài nước
1.2. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN TIẾP TỤC LÀM RÕ
1.2.1. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
1.2.2. Những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu làm rõ
1.3. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC, CÂU HỎI NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1.3.1. Giả thuyết khoa học
1.3.2. Câu hỏi nghiên cứu
1.3.3. Cơ sở lý thuyết
2.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ, NỘI DUNG CỦA PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ
2.1.1. Khái niệm và đặc điểm pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ
2.1.2. Vai trò của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ
2.1.3. Nội dung của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ
2.2. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, NGUYÊN TẮC CỦA QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI VÀ VAI TRÒ CỦA CHÍNH PHỦ TRONG QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI
2.2.1. Khái niệm quản trị quốc gia hiện đại
2.2.2. Đặc điểm của quản trị quốc gia hiện đại
2.2.3. Các nguyên tắc của quản trị quốc gia hiện đại
2.2.4. Vai trò của Chính phủ trong quản trị quốc gia hiện đại
2.3. KHÁI NIỆM, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ HOÀN THIỆN VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ THEO YÊU CẦU CỦA QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI
2.1. Khái niệm hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại
2.3.2. Các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện pháp luật tổ chức và hoạt động của Chính phủ đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại
2.3.3. Các yếu tố tác động đến hoàn thiện pháp luật tổ chức và hoạt động của Chính phủ đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại
2.4. PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI THEO YÊU CẦU CỦA QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI VÀ GIÁ TRỊ THAM KHẢO CHO VIỆT NAM
2.4.1. Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ ở một số nước
2.4.2. Giá trị tham khảo đối với Việt Nam
3.1. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ
3.1.1. Pháp luật về tổ chức và hoạt động Chính phủ giai đoạn từ năm 1946 đến trước năm 2013
3.1.2. Pháp luật về tổ chức và hoạt động Chính phủ giai đoạn từ năm 2013 đến nay
3.2. TÌNH HÌNH PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ THEO YÊU CẦU CỦA QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI
3.2.1. Quy định về vị trí, chức năng của Chính phủ đáp ứng yêu cầu của quản trị quốc gia hiện đại
3.2.2. Quy định về cơ cấu tổ chức của Chính phủ đáp ứng yêu cầu của quản trị quốc gia hiện đại
3.2.3. Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ đáp ứng yêu cầu của quản trị quốc gia hiện đại
3.2.4. Quy định về phương thức hoạt động của Chính phủ đáp ứng yêu cầu của quản trị quốc gia hiện đại
3.3. ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ THEO YÊU CẦU CỦA QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI
3.2.1. Ưu điểm
3.2.2. Hạn chế
3.2.3. Nguyên nhân của ưu điểm và hạn chế
3.2.3.1. Nguyên nhân của ưu điểm
3.2.3.2. Nguyên nhân của hạn chế
4.1. QUAN ĐIỂM TIẾP TỤC HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI
4.1.1. Hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ phù hợp với quan điểm, chính sách của Đảng về xây dựng nhà nước pháp quyền và đổi mới quản trị quốc gia hiện đại
4.1.3. Hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ trên cơ sở kế thừa và phát triển pháp luật tổ chức và hoạt động của Chính phủ phù hợp với giai đoạn phát triển tới của đất nước
4.1.4. Hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế
4.2. GIẢI PHÁP TIẾP TỤC HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI
4.2.1. Giải pháp nâng cao nhận thức về quản trị quốc gia hiện đại và vai trò của hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động Chính phủ
4.2.2. Tiếp tục hoàn thiện nội dung pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại
4.2.3. Tăng cường tính công khai, minh bạch và sự tham gia đóng góp ý kiến của nhân dân cũng như đối tượng chịu sự tác động của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ.
4.2.4. Đổi mới quy trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ
4.2.5. Nâng cao chất lượng công tác thẩm định và thẩm tra việc xây dựng, ban hành pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ
4.2.6. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trực tiếp xây dựng và hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ
4.2.7. Đảo đảm về nguồn lực, điều kiện vật chất