Nghiên cứu can thiệp dinh dưỡng cho bệnh nhân đợt cấp COPD thở máy
Y học
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) được đặc trưng bởi sự tắc nghẽn luồng khí thở ra không hồi phục hoàn toàn, gây khó thở và suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Tình trạng suy dinh dưỡng ở bệnh nhân COPD điều trị ngoại trú khoảng 20%, và lên đến 35-70% ở bệnh nhân suy hô hấp cấp, dẫn đến tăng đợt cấp và nhập viện. Các nguyên nhân của suy dinh dưỡng bao gồm tăng tiêu hao năng lượng do khó thở, thay đổi mùi vị thức ăn, tăng tiết chất nhầy gây ho, mệt mỏi, chán ăn, trầm cảm, cùng với cơ chế bệnh sinh làm phân giải protein và tăng tiết các yếu tố viêm. Nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra mối liên hệ giữa chế độ dinh dưỡng, thay đổi cân nặng và mức độ trầm trọng của bệnh.
Luận án này tập trung vào nghiên cứu can thiệp dinh dưỡng cho bệnh nhân đợt cấp COPD thở máy, xuất phát từ gợi ý về sự cần thiết của can thiệp dinh dưỡng ngay thời điểm nhập viện. Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp can thiệp có so sánh đối chứng tại khoa Hồi Sức Tích Cực, khoa Cấp cứu A9 và phòng cấp cứu của Trung tâm Hô hấp – Bệnh viện Bạch Mai từ tháng 12/2013 đến tháng 11/2016. Đối tượng nghiên cứu là bệnh nhân nhập viện được chẩn đoán xác định đợt cấp COPD thở máy. Cỡ mẫu nghiên cứu tối thiểu là 115 bệnh nhân, được chia thành nhóm can thiệp (nhóm súp, nhóm ensure) và nhóm chứng, nhằm đánh giá hiệu quả của súp hỗ trợ dinh dưỡng hoàn toàn và sữa ensure nuôi dưỡng hoàn toàn.
Các tiêu chí nghiên cứu chính bao gồm thay đổi cân nặng, và các tiêu chí phụ như chỉ số hóa sinh, biến chứng của chế độ dinh dưỡng, và thời gian nằm viện. Các biến số và chỉ số nghiên cứu được đánh giá bao gồm chỉ số nhân trắc (BMI, phân loại theo WHO 1998), Đánh giá tổng thể chủ quan (SGA với 3 mức độ nguy cơ suy dinh dưỡng), các chỉ số hóa sinh (albumin, prealbumin, khí máu, công thức máu, cholesterol, triglyceride, HDL, LDL theo tiêu chuẩn của ESPEN và Roche), và sự dung nạp thực phẩm. Hiệu quả can thiệp được tính toán dựa trên các chỉ số hiệu quả thô và thực.
Kết quả ban đầu trước can thiệp trên 118 bệnh nhân cho thấy 73,8% bị suy dinh dưỡng (26,3% nặng, 21,2% trung bình, 26,3% nhẹ) và 96,6% có nguy cơ suy dinh dưỡng theo SGA (41,5% mức độ nặng, 55,1% mức độ nhẹ đến vừa). Tình trạng dinh dưỡng cũng được đánh giá qua các chỉ số hóa sinh như protein, albumin, prealbumin và mỡ máu, cho thấy tỷ lệ đáng kể bệnh nhân có các chỉ số này dưới ngưỡng bình thường. Khẩu phần ăn thực tế của bệnh nhân chỉ đạt 46,1% nhu cầu năng lượng khuyến nghị, 67,1% lipid, và 46,9% protein. Luận án có cấu trúc gồm 4 chương, 142 trang, 32 bảng, 4 biểu đồ, 2 sơ đồ và 181 tài liệu tham khảo.