Luận án Hiệu quả sản xuất của nghề khai thác thủy sản ở Đồng bằng sông Cửu Long

Tên luận án:

HIỆU QUẢ SẢN XUẤT CỦA NGHỀ KHAI THÁC THỦY SẢN Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Ngành:

KINH TẾ NÔNG NGHIỆP (Mã ngành: 9620115)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Hiệu quả sản xuất của nghề khai thác thủy sản ở Đồng bằng sông Cửu Long" do Đặng Thị Phượng thực hiện, tập trung phân tích hiệu quả hoạt động của nghề lưới kéo đơn tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 1/2020 đến tháng 5/2021 tại bốn tỉnh ven biển là Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cà Mau và Kiên Giang, với số liệu thu thập từ 223 hộ ngư dân sử dụng tàu lưới kéo đơn có chiều dài từ 6 m đến dưới 15 m. Các phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, kiểm định T, và phân tích biên ngẫu nhiên (dạng hàm translog) để ước lượng hiệu quả kỹ thuật (TE) và hiệu quả chi phí (CE).

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, sản lượng thủy sản khai thác trung bình là 581,8 kg/chuyến với thời gian đánh bắt 3,3 ngày/chuyến. Chi phí trung bình của tàu lưới kéo là 11,8 triệu đồng/chuyến, mang lại lợi nhuận 8,1 triệu đồng/chuyến với tỷ suất lợi nhuận 0,9 lần. Mức hiệu quả kỹ thuật (TE) trung bình của nghề lưới kéo ở ĐBSCL đạt 68,8%, trong đó 20,2% số tàu có TE dưới 50%. Các yếu tố như kinh nghiệm thuyền trưởng, nhóm tàu khai thác, số miệng lưới, ngư trường, khoảng cách ngư trường, đăng ký ngư cụ và sự liên kết trong hoạt động khai thác thủy sản có tác động đáng kể đến TE. Khi có xét yếu tố trữ lượng, mức TE trung bình đạt 74% và dao động từ 22,7-93,4%. Mức hiệu quả chi phí (CE) trung bình là 0,70 (70%), cho thấy mức lãng phí chi phí là 30%, với khả năng giảm 2,5 triệu đồng/chuyến để đạt CE tối ưu. Các yếu tố ảnh hưởng đến CE bao gồm kinh nghiệm thuyền trưởng, lao động gia đình, nhóm tàu, ngư trường, khoảng cách ngư trường và đăng ký ngư cụ khai thác.

Từ những phát hiện này, luận án đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất của ngư dân, bao gồm đầu tư và sửa chữa tàu, mở rộng ngư trường, điều chỉnh hoạt động đánh bắt có tính chọn lọc, hạn chế sử dụng mắt lưới nhỏ, và tăng cường liên kết trong tiêu thụ sản phẩm. Đối với quản lý, cần tăng cường thông tin, giám sát thị trường, phân cấp quản lý và hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề. Luận án cũng nhấn mạnh việc nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm thủy sản khai thác thông qua bảo quản, đóng gói và sơ chế, chế biến.

Mục lục chi tiết:

• DANH SÁCH BẢNG................................................................................................iv

• DANH SÁCH BẢNG..................................................................................................V

• Chương 1: GIỚI THIỆU...............................................................................................1

  • 1.1 Tính cấp thiết của đề tài.........................................................................................1

  • 1.2 Mục tiêu nghiên cứu...............................................................................................3

  • 1.3 Câu hỏi nghiên cứu.................................................................................................3

  • 1.4 Phạm vi nghiên cứu................................................................................................4

  • 1.5 Cấu trúc của luận án...............................................................................................4

  • 1.6 Đóng góp của luận án.............................................................................................4

• Chương 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU............................................................................5

  • 2.1 Hiện trạng khai thác thủy sản ở ĐBSCL................................................................5

  • 2.2 Hiệu quả sản xuất của hoạt động KTTS..................................................................5

    • 2.2.1 Hiệu quả tài chính của nghề lưới kéo ở ĐBSCL................................................5

    • 2.2.2 Hiệu quả kỹ thuật và chi phí trong KTTS.........................................................6

  • 2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất trong KTTS......................................8

• Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.............................................................10

  • 3.1 Khái niệm liên quan đến hoạt động KTTS...........................................................10

  • 3.2 Cở sở lý luận về hiệu quả sản xuất.......................................................................10

    • 3.2.1 Lý thuyết về sản xuất.......................................................................................10

      • 3.2.1.1 Hàm sản xuất trong khai thác thủy sản.......................................................10

      • 3.2.1.2 Hiệu quả kỹ thuật và chi phí trong KTTS...................................................11

    • 3.2.2 Hàm sản xuất biên ngẫu nhiên.........................................................................11

      • 3.2.2.1 Hiệu quả kỹ thuật trong khai thác thủy sản...............................................11

      • 3.2.2.2 Hiệu quả chi phí trong khai thác thủy sản..................................................12

      • 3.2.2.3 Phân tích biên ngẫu nhiên trong KTTS.......................................................13

  • 3.3 Phương pháp nghiên cứu.......................................................................................13

    • 3.2.1 Cách tiếp cận và khung nghiên cứu..................................................................13

    • 3.2.3 Phương pháp thu thập số liệu...........................................................................14

    • 3.2.4 Phương pháp phân tích.....................................................................................14

• Chương 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN...................................................................17

  • 4.1 Khía cạnh tài chính của nghề lưới kéo ở ĐBSCL..................................................17

  • 4.2 Hiệu quả kỹ thuật, chi phí và các yếu tố ảnh hưởng.............................................18

    • 4.2.1 Hiệu quả kỹ thuật và yếu tố ảnh hưởng đến TE...............................................18

      • 4.2.1.1 Mô tả các yếu tố đầu vào và đầu ra của mô hình TE.................................18

      • 4.2.1.2 Ước lượng TE của lưới kéo ngoài yếu tố trữ lượng...................................19

      • 4.2.1.3 Ước lượng TE của lưới kéo với yếu tố trữ lượng.......................................23

    • 4.2.2 Hiệu quả chi phí và yếu tố ảnh hưởng đến CE................................................24

      • 4.2.2.1 Các yếu tố đầu vào và đầu ra......................................................................24

      • 4.2.2.2 Kiểm định các tham số của mô hình hàm chi phí......................................24

      • 4.2.2.3 Hiệu quả chi phí của nghề lưới kéo............................................................26

      • 4.2.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí...............................................27

  • 4.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả KTTS ở ĐBSCL......................................................27

    • 4.3.1 Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất của ngư dân.........................................27

    • 4.3.2 Giải pháp quản lý nghề lưới kéo ở ĐBSCL.....................................................28

    • 4.3.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả phân phối và TTSP...........................................28

• Chương 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................................29

  • 5.1 Kết luận................................................................................................................29

  • 5.2 Kiến nghị..............................................................................................................29