HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN VÙNG THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Kinh tế phát triển (Mã: 9.31.01.05)
Luận án "Hình thành và Phát triển Vùng Thành phố Cần Thơ" của Lê Minh Sơn giải quyết vấn đề cấp thiết được đặt ra từ Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Các văn bản này đã xác định vùng thành phố (VTP) là động lực tăng trưởng quan trọng nhưng còn nhiều bất cập và thiếu nghiên cứu chuyên sâu ở Việt Nam, đặc biệt dưới góc độ kinh tế phát triển. Đề tài nhằm làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về hình thành và phát triển VTP, đánh giá thực trạng VTP Cần Thơ, từ đó đề xuất phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp cho giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050.
Nghiên cứu áp dụng cách tiếp cận hệ thống, tổng thể, toàn diện, động và liên ngành, cùng các phương pháp luận, thu thập/phân tích số liệu, tổng hợp tài liệu thứ cấp, và định lượng (mô hình trọng lực, GIS). Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung vào VTP Cần Thơ trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), bao gồm 7 tỉnh/thành phố (An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Vĩnh Long, Hậu Giang, Sóc Trăng, Trà Vinh), với thời gian phân tích thực trạng từ 2010 đến nay và đề xuất giải pháp đến 2050.
Luận án đóng góp về lý luận bằng cách xây dựng khung phân tích, lý giải nội dung và đặc trưng cơ bản của VTP, chỉ rõ các nhân tố ảnh hưởng. Về thực tiễn, nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học cho Chính phủ và các cấp chính quyền để hoạch định chính sách phát triển VTP Cần Thơ. VTP Cần Thơ được xác định bao gồm TP. Cần Thơ và các tỉnh Hậu Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Trà Vinh, Sóc Trăng.
Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng VTP Cần Thơ cơ bản đáp ứng các đặc điểm của một VTP, đang có xu hướng trở thành vùng động lực tăng trưởng ĐBSCL với đóng góp đáng kể vào GRDP vùng và cơ cấu kinh tế hiện đại. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế về hệ thống đô thị chưa xứng tầm, hạ tầng chưa đáp ứng và thiếu cơ chế quản trị thống nhất. Luận án đề xuất sáu quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc và sáu nhóm giải pháp hoàn thiện quá trình hình thành và phát triển VTP Cần Thơ, bao gồm định hướng phát triển kinh tế - xã hội, phân bố dân cư, quy hoạch đô thị, mạng lưới giao thông, bảo vệ môi trường, và các giải pháp về quy hoạch, bộ máy quản trị, chính sách kinh tế, huy động vốn, ứng dụng khoa học công nghệ, giám sát. Nếu thực hiện hiệu quả, VTP Cần Thơ có thể đạt tốc độ tăng trưởng trung bình 11,6%/năm trong giai đoạn 2020-2030, với tỉ trọng ngành phi nông nghiệp chiếm trên 90%.